Tháng Giêng tại Old Trafford bắt đầu bằng những nụ cười. Michael Carrick, trong vai trò HLV tạm quyền, đã thổi một luồng sinh khí mới vào nhà hát của những giấc mơ sau triều đại đầy biến động của Ruben Amorim.
Với 6 chiến thắng trong 8 trận đầu tiên, Carrick dường như đã tìm thấy công thức hàn gắn tinh thần đội bóng. Thế nhưng, bóng đá đỉnh cao vốn không có chỗ cho sự tự mãn lâu dài. Những vết nứt bắt đầu lộ diện khi Quỷ đỏ bước vào chuỗi trận gặp West Ham, Everton và đặc biệt là thất bại bạc nhược tại St James’ Park trước Newcastle United vào thứ năm vừa qua.
Vấn đề không chỉ nằm ở kết quả, mà nằm ở cách United chơi bóng, họ đang trở nên hẹp dần, dễ đoán và thiếu đi sự thanh thoát ở biên, thứ vốn là "đặc sản" giúp họ quật ngã Man City hay Arsenal trước đó.
Tiếng chuông cảnh báo tại St James’ Park
Thất bại 1-2 trước Newcastle là một cú vấp đau đớn, nhất là khi "Chích chòe" phải chơi cả hiệp hai với chỉ 10 người trên sân. Manchester United cầm bóng nhiều, nhưng đó là sự kiểm soát vô hại. Họ tấn công trực diện vào bức tường phòng ngự dày đặc của đối phương mà không có những phương án kéo giãn hiệu quả.
Thủ môn Senne Lammens, người đã có những pha cứu thua xuất sắc nhưng không đủ để bảo toàn điểm số, chia sẻ đầy trăn trở sau trận đấu:
“Ở mọi khía cạnh, hôm nay đó không phải là trận đấu của chúng tôi. Tôi không chắc chúng tôi thiếu điều gì. Đội nào cũng có những trận như vậy, nhưng không thể lấy đó làm lý do. Bạn luôn phải thể hiện tốt, đặc biệt là tại đây.”
Sự thiếu hụt mà Lammens cảm nhận được chính là "chiều rộng". Khi Newcastle lùi sâu, Man United thiếu những cầu thủ sẵn sàng bám biên để buộc hàng thủ đối phương phải dàn mỏng. Kết quả là mọi đường lên bóng đều bị bóp nghẹt ở khu vực trung lộ.
Lỗ hổng mang tên Dorgu và Martinez
Sự sa sút về hiệu suất tấn công biên không phải ngẫu nhiên. Nó gắn liền với bệnh viện tại Carrington. Chấn thương của Patrick Dorgu và Lisandro Martinez đã làm gián đoạn hoàn toàn quá trình triển khai bóng ở cánh trái, nơi từng là điểm tựa vững chắc nhất của Carrick trong những ngày đầu tiếp quản.
Patrick Dorgu, Sự vắng mặt của tuyển thủ Đan Mạch vì chấn thương gân kheo khiến M.U mất đi một cầu thủ có khả năng nhận bóng và đột phá ở biên trái. Không có anh, các pha bóng không còn được đưa lên phía trước một cách trực diện và tốc độ như hồi tháng Giêng.
Lisandro Martinez, "Gã đồ tể" không chỉ là một trung vệ, anh là kiến trúc sư từ tuyến dưới. Khả năng chuyền xuyên tuyến của Martinez giúp Luke Shaw và Matheus Cunha có nhiều không gian hơn. Thiếu anh, Man United mất đi một chân chuyền có thể đưa bóng vào những "tử huyệt" của đối phương ở hành lang cánh.
Người hâm mộ đặt nhiều kỳ vọng vào Leny Yoro và Matheus Cunha, nhưng thực tế cho thấy sự thay thế này mang đến một sắc thái hoàn toàn khác. Ở tuổi 20, Yoro vẫn đang học cách thực hiện những đường chuyền tịnh tiến táo bạo để phá vỡ khối phòng ngự.
Trong khi đó, Cunha, dù rất tài năng lại có xu hướng tự nhiên là bó vào trung lộ để tìm kiếm sự kết nối, điều này vô tình khiến cánh trái của United trở nên "hoang vắng" trong các đợt phản công.
Sự giằng xé giữa bản năng và chỉ thị
Trong trận gặp Crystal Palace, một hình ảnh đáng chú ý đã diễn ra, Michael Carrick tranh thủ quãng nghỉ ngắn để trao đổi riêng với Matheus Cunha. Vị chiến lược gia người Anh đang cố gắng điều chỉnh vị trí của cậu học trò cưng.
Carrick giải thích với giới truyền thông:
“Vấn đề là phải tìm được sự cân bằng giữa lúc nên chơi bó vào trong và lúc nên dạt ra cánh, khi nào nên thực hiện các pha chạy chỗ phía sau hàng thủ. Matheus suy nghĩ rất nhiều về trận đấu, cậu ấy thực sự rất muốn hiểu rõ mọi thứ. Cậu ấy nhận thức được khoảng trống ở đâu và biết khi nào cần tấn công vào những khoảng trống đó. Đôi khi là ở cánh.”
Thống kê cho thấy trong hiệp một trận gặp Palace, United ghi nhận tỷ lệ tấn công qua cánh trái thấp nhất mùa giải. Chỉ khi Luke Shaw rời sân và Noussair Mazraoui vào thay, cùng với việc Cunha chủ động lùi sâu và dạt rộng hơn trong hiệp hai, sự nguy hiểm mới trở lại. Chính từ một pha bó vào trong sau khi đã tạo được độ rộng cần thiết, Cunha đã mang về quả phạt đền để Bruno Fernandes gỡ hòa.
Tuy nhiên, trước một đối thủ giàu thể lực và đá rát như Newcastle, giải pháp "Cunha dạt cánh" lại bộc lộ hạn chế. Anh bị cô lập trước Kieran Trippier. Nhiều đường chuyền dài hướng về phía tiền đạo người Brazil nhưng không có đồng đội nào đủ gần để tranh chấp bóng hai (second ball).
Cả Kobbie Mainoo và Luke Shaw đều tỏ ra chậm chạp trong việc phản ứng với các tình huống bóng bật ra, khiến những nỗ lực cá nhân của Cunha trở nên đơn độc.
Bài học từ quá khứ và lời giải "Amad Diallo"
Nhìn lại thời kỳ của Erik ten Hag, ông từng nhấn mạnh khái niệm "minimum width" (độ rộng tối thiểu). Nếu cánh trái bó vào, cánh phải phải giữ biên để kéo giãn hàng thủ. Nguyên tắc này từng giúp Man United thăng hoa ở mùa 2022/23 trước khi những chấn thương kinh niên của Luke Shaw và sự sa sút của Rashford khiến nó sụp đổ.
Carrick đang đứng trước bài toán tương tự. Để giải quyết, ông có thể cần đến Amad Diallo. Cầu thủ 23 tuổi này là người rê bóng tốt nhất đội hiện tại. Dù phong độ trồi sụt sau Africa Cup of Nations, Amad sở hữu tốc độ và sự sẵn sàng chạy dạt ra phía ngoài để thách thức hậu vệ đối phương.
Trong 15 phút cuối trận gặp Palace, sự xuất hiện của Amad đã ngay lập tức thay đổi nhịp điệu tấn công bên cánh phải. Tại St James’ Park, Carrick chỉ tung anh vào sân từ phút 76, quá muộn để lật ngược thế cờ.
Một hàng phòng ngự buộc phải để mắt đến Amad ở biên sẽ để lộ những khoảng trống chết người ở trung lộ cho Bruno Fernandes hay Benjamin Sesko khai thác.
10 ngày nghỉ trước trận gặp Aston Villa vào Chủ Nhật tới sẽ là quãng thời gian quý báu để Carrick và ban huấn luyện tìm lại "đôi cánh" cho Quỷ đỏ. Sự trở lại của Dorgu và Martinez là yếu tố then chốt, nhưng quan trọng hơn, United cần một hệ thống hỗ trợ tốt hơn cho những cầu thủ bám biên.
Nếu không thể tạo ra chiều rộng, lối chơi của United sẽ mãi là một vòng lặp dễ đoán, thứ mà bất kỳ đội bóng tầm trung nào tại Ngoại Hạng Anh cũng có thể bẻ gãy.
