Villas-Boas: "Ghế ngài tôi nắm ba chân..."

Chiếc ghế 1 chân

“Tôi bị sốc. Tôi ủng hộ ông ấy. Vài ba người khác cũng sẽ nói như tôi” – John Terry thảng thốt trước giới truyền thông khi Felipe Scolari bị sa thải. Vài ba người, có nghĩa không phải là tất cả. Và như thế là đủ hiểu lý do Scolari bị sa thải: đã có những cầu thủ chống lại ông, những cầu thủ có quyền lực. Người ta đồn rằng đó là Drogba, Ballack và Cech.

Điều khôi hài nhất trong câu chuyện trên là sự bức xúc đến từ John Terry – một thế lực đen nổi tiếng của Chelsea. Anh được cho là người đã “đá láo” để lật đổ Jose Mourinho, và cũng góp công trong việc khiến Avram Grant ra đường. Sự ra đi của Mourinho cho đến lúc này vẫn có phần bí ẩn, nhưng Avram Grant là một câu chuyện thú vị.

Ông là bạn thân của chủ tịch Roman Abramovich, thân đến mức tận bây giờ, sau 4 năm ra đi, khi có tin đồn Chelsea nhắm đến cầu thủ của Partizan Belgrade (CLB hiện tại của Grant), ông vẫn phán: “Có chuyện đó thì Abramovich sẽ nói trực tiếp với tôi”. Nhưng thời lên nắm Chelsea, Grant chẳng có chút tiếng nói nào trong phòng thay đồ. Người quát mắng cầu thủ trong giờ nghỉ giữa hiệp những ngày ấy là trợ lý Steve Clarke. Và ông HLV trưởng vẫn bị sa thải như thường. Đó là khi mà ý nguyện của cầu thủ còn chiến thắng cả mong muốn của chính chủ sở hữu.

Và bây giờ, tất nhiên là chuyện của Andre Villas-Boas. Trước trận gặp Napoli ở vòng knock-out Champions League, Ashley Cole đã nói toẹt vào mặt HLV người Bồ Đào Nha rằng chiến thuật của ông ta là thứ bỏ đi.

Villas-Boas cương quyết áp dụng chiến thuật “bàn tay sắt”, tuyên chiến với bất kỳ cầu thủ nào chống lại ông. Nhưng để những kẻ chống đối như Cole, Essien hay Lampard ngồi dự bị thì Chelsea lại thua. Và ngày ông thua trong cuộc chiến với đám cầu thủ ngôi sao cũng đang đến rất gần.

Chelsea chỉ là một trong những ví dụ tiêu biểu của việc “cầu thủ nắm 3 chân ghế” trong làng bóng đá châu Âu. Ở đó, người ta thấy Claudio Ranieri ra đi sau khi có xích mích với Totti ở Roma, Del Bosque lầm lũi rời Real Madrid sau một chu kỳ đại thành công với cả đống danh hiệu. Ở đó, người ta nghe chuyện Roberto Mancini đấm nhau tay bo với Materazzi, và Patrice Evra cầm đầu các đồng đội ở đội tuyển Pháp bỏ tập để lật Domenech. Có những ví dụ mà chuyện ở những Cảng Sài Gòn, Hải Phòng hay Khatoco Khánh Hòa ở ta thập kỷ trước nếu đem so sánh chỉ là… muỗi. Tại sao? Đó chẳng phải là châu lục có nền bóng đá chuyên nghiệp nhất hành tinh hay sao?

Ai quan trọng hơn?

Một trong những phát biểu nổi tiếng nhất của Jose Mourinho thời còn dẫn dắt Chelsea là: “Tôi phải là ngôi sao duy nhất của đội bóng”. Không ai được phép có nhiều tiếng nói và quyền lực hơn HLV. Đó thật ra cũng là hình mẫu mơ ước của nhiều CLB, giống như thứ Sir Alex Ferguson và Arsene Wenger đã xây dựng được ở đội bóng của mình. Nhưng đời không như là mơ.

Có rất ít HLV thể hiện được tầm quan trọng hơn cầu thủ ngôi sao. Để so sánh giá trị hình ảnh của họ, chỉ cần nhìn vào hiệu quả kinh tế hình ảnh ấy mang lại. Jose Mourinho, trên đỉnh cao sự nghiệp, kiếm được 3,5 triệu euro từ các hợp đồng quảng cáo. Lionel Messi, với mức lương nhận cho công việc chuyên môn ngang bằng Mourinho (10 triệu euro/năm), nhưng kiếm được 21 triệu mỗi năm từ quảng cáo. Thu nhập từ quảng cáo của Ronaldo, Rooney hay Beckham thấp hơn chút ít, nhưng cũng đều ở mức 8 con số, tức là gấp nhiều lần Mourinho. Đó là chỉ nói đến HLV đang kiếm nhiều tiền nhất từ quảng cáo hiện nay (vì ông ta giỏi, còn trẻ và có ngoại hình đẹp), chứ chẳng bàn đến các ông già Capello hay Ranieri.

Chỉ những con số ấy là đủ để thể hiện rằng tầm ảnh hưởng của cầu thủ với đại chúng bao giờ cũng lớn hơn HLV, cho dù đó là HLV thuộc hàng xuất sắc nhất lịch sử bóng đá. Nghĩa là họ có quyền lực cao hơn.

Cầu thủ không chỉ ngày càng có quyền lực. Cái Tôi của họ cũng mỗi ngày một trở nên lớn hơn với sự o bế của CLB và giới truyền thông. Những mức lương cao ngất và việc trở nên nổi tiếng một cách phi thường khiến cho rất nhiều cầu thủ không còn ý thức được vai trò xã hội của mình. Thật ra, việc lât đổ HLV cũng có cùng bản chất với việc liên tục “trêu ngươi” cảnh sát giao thông hay đánh người vô cớ: cái Tôi của họ quá lớn.

Đó là một mâu thuẫn của bóng đá châu Âu: sự chuyên nghiệp phá vỡ sự chuyên nghiệp. Chính sự chuyên nghiệp hóa tận cùng đã tặng cho cầu thủ quyền lực của ngày hôm nay, và quyền lực ấy lại khiến phòng thay đồ thường xuyên trở thành cái bẫy chết người với những HLV chưa đủ bản lĩnh.

Và như thế, rõ ràng là giữa chiến thuật thi đấu trên sân và chiến thuật hậu trường, cái sau dường như quyết định chiếc ghế của một HLV nhiều hơn.

BẠN CÓ BIẾT?

Không phải bây giờ người ta mới nói đến những nguy cơ mà Andre Villas-Boas phải đối mặt trong phòng thay đồ Chelsea. Ngay từ những ngày đầu tiên ông đặt chân đến Stamford Bridge, những người hiểu chuyện đã cảnh cáo HLV người Bồ Đào Nha về “thảm họa” này.

“Ông ta trẻ và có tài, nhưng sẽ có một bài kiểm tra cực lớn chờ đợi, khi Chelsea sở hữu nhiều cầu thủ lớn và có tính cách mạnh. Rất thú vị khi chờ xem ông ta sẽ làm thế nào” – cựu HLV phó Ray Wilkins, người đã làm việc dưới 3 đời HLV trưởng từ năm 2008 đến 2010 phát biểu ngày 26/6/2011.

“Sẽ có vấn đề. Các cầu thủ ở đó đều có chỗ đứng vững chắc. Nếu ông ta phạm lỗi, họ sẽ không đi theo ông ta nữa. Họ sẽ nghĩ rằng người này không ở cùng đẳng cấp với họ” – cựu đội trưởng Chelsea Marcel Desailly phán như… Thánh về những chuyện đang diễn ra trong phòng thay đồ của Chelsea, ngày 29/7/2011.