Trải qua hơn 40 năm hình thành và phát triển, K-League 1 đã chứng kiến nhiều bước ngoặt mang tính lịch sử, từ những ngày đầu sơ khởi theo mô hình lưu diễn đến việc trở thành giải đấu chuyên nghiệp hàng đầu châu Á với hệ thống thăng - xuống hạng chặt chẽ. Dưới đây là những cột mốc quan trọng nhất định hình nên diện mạo của bóng đá Hàn Quốc ngày nay.
DÒNG THỜI GIAN LỊCH SỬ K-LEAGUE 1
| Mốc thời gian | Sự kiện quan trọng |
| 1983 | Thành lập giải vô địch chuyên nghiệp đầu tiên với tên gọi Korean Super League gồm 5 đội bóng. |
| 1987 | Chính thức đổi tên giải đấu và bắt đầu áp dụng hệ thống thi đấu sân nhà – sân khách (Home & Away). |
| 1993 - 1995 | Ilhwa Chunma thiết lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu với 3 chức vô địch quốc gia liên tiếp đầu tiên. |
| 1996 | Triển khai chính sách phân tán đội bóng khỏi Seoul nhằm phát triển bóng đá tại các địa phương. |
| 2002 | FIFA World Cup 2002 tạo cú hích lịch sử, khánh thành hàng loạt sân vận động chuyên dụng hiện đại. |
| 2011 | Vụ bê bối dàn xếp tỷ số chấn động nổ ra, buộc giải đấu phải thực hiện cuộc cải tổ toàn diện. |
| 2012 | Áp dụng thể thức Chia nhóm (Split system) vào giai đoạn cuối mùa giải để tăng tính cạnh tranh. |
| 2013 | Chính thức vận hành hệ thống thăng - xuống hạng hoàn chỉnh với sự ra đời của K League 2. |
| 2017 | Trở thành giải đấu chuyên nghiệp đầu tiên tại châu Á áp dụng công nghệ VAR vào hỗ trợ trọng tài. |
| 2017 - 2021 | Jeonbuk Hyundai Motors thống trị tuyệt đối với kỷ lục 5 lần vô địch liên tiếp. |
| 2022 - 2023 | Ulsan HD lên ngôi hai mùa giải liên tiếp, chấm dứt kỷ nguyên thống trị của Jeonbuk. |
1. Giai đoạn sơ khởi và sự ra đời của Super League (1983 – 1986)
Bóng đá Hàn Quốc vốn có truyền thống lâu đời với các giải đấu nghiệp dư của quân đội, ngân hàng và các trường đại học. Tuy nhiên, nhận thấy nhu cầu cần một sân chơi chuyên nghiệp để nâng tầm đội tuyển quốc gia, giải vô địch bóng đá chuyên nghiệp đầu tiên mang tên Korean Super League đã chính thức được thành lập vào năm 1983.
Trong mùa giải đầu tiên, giải đấu chỉ có 5 đội bóng tham dự:
Hallelujah FC: Đội bóng chuyên nghiệp đầu tiên (thành lập bởi các tín đồ Thiên chúa giáo).
Yukong Elephants: Tiền thân của Jeju United ngày nay.
POSCO Dolphins: Tiền thân của Pohang Steelers.
Daewoo Royals: Tiền thân của Busan IPark.
Kookmin Bank FC: Đội bóng của ngân hàng quốc gia.
Đáng chú ý, trong giai đoạn này, các đội bóng không có sân nhà cố định. Giải đấu được tổ chức theo hình thức "tour lưu diễn", nơi các đội bóng cùng di chuyển đến các thành phố lớn khác nhau để thi đấu vòng tròn. Hallelujah FC là đội đầu tiên lên ngôi vô địch vào năm 1983.
Năm 1984, giải đấu đổi tên thành Korean Professional Football Championship. Giai đoạn này chứng kiến sự gia nhập của các tập đoàn lớn (Chaebol) như Hyundai (Hyundai Horang-i) và Lucky-Goldstar (tiền thân của FC Seoul), tạo nên sức mạnh tài chính ổn định cho giải đấu.
2. Sự bành trướng và Chuyên nghiệp hóa (1987 – 1997)
Từ năm 1987, giải đấu bước vào quá trình tái cấu trúc quan trọng. Số lượng đội bóng tăng lên, và hệ thống sân nhà – sân khách bắt đầu được thử nghiệm và áp dụng rộng rãi hơn.
Đổi tên và mô hình: Giải đấu chính thức mang tên Korean Professional Football League từ năm 1987.
Đây là thời kỳ mà các câu lạc bộ bắt đầu gắn tên mình với một vùng địa lý cụ thể, dù vai trò của các tập đoàn chủ quản vẫn cực kỳ đậm nét.
Sự thống trị của Ilhwa Chunma và Daewoo Royals: Trong thập niên 1990, Ilhwa Chunma (nay là Seongnam FC) đã lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu với 3 chức vô địch liên tiếp (1993, 1994, 1995). Sự chuyên nghiệp trong huấn luyện và chiêu mộ ngoại binh đã giúp K League trở thành giải đấu có trình độ cao nhất khu vực Đông Á thời bấy giờ.
Quy hoạch sân vận động: Năm 1996, K-League triển khai chính sách phân tán các đội bóng khỏi thủ đô Seoul nhằm phát triển bóng đá vùng miền. Các đội bóng lớn như LG Cheetahs hay Yukong Elephants buộc phải di dời đến các thành phố vệ tinh, mở đường cho việc xây dựng các sân vận động hiện đại chuẩn bị cho World Cup 2002.
3. Cú hích World Cup 2002 và Kỷ nguyên K-League (1998 – 2011)
Việc Hàn Quốc cùng Nhật Bản đăng cai FIFA World Cup 2002 đã tạo ra một sự thay đổi diện mạo hoàn toàn cho K-League.
Cơ sở hạ tầng: Một loạt sân vận động chuyên dụng cho bóng đá (Football-only stadiums) được khánh thành tại Seoul, Suwon, Ulsan, Jeonju... Điều này giúp nâng cao trải nghiệm của khán giả và chất lượng mặt cỏ, đưa K-League tiệm cận tiêu chuẩn châu Âu.
Thế hệ vàng: Sau thành tích lọt vào bán kết World Cup 2002, cơn sốt bóng đá bao phủ khắp đất nước. Những ngôi sao như Lee Kwan-woo, Kim Nam-il hay sau này là Park Chu-young đã kéo hàng vạn khán giả tới sân.
Trận derby Super Match: Cuộc đối đầu giữa FC Seoul và Suwon Samsung Bluewings trở thành biểu tượng của giải đấu, thường xuyên thu hút trên 40.000 khán giả, được FIFA công nhận là một trong những trận derby hấp dẫn nhất châu Á.
Sự trỗi dậy của Pohang Steelers: Với triết lý đào tạo trẻ bài bản, Pohang Steelers không chỉ vô địch quốc nội mà còn khẳng định vị thế tại AFC Champions League, trở thành câu lạc bộ giàu thành tích nhất lịch sử giải đấu châu lục (tính đến thời điểm đó).
Tuy nhiên, giai đoạn này cũng chứng kiến mảng tối vào năm 2011, khi một vụ bê bối dàn xếp tỷ số chấn động bị phanh phui, khiến nhiều cầu thủ bị cấm thi đấu vĩnh viễn và uy tín giải đấu sụt giảm nghiêm trọng.
4. Cuộc cách mạng tái cấu trúc: Thăng - xuống hạng (2012 – 2013)
Để tăng tính cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu của Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC), K-League đã tiến hành một cuộc cải tổ mang tính lịch sử vào năm 2012.
Hệ thống Split (Chia nhóm): K-League áp dụng thể thức thi đấu vòng tròn 2 hoặc 3 lượt, sau đó chia giải đấu thành hai nhóm: Nhóm A (Tranh chức vô địch) và Nhóm B (Tranh suất trụ hạng). Thể thức này duy trì sự kịch tính đến tận vòng đấu cuối cùng.
Sự ra đời của K-League 1 và K-League 2: Năm 2013, hệ thống thăng - xuống hạng chính thức được thiết lập. Giải đấu cao nhất được gọi là K-League Classic (sau này đổi thành K League 1 vào năm 2018), và giải hạng nhì là K-League Challenge (nay là K League 2).
Nghiệt ngã cuộc chiến trụ hạng: Việc lần đầu tiên những đội bóng giàu truyền thống phải đối mặt với nguy cơ xuống hạng đã tạo ra một làn sóng áp lực tích cực, buộc các CLB phải đầu tư chuyên sâu hơn vào chuyên môn thay vì chỉ dựa vào tài chính tập đoàn.
5. Kỷ nguyên thống trị của Jeonbuk Hyundai Motors và sự trỗi dậy của Ulsan (2014 – nay)
Thập kỷ qua của bóng đá Hàn Quốc ghi đậm dấu ấn của "Đế chế xanh" Jeonbuk Hyundai Motors dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Choi Kang-hee và sau này là các ông thầy ngoại.
Kỷ lục 5 lần vô địch liên tiếp: Từ năm 2017 đến 2021, Jeonbuk đã lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu khi thống trị hoàn toàn giải đấu. Với nguồn lực tài chính mạnh mẽ từ tập đoàn Hyundai Motor, họ sở hữu chiều sâu đội hình vượt trội, biến K League 1 thành "cuộc đua của Jeonbuk và phần còn lại".
Bản sắc bóng đá "Dak-gong": Triết lý tấn công tổng lực (Dak-gong - Shut up and attack) của Jeonbuk đã trở thành thương hiệu, giúp giải đấu thu hút bản quyền truyền hình quốc tế.
Sự trở lại của Ulsan HD (Ulsan Hyundai): Sau nhiều năm về nhì đầy tiếc nuối, Ulsan HD dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Hong Myung-bo đã lật đổ sự thống trị của Jeonbuk bằng hai chức vô địch liên tiếp (2022, 2023), tạo nên thế chân kiềng mới cho bóng đá Hàn Quốc.
Hiện đại hóa và Công nghệ: K League 1 là một trong những giải đấu sớm nhất tại châu Á áp dụng VAR (2017) và hệ thống phân tích dữ liệu EPTS cho tất cả các đội bóng. Giải đấu cũng chuyển hướng sang mô hình tự chủ tài chính, giảm bớt sự phụ thuộc vào các tập đoàn chủ quản để hướng tới mô hình bền vững như J-League hay Bundesliga.
CÁC CỘT MỐC ĐÁNG NHỚ TRONG LỊCH SỬ
1983: Khởi tranh Super League với 5 đội.
1994: Đội tuyển Hàn Quốc với nòng cốt K-League gây tiếng vang tại World Cup Mỹ.
1998: Áp dụng luật "Bàn thắng vàng" và loạt sút luân lưu (ngay cả ở vòng bảng) nhằm tăng tính hấp dẫn nhưng sau đó đã bãi bỏ.
2004: FC Seoul chính thức trở lại thủ đô sau nhiều năm di dời.
2013: Thiết lập hệ thống thăng - xuống hạng chuyên nghiệp hoàn chỉnh.
2020: K-League là giải đấu lớn đầu tiên trên thế giới quay trở lại thi đấu giữa đại dịch COVID-19, được phát sóng tại hơn 30 quốc gia.
NHỮNG BIỂU TƯỢNG VÀ HUYỀN THOẠI
Cha Bum-kun: Dù thành danh tại Đức, ông là người có công lớn trong việc xây dựng tiêu chuẩn huấn luyện và phát triển K League thông qua CLB Suwon Samsung Bluewings.
Lee Dong-gook: "Sát thủ không tuổi" của Jeonbuk, người nắm giữ hầu hết các kỷ lục ghi bàn của giải đấu.
Dejan Damjanovic: Cầu thủ ngoại xuất sắc nhất lịch sử K-League (biệt danh "K-King"), người đã ghi hơn 190 bàn thắng tại đây.
Yeom Ki-hun: "Vua kiến tạo" của Suwon Bluewings với những quả tạt chân trái trứ danh.
Choi Kang-hee: Kiến trúc sư trưởng tạo nên đế chế Jeonbuk hùng mạnh.
HIỆN TẠI VÀ ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG LAI
Hiện nay, K League 1 đang đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các giải đấu giàu có như Saudi Pro League hay sức hút truyền thống của J-League. Tuy nhiên, giải đấu vẫn duy trì những giá trị riêng biệt:
Xuất khẩu cầu thủ: K League 1 tiếp tục là "trạm trung chuyển" uy tín đưa các tài năng Hàn Quốc (như Cho Gue-sung, Kim Min-jae) sang châu Âu.
Phát triển câu lạc bộ cộng đồng: Bên cạnh các đội bóng tập đoàn, các đội bóng thuộc sở hữu của thành phố (như Daegu FC, Gwangju FC) đang trỗi dậy mạnh mẽ nhờ mô hình quản lý hiệu quả và sự ủng hộ cuồng nhiệt từ địa phương.
Chiến lược kỹ thuật số: Giải đấu đang đầu tư mạnh vào OTT, dữ liệu cầu thủ và trải nghiệm fan điện tử để thu hút thế hệ khán giả trẻ.
LỜI KẾT
Trải qua hơn 4 thập kỷ, từ một giải đấu "lưu diễn" chỉ có 5 đội bóng, K-League 1 đã vươn mình trở thành biểu tượng cho tính chuyên nghiệp và sức mạnh của bóng đá Đông Á.
Với sự kết hợp giữa truyền thống kỷ luật và tư duy đổi mới, K-League 1 cam kết duy trì vị thế là "ngọn hải đăng" dẫn đường cho bóng đá chuyên nghiệp tại châu lục.
