Kể từ năm 1950, khi Pháp và Ấn Độ từ bỏ quyền tham dự World Cup tại Brazil vì những lý do liên quan đến chi phí và quy định trang phục, người hâm mộ túc cầu giáo chưa từng phải chứng kiến thêm một kịch bản tương tự nào. Nhưng lịch sử vừa lặp lại sau 76 năm, theo một cách kém vui hơn rất nhiều. Bộ trưởng Thể thao Iran, ông Ahmad Donyamali vừa chính thức xác nhận đội tuyển quốc gia nước này sẽ tẩy chay chiến dịch World Cup 2026.
Lý do được đưa ra xuất phát từ những xung đột địa chính trị và quân sự đang leo thang nghiêm trọng. Tuy nhiên, gác lại những căng thẳng bên ngoài sân cỏ, quyết định này đang tạo ra một "cơn địa chấn" thực sự đối với công tác tổ chức của FIFA, đặc biệt khi giải đấu chỉ còn cách ngày khởi tranh vỏn vẹn 3 tháng.
Bài toán hóc búa mang tên "suất thay thế"
Tuyển Iran giành vé đầy thuyết phục với ngôi nhất bảng A tại vòng loại khu vực châu Á. Việc vắng mặt đội bóng Tây Á này để lại một khoảng trống lớn tại Bảng G, nơi họ dự kiến chạm trán New Zealand, Bỉ và Ai Cập với các trận đấu được lên lịch tại Los Angeles và Seattle.
Vấn đề đặt ra lúc này là: Ai sẽ thay thế Iran? Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đang phải đối mặt với một loạt hiệu ứng domino phức tạp tại vòng loại khu vực châu Á.
Phương án đầu tiên đang được nhắc đến là đôn thẳng đội láng giềng Iraq lên thay thế, đồng thời biến trận play-off liên lục địa giữa Suriname và Bolivia thành một trận đấu loại trực tiếp quyết định. Hoặc ở một kịch bản khác, nếu Iraq chiến thắng trong loạt play-off, FIFA có thể phải xem xét trao suất đặc cách cho Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) - đội có thành tích tốt tiếp theo tại vòng loại châu Á.
Chưa dừng lại ở đó, vòng play-off cũng đang bị đình trệ. HLV Graham Arnold của tuyển Iraq đã yêu cầu hoãn các trận đấu vì lo ngại vấn đề an toàn cho các cầu thủ nếu phải di chuyển bằng đường bộ tới Thổ Nhĩ Kỳ giữa thời điểm khu vực đang bất ổn.
Khi bóng đá không thể tách rời lằn ranh thời cuộc
Sự việc của tuyển Iran một lần nữa cho thấy ranh giới vô hình nhưng đầy khắc nghiệt giữa thể thao và những biến động toàn cầu.
Trong những nỗ lực cứu vãn tình hình, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã có cuộc gặp trực tiếp với giới chức nước chủ nhà Mỹ. Thông điệp từ phía FIFA rất rõ ràng: Họ mong muốn dùng bóng đá để gắn kết thế giới, và nước chủ nhà cũng khẳng định tuyển Iran luôn được chào đón tại giải đấu.
Thế nhưng, những nỗ lực ngoại giao thể thao ấy đã không thể vượt qua thực tế khách quan. Khi các yếu tố về an ninh, an toàn và tinh thần quốc gia bị đặt vào tình thế bất khả kháng, bóng đá buộc phải nhường bước.
World Cup 2026 được kỳ vọng là ngày hội bóng đá lớn nhất lịch sử với 48 đội tham dự. Nhưng ngay lúc này, trước khi quả bóng chính thức lăn trên các sân cỏ Bắc Mỹ, giải đấu đã phải chịu một tổn thất đáng tiếc về mặt chuyên môn đối với đại diện của bóng đá châu Á. Việc tìm kiếm một cái tên thay thế xứng đáng, hợp lý về luật lệ và đảm bảo được tính công bằng của giải đấu, sẽ là phép thử cực đại cho năng lực quản lý khủng hoảng của FIFA trong những ngày tới.
