Trong dòng chảy bất tận của lịch sử bóng đá, World Cup 1990 là sân khấu kịch nghệ vĩ đại, nơi Diego Maradona hiện thân như một biểu tượng của sự giằng xé giữa thiên tài và sự thống khổ, giữa vinh quang tột đỉnh và nỗi đau tận cùng.
Trước khi giải đấu khởi tranh, Maradona đang ở trên đỉnh cao danh vọng không thể chối cãi. Ông đã thực hiện một cuộc cách mạng bóng đá tại Napoli, biến một câu lạc bộ tỉnh lẻ nghèo khó ở miền Nam trở thành thế lực bẻ gãy sự thống trị tàn bạo của những gã khổng lồ phương Bắc như Juventus, Inter và AC Milan.
Với hai chức vô địch Scudetto và một UEFA Cup, Maradona không chỉ là một cầu thủ, ông là một vị thánh sống, một người hùng giải phóng cho những kẻ bị áp bức. Tuy nhiên, đằng sau ánh hào quang đó là một cơ thể bắt đầu rạn nứt vì những trận đòn hội đồng trên sân cỏ và một tâm lý luôn trong trạng thái đối đầu với cả thế giới.
Những bước chạy rệu rã và lời tuyên chiến với phương Bắc.
Argentina bước vào kỳ World Cup 1990 với tư cách nhà đương kim vô địch, nhưng đó là một đội quân sứt mẻ đúng nghĩa. Đội hình thiếu vắng những trụ cột từng làm nên vinh quang năm 1986 như Jorge Valdano và Tata Brown.
Tệ hơn cả, chính Maradona phải chịu đựng một vết thương nghiêm trọng ở ngón chân và mắt cá chân sưng vù. Mỗi bước chạy của ông tại Italy không còn là những bước khiêu vũ mềm mại như tại Mexico, mà là một sự chịu đựng đau đớn đến cùng cực.
Trận khai mạc tại San Siro đối đầu với Cameroon đã trở thành một cú sốc cho cả thế giới bóng đá. Dù Maradona vẫn kịp để lại dấu ấn bằng màn biểu diễn kỹ thuật tâng bóng bằng vai dọc đường biên trong lúc khởi động, Argentina đã gục ngã 0-1 trước lối chơi thô bạo của đại diện Châu Phi.
Thất bại này không chỉ là một cú sảy chân về chuyên môn, mà còn là khởi đầu cho một cuộc chiến truyền thông. Sau trận đấu, Maradona đã buông ra lời mỉa mai đầy cay nghiệt nhắm thẳng vào đám đông khán giả tại Milan, những người vốn luôn coi thường đội bóng miền Nam của ông:
“Niềm vui duy nhất mà tôi nhận được chiều nay là phát hiện rằng, nhờ có tôi, người dân Milan đã ngừng phân biệt chủng tộc. Hôm nay, lần đầu tiên, họ đã ủng hộ những người Châu Phi.”
Lời tuyên bố này như một mồi lửa châm vào thùng thuốc súng, xác lập vị thế của Maradona tại giải đấu: một kẻ đối đầu trực diện với nước chủ nhà ngay trên lãnh thổ của họ.
Bàn tay của Chúa tại Naples.
Trận đấu tiếp theo gặp Liên Xô tại Naples, thánh địa của Maradona, là một cuộc chiến sinh tử đúng nghĩa. Nếu thua, nhà vô địch sẽ phải về nước ngay sau vòng bảng. Vận rủi tiếp tục bủa vây khi thủ môn số một Nery Pumpido gãy chân ngay từ đầu trận sau một pha va chạm kinh hoàng.
Trong thế chân tường, khi sự sống còn của đội bóng bị đe dọa, "Bàn tay của Chúa" đã xuất hiện trở lại, nhưng lần này là trong một tình huống phòng ngự đầy tranh cãi. Khi tỷ số đang là 0-0, một cú đánh đầu hiểm hóc từ phía các cầu thủ Liên Xô chắc chắn đã đi vào lưới nếu Maradona không nhanh như cắt dùng tay phải cản phá ngay trên vạch vôi.
Trọng tài không nhìn thấy, và Argentina sau đó giành chiến thắng 2-0 nhờ các bàn thắng của Pedro Troglio và Jorge Burruchaga. Sự kiện này một lần nữa khẳng định triết lý bóng đá của Maradona tại giải đấu này: một nỗ lực chiến thắng bằng mọi giá, bất chấp tính liêm chính, vì lợi ích tối cao của quốc gia.
Ở tuổi 29, Maradona không còn đủ thể lực để vượt qua tất cả bằng đôi chân, nên ông sẵn sàng dùng mọi tiểu xảo để giữ cho Argentina ở lại với giải đấu.
Khoảnh khắc thiên tài cuối cùng.
Vòng knock-out mang đến một trong những cuộc đối đầu kinh điển nhất lịch sử World Cup: Argentina gặp Brazil. Trong suốt 80 phút thi đấu, Brazil hoàn toàn áp đảo, họ tạo ra vô số cơ hội và sút trúng cột dọc, xà ngang tới ba lần. Argentina khi đó thi đấu như một kẻ chịu trận, lùi sâu và chịu đựng những đòn tấn công như vũ bão.
Thế nhưng, khi trận đấu chỉ còn 10 phút, một khoảnh khắc thiên tài đã làm thay đổi tất cả. Maradona nhận bóng ở vòng tròn trung tâm, vây quanh bởi bốn tiền vệ Brazil đang hừng hực khí thế.
Bằng một nỗ lực phi thường, ông lướt qua ba người, thu hút toàn bộ hàng thủ đối phương về phía mình trước khi tung ra đường chuyền xé toang không gian cho Claudio Caniggia.
Đó là màn trình diễn kinh điển như một trận boxing kịch tính. Argentina đã dựa vào dây đài, chịu đựng mọi cú đấm nặng nhất mà Brazil có thể tung ra, để rồi khi đối thủ mệt nhoài và sơ hở, cầu thủ vĩ đại nhất của họ đã tung ra một đòn kết liễu hoàn hảo.
Đây cũng được coi là khoảnh khắc rực rỡ cuối cùng của Maradona trên sân chơi thế giới.
Quỷ dữ hiện thân và những giọt nước mắt tại Rome.
Tiến vào bán kết, Maradona phải đối mặt với thử thách khó khăn nhất: đối đầu với chủ nhà Italy ngay tại Naples. Tại đây, ông đã thực hiện một cuộc tấn công tâm lý chưa từng có tiền lệ.
Maradona biết rằng người dân Naples luôn cảm thấy bị phân biệt bởi phần còn lại của Italy, và ông đã xoáy sâu vào vết thương đó bằng phát biểu gây rúng động trước trận đấu:
“Hỡi những người dân Naples, các bạn không nên quên rằng ở Italy, họ không coi các bạn là người Italy thực thụ. Đất nước này chỉ đến yêu cầu sự ủng hộ của các bạn trong một ngày duy nhất của năm, còn 364 ngày còn lại, họ sẽ gọi các bạn là người Châu Phi. Đúng là dù chúng tôi đi đến đâu, họ cũng gọi chúng tôi là người Châu Phi.”
Chiêu bài này đã khiến nước Ý chia rẽ sâu sắc. Trong sân vận động San Paolo, một không khí kỳ lạ bao trùm. Một tấm băng rôn khổng lồ đã nói lên tất cả: “Maradona, Naples yêu anh, nhưng Italy là đất nước của chúng tôi”. Sự lưỡng lự của đám đông đã truyền vào đôi chân các cầu thủ Italy.
Trận đấu kéo dài đến loạt sút luân lưu, và chính Maradona là người thực hiện thành công quả phạt đền ở lượt sút thứ 4, tạo tiền đề tâm lý cực lớn trước khi Goycochea cản phá cú sút cuối cùng của Aldo Serena, đưa Argentina vào chung kết.
Tuy nhiên, cuộc hành trình bi tráng này đã kết thúc trong nước mắt tại trận chung kết ở Rome. Đối đầu với một Tây Đức quá mạnh mẽ và kỷ luật, Argentina của Maradona, khi đó đã mất Caniggia vì án treo giò chỉ còn là một cái xác không hồn cố gắng kéo trận đấu vào loạt luân lưu.
Trận chung kết trở thành một vết nhơ với hai chiếc thẻ đỏ dành cho Argentina và một quả phạt đền đầy nghi vấn dành cho Tây Đức ở phút 85. Khi Andreas Brehmer ghi bàn và tiếng còi mãn cuộc vang lên, cả thế giới được chứng kiến hình ảnh chấn động: Diego Maradona, người đàn ông thép, kẻ thách thức cả một cường quốc, đã đứng giữa sân và khóc nức nở như một đứa trẻ.
Ông khóc vì sự bất công của trọng tài, nhưng có lẽ sâu thẳm hơn, ông khóc vì nhận ra rằng phép màu của mình đã cạn kiệt. Cơ thể rệu rã và những mảnh vụn thiên tài không còn đủ sức để mang lại thêm một phép màu nào nữa cho Argentina.
World Cup 1990 kết thúc không chỉ là một giải đấu, mà là sự kết thúc của một kỷ nguyên lãng mạn. Bóng đá chuyển mình sang sự thực dụng, tiền bạc và những hệ thống phòng ngự bóp nghẹt sự sáng tạo. Maradona gần như khép lại sự nghiệp quốc tế sau đó (trước khi có lần trở lại ngắn ngủi năm 1994).
Tại Italy 90, ông mãi mãi được nhớ đến với hình ảnh thiên thần rơi lệ, người đã chiến đấu bằng cả trái tim và sự ranh mãnh để bảo vệ ngai vàng cho tổ quốc của mình đến những giọt máu và nước mắt cuối cùng.
