Lịch sử U17 World Cup: Bệ phóng vĩ đại của những tài năng bóng đá thế giới

1. Nguồn gốc hình thành và những năm đầu tiên (1977 – 1985)

Ý tưởng về một giải vô địch thế giới dành cho lứa tuổi thiếu niên không xuất phát từ châu Âu hay Nam Mỹ, mà được khơi nguồn từ Đông Nam Á. Năm 1977, Hiệp hội Bóng đá Singapore (FAS) đã sáng lập Lion City Cup, giải bóng đá U16 đầu tiên trên thế giới.

Năm 1982, Tổng thư ký FIFA lúc bấy giờ là Sepp Blatter có mặt tại Singapore để tham dự Lion City Cup. Ấn tượng trước quy mô và tiềm năng của bóng đá trẻ, ông đề xuất FIFA nên tổ chức một giải đấu tương tự ở cấp độ toàn cầu.

Kết quả là vào năm 1985, giải đấu đầu tiên chính thức ra đời với tên gọi FIFA U16 World Championship (Giải vô địch U16 thế giới), được tổ chức tại Trung Quốc. Ở kỳ giải đầu tiên này, các đội tuyển châu Âu và Bolivia tham dự qua lời mời của FIFA, trong khi các đội khác phải trải qua vòng loại. Nigeria đã ghi tên mình vào lịch sử với tư cách là nhà vô địch đầu tiên sau khi đánh bại Tây Đức 2-0 trong trận chung kết.

2. Quá trình phát triển và thay đổi thể thức (1991 – 2023)

Suốt hơn 30 năm phát triển, giải đấu đã trải qua nhiều lần thay đổi quan trọng về tên gọi, độ tuổi và số lượng đội tham dự để phù hợp với sự phát triển của bóng đá hiện đại.

Thay đổi về độ tuổi và tên gọi

Ban đầu, giải đấu dành cho lứa tuổi U16. Tuy nhiên, kể từ giải đấu năm 1991 tại Ý, FIFA quyết định nâng giới hạn độ tuổi lên U17. Tên gọi của giải cũng thay đổi theo thời gian:

• 1985–1989: FIFA U16 World Championship.
• 1991–2005: FIFA U17 World Championship.
• 2007–nay: FIFA U17 World Cup.

Mở rộng quy mô

• Giai đoạn 1985–2005: Giải đấu có 16 đội tranh tài, chia làm 4 bảng.
• Giai đoạn 2007–2023: Giải mở rộng lên 24 đội, chia làm 6 bảng. Đây cũng là giai đoạn giải đấu chứng kiến sự bùng nổ về lượng khán giả. Đáng chú ý nhất là vòng chung kết năm 2017 tại Ấn Độ, kỷ lục về tổng số khán giả đến sân đã được thiết lập với con số 1.347.133 người.

Cải cách luật thi đấu

Một thay đổi đáng chú ý về luật thi đấu được áp dụng từ năm 2011. Để bảo vệ sức khỏe cầu thủ trẻ và tránh tình trạng kiệt sức, FIFA đã loại bỏ hiệp phụ ở các trận đấu loại trực tiếp. Nếu trận đấu có tỷ số hòa sau 90 phút chính thức, hai đội sẽ bước ngay vào loạt sút luân lưu để phân định thắng thua.

3. Kỷ nguyên mới

Tháng 3 năm 2024, FIFA đã công bố một cuộc cách mạng đối với hệ thống giải trẻ. Theo đó, bắt đầu từ năm 2025, FIFA U17 World Cup sẽ được tổ chức thường niên (hàng năm) thay vì 2 năm một lần như trước đây.

Quy mô giải đấu cũng được mở rộng kỷ lục lên 48 đội, chia thành 12 bảng đấu. Đặc biệt, FIFA đã trao quyền đăng cai liên tiếp cho Qatar từ năm 2025 đến năm 2029, nhằm đảm bảo cơ sở hạ tầng tốt nhất cho thể thức thi đấu mới này.

Giải đấu năm 2025 đã chứng kiến những cột mốc lịch sử mới:

• Bồ Đào Nha giành chức vô địch đầu tiên.
• Morocco thiết lập kỷ lục trận thắng đậm nhất trong lịch sử các giải đấu 11 người của FIFA khi đánh bại New Caledonia với tỷ số không tưởng 16–0.

4. Sự thống trị của Châu Phi và Nam Mỹ

Điều đặc biệt nhất của FIFA U17 World Cup so với World Cup cấp đội tuyển quốc gia là sự đa dạng của các nhà vô địch. Hơn 50% số danh hiệu thuộc về các đội bóng ngoài châu Âu và Nam Mỹ.

• Châu Phi (CAF): Đây là khu vực thành công nhất lịch sử giải đấu với 7 lần vô địch. Trong đó, Nigeria là "ông vua" của giải U17 với kỷ lục 5 lần đăng quang (1985, 1993, 2007, 2013, 2015) và 3 lần về nhì. Ghana cũng là một thế lực lớn với 2 chức vô địch. Năm 1993 và 2015 chứng kiến các trận chung kết toàn châu Phi (Nigeria vs Ghana và Nigeria vs Mali).
• Nam Mỹ (CONMEBOL): Brazil là đại diện ưu tú nhất với 4 chức vô địch và 2 lần á quân. Tuy nhiên, các cường quốc khác như Argentina lại kém duyên ở giải này khi chưa từng vào chung kết (3 lần hạng Ba).
• Châu Âu (UEFA): Lục địa già sở hữu 6 chức vô địch chia đều cho Liên Xô, Pháp, Thụy Sĩ, Anh, Đức và Bồ Đào Nha. Tây Ban Nha là "kẻ về nhì vĩ đại" khi lọt vào chung kết tới 4 lần nhưng đều thất bại.
• Concacaf & Châu Á: Mexico (Concacaf) đã 2 lần lên ngôi vô địch (2005, 2011). Saudi Arabia (Châu Á) từng gây chấn động khi vô địch năm 1989.

5. Những ngôi sao bước ra từ giải đấu

FIFA U17 World Cup là nơi thế giới lần đầu tiên biết đến tên tuổi của những huyền thoại. Các giải thưởng cá nhân tại giải đấu này thường là dự báo chính xác cho sự nghiệp lẫy lừng sau này:

• Cesc Fabregas (Tây Ban Nha): Quả bóng vàng & Vua phá lưới năm 2003.
• Toni Kroos (Đức): Quả bóng vàng năm 2007.
• Landon Donovan (Mỹ): Quả bóng vàng năm 1999.
• Phil Foden (Anh): Quả bóng vàng năm 2017.
• Victor Osimhen (Nigeria): Vua phá lưới năm 2015 (10 bàn).

THÔNG TIN: FIFA U17 WORLD CUP