Sân vận động Mercedes-Benz: Biểu tượng thể thao của Atlanta

Sân vận động Mercedes-Benz (Mercedes-Benz Stadium) không đơn thuần là một công trình kiến trúc phức hợp tại Atlanta, Georgia, mà còn là biểu tượng của sự đổi mới trong ngành xây dựng thể thao thế giới.

Với thiết kế mái vòm đóng mở độc đáo và cam kết về bền vững, sân vận động đã thay thế hoàn toàn vai trò của Georgia Dome để trở thành ngôi nhà chung của các đội bóng hàng đầu và là điểm đến của những sự kiện tầm cỡ quốc tế.

Giai đoạn quy hoạch và bối cảnh hình thành (2010–2013).

Lịch sử của sân vận động Mercedes-Benz bắt đầu từ mong muốn của Arthur Blank, chủ sở hữu đội bóng bầu dục Atlanta Falcons, về một sân vận động ngoài trời mới để thay thế cho Georgia Dome, một sân vận động mái vòm cố định đã hoạt động từ năm 1992.

Vào tháng 5 năm 2010, các báo cáo đầu tiên cho thấy Atlanta Falcons quan tâm đến việc xây dựng một sân vận động mới. Lý do chính được đưa ra là đội bóng muốn thi đấu trong môi trường ngoài trời và Arthur Blank mong muốn thành phố Atlanta có đủ khả năng cạnh tranh để đăng cai các kỳ Super Bowl trong tương lai.

Ngoài ra, sân vận động mới cũng được quy hoạch để có thể thu hút một đội bóng đá chuyên nghiệp (Major League Soccer - MLS) về thành phố. Năm 2011, công ty kiến trúc Populous (có trụ sở tại Kansas) đã công bố những bản kế hoạch sơ thảo đầu tiên với chi phí ước tính 700 triệu USD.

Tuy nhiên, đến tháng 4 năm 2012, con số này đã tăng lên gần 950 triệu USD. Sau nhiều cuộc đàm phán giữa đội bóng và chính quyền thành phố, vào ngày 7 tháng 3 năm 2013, thị trưởng Atlanta khi đó là Kasim Reed và Falcons đã đạt được thỏa thuận xây dựng sân vận động mới tại khu vực trung tâm thành phố.

Hội đồng thành phố Atlanta đã chính thức phê duyệt dự án vào ngày 19 tháng 3 năm 2013, với cam kết đóng góp 200 triệu USD từ nguồn thuế khách sạn-nhà nghỉ của thành phố.

Thiết kế kiến trúc và những đột phá về công nghệ.

Sân vận động Mercedes-Benz được thiết kế bởi công ty kiến trúc HOK, phối hợp cùng tvsdesign, Goode Van Slyke, và Stanley Beaman & Sears. Điểm khác biệt lớn nhất của công trình này nằm ở triết lý thiết kế lấy cảm hứng từ đền Pantheon của La Mã.

Hệ thống mái vòm Pinwheel.

Tính năng đặc trưng nhất là mái vòm có thể thu lại, bao gồm 8 tấm vật liệu ETFE hình tam giác, với chất liệu trong mờ. Khi hoạt động, các tấm này di chuyển trên các đường ray song song, tạo ra hiệu ứng thị giác giống như cánh chim đang dang rộng hoặc một ống kính máy ảnh.

Mặc dù ban đầu được thiết kế để mở trong vòng 12 phút, nhưng sau khi hoàn tất quá trình tinh chỉnh kỹ thuật vào tháng 7/2018, hệ thống mái vòm hiện có thể đóng hoặc mở hoàn toàn chỉ trong khoảng 8 phút với một nút bấm duy nhất.

Màn hình Halo Board.

Phía dưới mái vòm là một màn hình video hình tròn khổng lồ được gọi là "Halo Board". Với kích thước cao khoảng 18m và dài 335m bao quanh chu vi của mái vòm, đây là một trong những màn hình hiển thị đơn lớn, nổi bật tại giải đấu NFL, cung cấp góc nhìn 360 độ cho mọi khán giả trong sân.

Tác phẩm nghệ thuật biểu tượng.

Phía trước sân vận động là bức tượng chim ưng The Atlanta Falcon bằng thép không gỉ do nghệ sĩ Gabor Miklos Szoke thực hiện. Đây được coi là bức tượng chim tự đứng lớn nhất thế giới với sải cánh dài 21m và trọng lượng hơn 33 tấn, đặt trên chân đế hình quả bóng bầu dục cao 4m, nâng tổng chiều cao toàn thể công trình lên 12,5m.

Quá trình xây dựng và những rào cản kỹ thuật (2014–2017).

Lễ khởi công diễn ra vào ngày 19 tháng 5 năm 2014. Quá trình xây dựng đã gặp phải nhiều khó khăn, chủ yếu liên quan đến sự phức tạp của cấu trúc mái thép nặng nề và hệ thống cơ khí điều khiển 8 tấm mái.

Vì lý do kỹ thuật, ngày khánh thành sân vận động đã bị trì hoãn ba lần. Ban đầu dự kiến mở cửa vào tháng 3 năm 2017, ngày khánh thành lần lượt được đẩy xuống tháng 6, tháng 7 và cuối cùng là tháng 8 năm 2017. Sự chậm trễ này đã buộc đội bóng đá Atlanta United FC phải thi đấu một vài trận tại sân vận động Bobby Dodd của Georgia Tech.

Sân vận động chính thức mở cửa vào ngày 26 tháng 8 năm 2017 với trận đấu giao hữu trước mùa giải giữa Atlanta Falcons và Arizona Cardinals.

Ngay sau khi Mercedes-Benz Stadium đi vào hoạt động ổn định, Georgia Dome đã bị đánh sập bằng thuốc nổ vào sáng ngày 20 tháng 11 năm 2017 để nhường chỗ cho các khu vực công viên và bãi đậu xe phụ trợ (The Home Depot Backyard).

Những cột mốc và sự kiện lớn.

Kể từ khi khánh thành, sân vận động Mercedes-Benz đã trở thành tâm điểm của thể thao Bắc Mỹ:

MLS Cup 2018: Atlanta United FC đã giành chức vô địch ngay tại sân nhà trước sự chứng kiến của 73.019 khán giả, thiết lập kỷ lục về số lượng người xem một trận đấu bóng đá tại sân vận động này.

Super Bowl LIII (2019): Trận chung kết bóng bầu dục Mỹ giữa New England Patriots và Los Angeles Rams đã được tổ chức tại đây, khẳng định vị thế của sân vận động trong danh sách các địa điểm hàng đầu của NFL.

College Football Playoff National Championship: Sân vận động đã tổ chức trận chung kết bóng bầu dục đại học toàn quốc vào năm 2018 và gần đây nhất là năm 2025.

Copa America 2024: Sân vận động là nơi tổ chức trận khai mạc giữa Argentina và Canada.

FIFA World Cup 2026: Sân vận động Mercedes-Benz đã được lựa chọn là một trong những địa điểm thi đấu chính thức cho giải vô địch bóng đá thế giới diễn ra vào mùa hè năm 2026.

Chính sách Fan First và Tác động xã hội.

Một trong những điểm tạo nên danh tiếng của sân Mercedes-Benz là chính sách giá dịch vụ Fan First. Arthur Blank đã phá vỡ truyền thống giá cả đắt đỏ tại các sân vận động bằng cách niêm yết giá thực phẩm ở mức cực thấp.

Chiến lược này không những không làm giảm doanh thu mà còn thúc đẩy lượng tiêu thụ tăng vọt, tạo ra một hình mẫu mới cho các sân vận động khác trên thế giới học tập.

Bên cạnh đó, sân vận động cũng đạt chứng nhận LEED Platinum, cấp độ cao nhất về công trình xanh. Hệ thống thu gom nước mưa và các tấm pin năng lượng mặt trời giúp sân vận động tiết kiệm tài nguyên đáng kể, đồng thời giảm thiểu tác động đến khu vực Vine City lân cận.

Hiện tại và Tương lai (Đến năm 2026).

Tính đến tháng 1 năm 2026, sân vận động Mercedes-Benz đang tích cực chuẩn bị cho các trận đấu trong khuôn khổ FIFA World Cup 2026. Theo quy định của FIFA, sân vận động sẽ được gọi tạm thời là "Atlanta Stadium" trong suốt giải đấu để tránh xung đột quyền lợi thương mại.

Cùng với sự phát triển của công nghệ, sân vận động đã chuyển sang mô hình thanh toán hoàn toàn không dùng tiền mặt cho các quầy dịch vụ/đồ ăn uống, giúp tăng tốc giao dịch và cải thiện trải nghiệm khán giả. 

Các kế hoạch nâng cấp cơ sở vật chất, bao gồm việc cải thiện hệ thống cầu đi bộ và các khu vực VIP, vẫn đang được triển khai để đảm bảo đây vẫn là sân vận động hiện đại nhất thế giới trong nhiều thập kỷ tới.

Để tìm hiểu thêm về các sân vận động tổ chức World Cup 2026, độc giả có thể tham khảo qua các bài viết: 

Sân vận động SoFi: Thánh đường thể thao sở hữu màn hình vô cực

Sân vận động Estadio Azteca: Nơi sinh ra bàn tay của Chúa và bàn thắng thế kỷ