Cầu thủ xuất sắc - HLV mờ nhạt
Tất cả các bàn thắng được ghi trong hơn 1 giờ cuối cùng của loạt trận vòng loại Champions League diễn ra tuần qua đều là của các cầu thủ Brazil và Argentina. Đó là một ví dụ nhỏ cho thấy vai trò và đóng góp của các cầu thủ Nam Mỹ đối với các CLB Châu Âu.
Trong khi các cầu thủ Nam Mỹ hòa nhập, thích nghi khá nhanh và gây ấn tượng trên sân cỏ Châu Âu, thì điều ngạc nhiên là các HLV lại gặp khó khăn. Chỉ có một vài câu chuyện thành công của các HLV Nam Mỹ ở bên kia bờ Đại Tây Dương - trước là Otto Gloria người Brazil cùng Porto, Benfica, Belenenses, Sporting Lisbon và Fernando Riera người Chile cũng với các CLB Bồ Đào Nha, nay là Diego Simeone và Manuel Pellegrini.
Thực tế, không có nhiều cơ hội dành cho các HLV Nam Mỹ ở Châu Âu. Mùa bóng này, nhiều người đã ngạc nhiên khi HLV Gerardo Martino của Argentina nhận được công việc ở Barca. Sự thật là Messi đã mở ra cánh cửa cho Martino, bởi việc chỉ định ông ngồi ghế HLV trưởng đội bóng xứ Catalan cũng là một cách để giữ chân ngôi sao sáng nhất của CLB.
Theo phân tích, việc bóng đá Châu Âu trở nên toàn cầu hóa đã gây trở ngại cho các HLV Nam Mỹ tìm chỗ đứng cho mình. Thời nay, phòng thay đồ của một CLB lớn ở Châu Âu là một phiên bản thu nhỏ của Liên Hợp Quốc, gồm các cầu thủ đủ mọi màu da, đến từ nhiều đất nước và nền văn hóa khác nhau.
Các HLV Nam Mỹ chưa được chuẩn bị để làm việc và thích ứng với một tập thể đa dạng như vậy. Nhiều HLV đã rất thành công khi xây dựng và truyền cảm hứng cho những đội bóng gồm các cầu thủ có chung nền tảng – thường là cầu thủ nội địa, nếu có cầu thủ nước ngoài thì cũng là người Nam Mỹ, rất ít cầu thủ tới từ các châu lục khác. Ở các CLB Nam Mỹ, các HLV thường đóng vai trò như người cha. Nhưng ở một CLB mà các cầu thủ được tập hợp từ khắp nơi trên thế giới thì mọi chuyện rất khác.
Luiz Felipe Scolari đã nhận ra điều này khi ở Chelsea. Ông đã tạo nên một đội tuyển vô địch thế giới và một đội tuyển á quân Châu Âu. Đội tuyển Brazil thường được gọi là “gia đình của Scholari”. Nhưng “Big Phil” đã không thể tạo nên điều tương tự ở London. Sau này, có lần Scholari than thở rằng, quan hệ của ông với một vài cầu thủ chưa bao giờ vượt ra ngoài mối quan hệ công việc thuần túy. Nhiều người đã không ngạc nhiên khi thấy ông không thành công trong thời gian ở Stamford Bridge.
Thành công chưa nhiều
Phần lớn các HLV Nam Mỹ thành công ở Châu Âu đều đã từng chơi cho các CLB Châu Âu khi còn là cầu thủ, đã thu lượm được kinh nghiệm chơi trong một đội bóng đa văn hóa. Diego Simeone ở Atletico Madrid là một ví dụ. Gần như cả cuộc đời cầu thủ Diego Simeone đá ở Ý và Tây Ban Nha. Năm 2011, ông trở lại CLB cũ Atletico Madrid với vai trò HLV. 5 tháng sau ông đưa đội bóng giành chức vô địch Europa League, tiếp theo là Siêu cúp Châu Âu 3 tháng sau đó và giành Copa del Rey sau khi đánh bại Real Madrid vào tháng 5.2013. Mùa bóng vừa qua, Atletico đứng thứ 3 La Liga - thành tích tốt nhất kể từ năm 1996.
Một ví dụ khác là Mauricio Pochettino ở Southampton. Từ thị trấn Murphy nhỏ xíu ở Argentina, Pochettino đã trở thành một “công dân toàn cầu” sau thời gian chơi ở Tây Ban Nha và Pháp. Mùa bóng đầu tiên dẫn dắt Southampton, Pochettino đã giúp đội bóng trụ hạng và có những trận thắng khá ấn tượng trước M.U, Chelsea và Liverpool.
Manuel Pellegrini là trường hợp đặc biệt. Sự nghiệp cầu thủ của ông chỉ bó gọn ở Chile, chỉ chơi cho một CLB duy nhất là Universidad de Chile. Nhưng sự nghiệp huấn luyện của ông nổi bật hơn nhiều, vượt ra ngoài biên giới Chile, thành công ở Tây Ban Nha và bây giờ là Man City.
Gia nhập làng bóng đá Châu Âu năm 2004 ở Villareal, Pellegrini ngay lập tức đưa đội bóng chiếm hạng ba La Liga 2004 - 2005, lọt vào bán kết Champions League 2005 - 2006 và tiếp tục vượt mặt 2 ông lớn Tây Ban Nha để đứng thứ hai La Liga 2007 - 2008. Sau một mùa giải “chỉ” giành chức á quân La Liga với Real Madrid, Pellegrini chuyển sang Malaga vào cuối năm 2010 và lại gây chú ý: Đưa Malaga đứng thứ 4 La Liga vào mùa giải thứ hai ông nắm quyền và lọt vào tứ kết Champions League 2012 - 2013.
Dù không chơi bóng ở Châu Âu, nhưng Pellegrini lại có cơ hội học hỏi từ Fernando Riera - HLV của Benfica đầu những năm 1960, đã dẫn dắt Universidad de Chile khi Pellegrini còn là cầu thủ. Ngoài việc được đào tạo và có trình độ, ông còn có sự kiên nhẫn và nhã nhặn cần thiết cho công việc huấn luyện.
Trước khi mùa giải năm nay bắt đầu, Pellegrini đã phát biểu rằng ông đang sở hữu đội hình mạnh nhất Premier League. Một phát biểu rất rõ ràng: Nếu đội bóng không thành công thì đó là lỗi của ông, vì ông đã có được công cụ cần thiết để hoàn thành công việc. Pellegrini đã sẵn sàng nhận sức ép và trách nhiệm.
Những thành công của Diego Simeone và Manuel Pellegrini, dù ít ỏi, cùng Mauricio Pochettino, Gerardo Martino… là tín hiệu mở đường cho các HLV Nam Mỹ. Nhưng vẫn có khá nhiều thử thách phía trước, và việc tìm chỗ đứng của các HLV Nam Mỹ ở Châu Âu vẫn không dễ dàng.
Tất cả các bàn thắng được ghi trong hơn 1 giờ cuối cùng của loạt trận vòng loại Champions League diễn ra tuần qua đều là của các cầu thủ Brazil và Argentina. Đó là một ví dụ nhỏ cho thấy vai trò và đóng góp của các cầu thủ Nam Mỹ đối với các CLB Châu Âu.
Trong khi các cầu thủ Nam Mỹ hòa nhập, thích nghi khá nhanh và gây ấn tượng trên sân cỏ Châu Âu, thì điều ngạc nhiên là các HLV lại gặp khó khăn. Chỉ có một vài câu chuyện thành công của các HLV Nam Mỹ ở bên kia bờ Đại Tây Dương - trước là Otto Gloria người Brazil cùng Porto, Benfica, Belenenses, Sporting Lisbon và Fernando Riera người Chile cũng với các CLB Bồ Đào Nha, nay là Diego Simeone và Manuel Pellegrini.
![]() |
Thực tế, không có nhiều cơ hội dành cho các HLV Nam Mỹ ở Châu Âu. Mùa bóng này, nhiều người đã ngạc nhiên khi HLV Gerardo Martino của Argentina nhận được công việc ở Barca. Sự thật là Messi đã mở ra cánh cửa cho Martino, bởi việc chỉ định ông ngồi ghế HLV trưởng đội bóng xứ Catalan cũng là một cách để giữ chân ngôi sao sáng nhất của CLB.
Theo phân tích, việc bóng đá Châu Âu trở nên toàn cầu hóa đã gây trở ngại cho các HLV Nam Mỹ tìm chỗ đứng cho mình. Thời nay, phòng thay đồ của một CLB lớn ở Châu Âu là một phiên bản thu nhỏ của Liên Hợp Quốc, gồm các cầu thủ đủ mọi màu da, đến từ nhiều đất nước và nền văn hóa khác nhau.
Các HLV Nam Mỹ chưa được chuẩn bị để làm việc và thích ứng với một tập thể đa dạng như vậy. Nhiều HLV đã rất thành công khi xây dựng và truyền cảm hứng cho những đội bóng gồm các cầu thủ có chung nền tảng – thường là cầu thủ nội địa, nếu có cầu thủ nước ngoài thì cũng là người Nam Mỹ, rất ít cầu thủ tới từ các châu lục khác. Ở các CLB Nam Mỹ, các HLV thường đóng vai trò như người cha. Nhưng ở một CLB mà các cầu thủ được tập hợp từ khắp nơi trên thế giới thì mọi chuyện rất khác.
Luiz Felipe Scolari đã nhận ra điều này khi ở Chelsea. Ông đã tạo nên một đội tuyển vô địch thế giới và một đội tuyển á quân Châu Âu. Đội tuyển Brazil thường được gọi là “gia đình của Scholari”. Nhưng “Big Phil” đã không thể tạo nên điều tương tự ở London. Sau này, có lần Scholari than thở rằng, quan hệ của ông với một vài cầu thủ chưa bao giờ vượt ra ngoài mối quan hệ công việc thuần túy. Nhiều người đã không ngạc nhiên khi thấy ông không thành công trong thời gian ở Stamford Bridge.
Thành công chưa nhiều
Phần lớn các HLV Nam Mỹ thành công ở Châu Âu đều đã từng chơi cho các CLB Châu Âu khi còn là cầu thủ, đã thu lượm được kinh nghiệm chơi trong một đội bóng đa văn hóa. Diego Simeone ở Atletico Madrid là một ví dụ. Gần như cả cuộc đời cầu thủ Diego Simeone đá ở Ý và Tây Ban Nha. Năm 2011, ông trở lại CLB cũ Atletico Madrid với vai trò HLV. 5 tháng sau ông đưa đội bóng giành chức vô địch Europa League, tiếp theo là Siêu cúp Châu Âu 3 tháng sau đó và giành Copa del Rey sau khi đánh bại Real Madrid vào tháng 5.2013. Mùa bóng vừa qua, Atletico đứng thứ 3 La Liga - thành tích tốt nhất kể từ năm 1996.
Một ví dụ khác là Mauricio Pochettino ở Southampton. Từ thị trấn Murphy nhỏ xíu ở Argentina, Pochettino đã trở thành một “công dân toàn cầu” sau thời gian chơi ở Tây Ban Nha và Pháp. Mùa bóng đầu tiên dẫn dắt Southampton, Pochettino đã giúp đội bóng trụ hạng và có những trận thắng khá ấn tượng trước M.U, Chelsea và Liverpool.
Manuel Pellegrini là trường hợp đặc biệt. Sự nghiệp cầu thủ của ông chỉ bó gọn ở Chile, chỉ chơi cho một CLB duy nhất là Universidad de Chile. Nhưng sự nghiệp huấn luyện của ông nổi bật hơn nhiều, vượt ra ngoài biên giới Chile, thành công ở Tây Ban Nha và bây giờ là Man City.
Gia nhập làng bóng đá Châu Âu năm 2004 ở Villareal, Pellegrini ngay lập tức đưa đội bóng chiếm hạng ba La Liga 2004 - 2005, lọt vào bán kết Champions League 2005 - 2006 và tiếp tục vượt mặt 2 ông lớn Tây Ban Nha để đứng thứ hai La Liga 2007 - 2008. Sau một mùa giải “chỉ” giành chức á quân La Liga với Real Madrid, Pellegrini chuyển sang Malaga vào cuối năm 2010 và lại gây chú ý: Đưa Malaga đứng thứ 4 La Liga vào mùa giải thứ hai ông nắm quyền và lọt vào tứ kết Champions League 2012 - 2013.
Dù không chơi bóng ở Châu Âu, nhưng Pellegrini lại có cơ hội học hỏi từ Fernando Riera - HLV của Benfica đầu những năm 1960, đã dẫn dắt Universidad de Chile khi Pellegrini còn là cầu thủ. Ngoài việc được đào tạo và có trình độ, ông còn có sự kiên nhẫn và nhã nhặn cần thiết cho công việc huấn luyện.
Trước khi mùa giải năm nay bắt đầu, Pellegrini đã phát biểu rằng ông đang sở hữu đội hình mạnh nhất Premier League. Một phát biểu rất rõ ràng: Nếu đội bóng không thành công thì đó là lỗi của ông, vì ông đã có được công cụ cần thiết để hoàn thành công việc. Pellegrini đã sẵn sàng nhận sức ép và trách nhiệm.
Những thành công của Diego Simeone và Manuel Pellegrini, dù ít ỏi, cùng Mauricio Pochettino, Gerardo Martino… là tín hiệu mở đường cho các HLV Nam Mỹ. Nhưng vẫn có khá nhiều thử thách phía trước, và việc tìm chỗ đứng của các HLV Nam Mỹ ở Châu Âu vẫn không dễ dàng.
Nhật Quang |
00:00 30/11/-0001















