Trải dài hơn một thế kỷ dưới bóng tòa Tháp Nghiêng huyền thoại, lịch sử của Pisa Sporting Club không chỉ là một biên niên sử về bóng đá, mà còn là biểu tượng cho tinh thần kiên cường của vùng Tuscany. Từ những cậu thiếu niên đá bóng bằng bóng giẻ năm 1909 cho đến sự trỗi dậy mạnh mẽ tại Serie A vào năm 2025, hành trình của đội quân áo xanh - đen (Nerazzurri) là một bản hùng ca đầy thăng trầm. Đó là câu chuyện về những vinh quang chói lọi, những nốt trầm phá sản và một nghị lực tái sinh không ngừng nghỉ để khẳng định lại vị thế của mình trên bản đồ bóng đá Ý.
| Mốc thời gian | Sự kiện |
| 09/04/1909 | Thành lập câu lạc bộ Pisa Sporting Club. |
| 24/07/1921 | Thua Pro Vercelli trong trận chung kết tranh chức vô địch Ý (Scudetto). |
| 1943 - 1946 | Các hoạt động bóng đá bị đình chỉ do Chiến tranh thế giới thứ hai. |
| 05/12/1955 | Tai nạn xe buýt khiến nhiều cầu thủ bị thương, đội bóng xuống hạng kỷ lục. |
| Mùa 1967-1968 | Lần đầu tiên giành quyền thăng hạng lên chơi tại Serie A. |
| 13/06/1982 | Trở lại Serie A, mở đầu thời kỳ thành công nhất dưới trướng Romeo Anconetani. |
| Năm 1994 | Câu lạc bộ tuyên bố phá sản lần đầu và phải bắt đầu lại từ giải Eccellenza. |
| Năm 2009 | Câu lạc bộ phá sản lần thứ hai và đổi tên thành AC Pisa 1909. |
| Tháng 06/2016 | Thăng hạng lên Serie B dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Gennaro Gattuso. |
| Tháng 12/2016 | Gia đình Corrado (Ma.Gi.Co Pisa) mua lại và tiếp quản câu lạc bộ. |
| Tháng 01/2021 | Alexander Knaster trở thành chủ sở hữu mới, bắt đầu kỷ nguyên quốc tế hóa. |
| 04/05/2025 | Chính thức thăng hạng lên Serie A sau 34 năm chờ đợi. |
Giai đoạn 1909–1921: Từ những bước chân đầu tiên đến trận chung kết Scudetto
Bóng đá tại Pisa bắt đầu từ quảng trường San Paolo ở Ripa d’Arno, nơi những cậu thiếu niên chơi bóng bằng giẻ lau và dùng áo khoác làm cột môn. Vào ngày 9 tháng 4 năm 1909, Pisa Sporting Club chính thức được thành lập bởi chính những học sinh này.
Màu áo: Ban đầu, CLB sử dụng màu trắng-đỏ theo màu cờ thành phố, nhưng đã chuyển sang màu đen-xanh (Nerazzurri) vào năm 1910 theo đề xuất của Ferruccio Giovannini.
Dấu ấn lịch sử 1921: Dưới sự dẫn dắt của HLV người Hungary Jozsef Ging, Pisa đã tiến rất gần đến danh hiệu vô địch Ý (Scudetto). Sau khi đánh bại Livorno để vô địch khu vực miền Trung-Nam, Pisa bước vào trận chung kết toàn quốc với Pro Vercelli vào ngày 24 tháng 7 năm 1921 tại Turin. Tuy nhiên, họ đã thất bại sát nút 1-2 trong một trận đấu đầy tranh cãi và chịu tổn thất lực lượng do chấn thương nghiêm trọng của cầu thủ Gnerucci.
Giai đoạn 1921–1957: Khủng hoảng và những năm tháng hậu chiến
Sau đỉnh cao năm 1921, Pisa bước vào thời kỳ suy thoái, rơi xuống hạng ba vào cuối thập niên 1920. Sân vận động Arena Garibaldi lúc này được đổi tên thành Campo del Littorio với sức chứa 7.000 khán giả.
Bi kịch 1955: Ngày 5 tháng 12 năm 1955, một vụ tai nạn xe buýt trên đường từ Fabriano trở về đã khiến nhiều cầu thủ Pisa bị thương, dẫn đến việc đội bóng không thể duy trì phong độ và phải xuống hạng. Đây được coi là điểm thấp nhất trong lịch sử CLB.
Sự trở lại: Phải đến năm 1957, Pisa mới giành quyền trở lại giải hạng tư (IV Serie) sau chiến thắng kịch tính trước Grosseto.
Giai đoạn 1957–1978: Lần đầu nếm trải không khí Serie A
Dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch Giuseppe Donati từ năm 1963, Pisa được tái thiết hoàn toàn.
Mốc son 1967-68: Đội bóng gây bất ngờ lớn khi giành quyền thăng hạng lên Serie A lần đầu tiên trong kỷ nguyên hiện đại. Dù vậy, do lực lượng còn non trẻ, Pisa chỉ trụ lại giải đấu cao nhất được một mùa giải trước khi trượt dài xuống hạng ba trong thập niên 1970.
Giai đoạn 1978–1994: Kỷ nguyên rực rỡ của Romeo Anconetani
Năm 1978, Romeo Anconetani mua lại CLB, mở ra thời kỳ thành công nhất trong lịch sử đội bóng.
Thành tích: Trong vòng 5 năm, ông đưa Pisa trở lại Serie A (13/6/1982). Trong giai đoạn này, Pisa có 6 mùa giải chơi tại Serie A, 9 mùa tại Serie B và đặc biệt là giành được 2 chức vô địch Cúp Mitropa danh giá.
Sụp đổ: Sau mùa giải 1990-91 (mùa cuối cùng tại Serie A thế kỷ 20), CLB dần suy yếu. Năm 1994, sau khi thua trận play-off trước Acireale, Pisa Sporting Club chính thức tuyên bố phá sản.
Giai đoạn 1994–2016: Sự thăng trầm của Pisa Calcio và AC Pisa 1909
Sau khi phá sản, đội bóng được tái sinh với tên gọi Pisa Calcio, bắt đầu lại từ các giải đấu thấp.
Nỗ lực thăng hạng: CLB từng tiến gần đến Serie B dưới thời các chủ tịch Gerbi-Posarelli và Gentili-Mian nhưng thường thất bại ở các trận play-off.
Sự cố lặp lại: Năm 2007, Pisa trở lại Serie B sau 13 năm chờ đợi dưới thời HLV Piero Braglia, nhưng chỉ hai năm sau (2009), đội bóng lại phá sản lần thứ hai.
Kỷ nguyên Gattuso: Năm 2016, dưới sự dẫn dắt của huyền thoại Gennaro Gattuso, AC Pisa 1909 đã giành quyền thăng hạng Serie B sau chiến thắng nghẹt thở trước Foggia trong trận play-off.
Giai đoạn 2017–2021: Sự trở lại của Sporting Club và đổi chủ
Tháng 12 năm 2016, tập đoàn Ma.Gi.Co do gia đình Corrado đứng đầu đã mua lại CLB trong bối cảnh đội bóng đứng trước nguy cơ phá sản lần thứ ba.
Lấy lại bản sắc: CLB chính thức lấy lại tên gọi nguyên bản Pisa Sporting Club.
Chủ sở hữu mới: Tháng 1 năm 2021, doanh nhân quốc tế Alexander Knaster mua lại đa số cổ phần, hợp tác cùng gia đình Corrado để nâng tầm dự án thể thao và cải tạo sân vận động.
Năm 2025: Trở lại Serie A sau 34 năm chờ đợi
Ngày 4 tháng 5 năm 2025 ghi dấu một cột mốc lịch sử khi Pisa Sporting Club chính thức thăng hạng Serie A sau hơn ba thập kỷ vắng bóng.
Chiến tích: Với 76 điểm và 23 trận thắng trong mùa giải 2024-25, Pisa đã thể hiện một phong độ hủy diệt.
Tầm nhìn: Sự thăng tiến này là kết quả của chiến lược đầu tư bài bản vào hạ tầng, trung tâm đào tạo và cấu trúc tổ chức từ năm 2021, khẳng định tham vọng cạnh tranh sòng phẳng tại đấu trường cao nhất của bóng đá Ý.
| Thông tin | Chi tiết |
| Tên đầy đủ | Pisa Sporting Club |
| Năm thành lập | 9 tháng 4, 1909 |
| Biệt danh | Nerazzurri (Đen - Xanh dương) |
| Sân vận động | Arena Garibaldi |
| Chủ sở hữu hiện tại | Alexander Knaster (Chủ tịch: Giuseppe Corrado) |
| Giải đấu hiện tại | Serie A (Thăng hạng năm 2025) |
| Thành tích nổi bật | • Á quân giải vô địch Ý (1921) • 2 Cúp Mitropa (Kỷ nguyên Anconetani) • Vô địch giải miền Trung - Nam Ý (1921) |
| Các cột mốc phá sản | 1994 (Pisa Calcio), 2009 (AC Pisa 1909) |
Xem thêm:
- Lịch sử Siêu cúp Ý: Từ trận đấu vinh danh đến tham vọng toàn cầu
- Lịch sử Serie A: Calcio và kỷ nguyên các huyền thoại
Nguồn tham khảo: Wikipedia, Trang chủ Pisa Sporting Club, Grokipedia.
