| Bài viết cung cấp độc quyền bởi  |
Theo vị tiến sỹ có cha mẹ là dân gốc Phần Lan, sinh ra tại Canada, sống chủ yếu tại Mỹ và đã chu du khắp thế giới trong cuộc đời nghiên cứu miệt mài của mình, thì sốc văn hóa là trạng thái bất an mà một người cảm thấy khi bị/được đặt vào một môi trường văn hóa khác hẳn với môi trường văn hóa quen thuộc của mình.
 |
| Gareth Bale |
Sốc văn hóa được Oberg và các nhà nghiên cứu cùng lĩnh vực chia thành 4 giai đoạn.
Đầu tiên là giai đoạn trăng mật: thời điểm mà một người xa quê cảm thấy hạnh phúc tràn trề vì được đặt chân tới một vùng đất hoàn toàn mới mẻ.
Tiếp đến là giai đoạn vỡ mộng: cuộc sống, nhịp sống, cách tổ chức cuộc sống bị đảo lộn do khác biệt văn hóa. Từ thức ăn, đồ uống, phương tiện đi lại cho tới cung cách làm việc, phương pháp giao tiếp hay khó khăn về ngôn ngữ..., tất cả cùng phối hợp để tạo ra hội chứng ‘‘xù lông nhím’’, tức là thu mình lại và phản ứng tiêu cực.
Sau đó là giai đoạn thích nghi và giai đoạn hòa nhập. Chỉ có điều, rất nhiều trường hợp không thể vượt qua nổi hai bài test đầu tiên.
Không chỉ đám du học sinh non nớt, ngay cả những ngôi sao bóng đá thuộc diện đã thành danh cũng có thể bị nhấn chìm trong cơn lũ mang tên sốc văn hóa.
Gareth Bale phải chăng chính là nạn nhân mới nhất của cái khái niệm dẫu không mới nhưng mãi mãi không cũ này?
Giả sử tiền vệ người xứ Wales thất bại trong cuộc phiêu lưu tại Real Madrid, đó không phải là điều quá ngạc nhiên bởi sân Bernabeu luôn được nhìn nhận là vinh dự lớn nhất và cũng là thử thách khắc nghiệt nhất đối với các cầu thủ.
Sahin, Robben, Cambiasso, Anelka, Robinho, Kaka..., không thể đếm xuể những gương mặt đã bị hút vào một lỗ đen khủng khiếp thay vì được vinh danh trong một Dải ngân hà.
Có thể là hơi sớm để khẳng định Bale đang trở thành một món Sale-Off vào tháng 1, bởi mùa giải 2013/14 vẫn chưa qua giai đoạn ‘‘trăng mật’’. Tuy nhiên cứ nhìn vẻ rụt rè và sự lạc lõng của cựu thành viên Tottenham giữa ‘‘băng Bồ Đào Nha của Ronaldo’’ và ‘‘phe Tây Ban Nha của Ramos’’, người ta có đủ lý do để hình dung về một cú sốc văn hóa tồi tệ.
Đặc biệt khi bán đảo Iberia chưa bao giờ được xem là đất lành dành cho các cầu thủ đến từ Vương quốc Anh, nơi có triết lý bóng đá tương đối khác biệt so với phong cách thi đấu không ưu tiên tốc độ của làng cầu La Liga.
