 |
Không khó để nhận ra rất nhiều đội bóng lớn ở lục địa già đang ưa chuộng 4-2-3-1. Có thể kể đến Real Madrid thời Jose Mourinho hay ngay cả Carlo Ancelotti cũng đã nhiều lần sử dụng sơ đồ này, Borussia Dortmund, Bayern Munich thời Jupp Heynckes, Chelsea, Man City… Ngay cả Premier League, nơi mà những đội bóng luôn ưu tiên lựa chọn 4-4-2 thì mùa giải vừa qua cũng có đến 51,4% sử dụng 4-2-3-1.
Giống như tiền thân của nó là sơ đồ 4-5-1, sơ đồ 4-2-3-1 giúp các đội bóng chiếm ưu thế ở khu vực giữa sân với 5 tiền vệ do đó khả năng kiểm soát bóng và làm chủ thế trận sẽ được tăng lên đáng kể. Nhưng 4-2-3-1 hơn 4-5-1 ở chỗ việc xếp 3 tiền vệ công lên cao hơn sẽ tạo nhiều khoảng trống cho 2 hậu vệ biên băng lên hỗ trợ tấn công; cặp tiền vệ trung tâm sẽ làm nhiệm vụ “dọn dẹp” khu vực giữa sân. Nhờ vậy, những cầu thủ đá cánh trong sơ đồ này không cần phải thường xuyên bó vào trong để hỗ trợ phòng ngự.
Tuy nhiên, trong trường hợp cần thiết, 2 tiền vệ cánh vẫn có thể lui về hỗ trợ phòng ngự mỗi khi đối phương có bóng. Ngoài ra, nếu có một cầu thủ có thể gánh vác nhiệm vụ của một “số 10”, sức mạnh tấn công của đội bóng sẽ được trải đều trên khắp mặt sân. Đó chính là ưu điểm vượt trội giúp các đội bóng cân bằng hơn cả trong tấn công lẫn phòng ngự và sự thay đổi linh hoạt khi cần thiết.
Tất nhiên, với sự tập trung số đông của các tiền vệ sẽ khiến khu trung tuyến vô cùng chật chội. Do đó, sở hữu trong tay những tiền vệ cánh tài năng chính là chìa khoá giúp mọi đội bóng mở toang đường vào khung thành đối phương. Các tiền vệ cánh có tốc độ, kỹ thuật và khả năng ghi bàn sẽ có nhiều đất để phô diễn tài năng trong sơ đồ này và thậm chí họ sẽ trở thành điểm mấu chốt để quyết định trận đấu.
Bayern Munich thời Jupps Heynckes đã thống trị châu Âu chính là vì họ sở hữu đôi cánh huyền ảo Robben-Ribery. Cả hai đều sở hữu tốc độ, kỹ thuật và khả năng ghi bàn đáng nể và được giải phóng hoàn toàn khỏi nhiệm vụ phòng ngự nhờ hàng thủ được sự hỗ trợ cực tốt của cặp tiền vệ trung tâm Javi Martinez-Bastian Schweinsteiger; đồng thời đội hình Bayern khi ấy có một tiền đạo làm tường và chơi đầu cực tốt là Mario Mandzukic khiến đôi cánh của “Hùm xám” càng trở nên lợi hại bởi đối phương rất khó “bắt bài” họ.
Cả Robben và Ribery có thể tự mình cầm bóng đột phá, dứt điểm hoặc kiến tạo để Mandzukic ghi bàn. Cũng với công thức ấy, Borussia Dortmund với hai tiền vệ cánh Marco Reus-Jakub Błaszczykowski đã giúp vàng đen tiến thẳng đến trận chung kết Champions League 2013 và chỉ gục ngã trước chính Bayern lì lợm và bản lĩnh hơn.
Ở Real hiện tại, Ancelotti đang sở hữu cặp tiền vệ cánh mà bất kỳ đội bóng nào cũng mong muốn C.Ronaldo-Gareth Bale. Tốc độ, kỹ thuật và khả năng ghi bàn như những tiền đạo thực thụ đã khiến họ trở thành trung tâm trong mọi tình huống nguy hiểm của đội chủ sân Bernabeu.
Thậm chí, CR7 và Bale còn đóng vai trò ghi bàn chủ lực cho “Kền kền trăng” chứ không phải tiền đạo Karim Benzema. Điều ấy lý giải vì sao CR7 liên tục xô đổ hàng loạt kỷ lục ghi bàn từ năm này qua năm khác trong khi ấy con số bàn thắng của tiền đạo người Pháp thường kém xa siêu sao người Bồ Đào Nha.
Chelsea hiện tại dưới bàn tay của “Người đặc biệt” Jose Mourinho có khác đi chút ít khi Eden Hazard chưa thể vươn đến đẳng cấp của CR7 nhưng bù lại, khả năng ghi bàn của Diego Costa là một lợi thế rất lớn mà Mou đang sở hữu trong tay.
Sơ đồ 4-2-3-1 mà Mou áp dụng tại “The Blues” với sự xuất sắc của Hazard, Costa và “bộ não” từ tuyến hai Fabregas đã khiến đội chủ sân Stamford Bridge trở thành đối thủ mà bất kỳ đội bóng nào cũng phải ngán ngại; trong đó sự xuất sắc của Eden Hazard mùa giải này là hệ quả tất yếu khi anh được “chia lửa” bởi những đồng đội xuất sắc. Điều ấy khác xa so với mùa giải năm ngoái khi một mình tiền vệ người Bỉ phải kiêm nhiều nhiệm vụ cho Chelsea khi Costa và Fabregas chưa đến.
Đó là những ví dụ điển hình để khẳng định rằng 4-2-3-1 sẽ là “mảnh đất màu mỡ” để các tiền vệ cánh thi triển tài năng và toả sáng trên bầu trời bóng đá thế giới.
