| Bài viết cung cấp độc quyền bởi  |
Tình yêu Brazil
Người ta thường không dễ dàng đem lòng yêu một quốc gia xa lạ, nhất là khi mới chỉ đến đó lần đầu. Nhưng đối với tôi, Brazil hình như là ngoại lệ. Trước khi đặt chân xuống quốc gia lớn nhất Nam Mỹ, ấn tượng của tôi về Brazil là tương đối mờ nhạt và chỉ được gói gọn trong mấy từ khóa đơn giản như “tiếng Bồ Đào Nha”, “bóng đá”, “samba”, “hay “Ronaldinho”. Tuy nhiên chỉ sau gần nửa tháng chinh chiến khắp các nẻo đường Nam – Bắc (có lẽ chỉ còn vùng phía Tây và vùng rừng rậm Amazon là chưa ghé qua), tôi đã nhanh chóng nảy sinh tình cảm với mảnh đất này. Hóa ra, Brazil không chỉ có những bãi biển ngập tràn ánh nắng, với những hàng dừa cao vút bên các đại lộ hàng chục làn xe. Brazil không chỉ có những tòa cao ốc tráng lệ hơn cả London hay New York, cũng không chỉ có các lễ hội đường phố kéo dài suốt đêm ngày. Với diện tích hơn 8,5 triệu km2 (rộng thứ 5 thế giới), Brazil còn sở hữu vô số bức tranh thiên nhiên nhiều màu sắc, những kiến trúc cổ điển kiểu châu Âu (được thừa hưởng từ người BĐN) và những nét giao thoa văn hóa đa dạng Mỹ - Phi. Đến với Brazil, bạn có lẽ sẽ không có nổi một giây phút để buồn và - xin mượn lại câu nói nổi tiếng của nhà văn Anh quốc Samuel Johnson – nếu ai đó cảm thấy nhàm chán với Brazil, có lẽ anh ta đã chán cả cuộc sống này rồi.
 |
| Rio De Janeiro - Brazil |
Suốt mười mấy ngày qua, bên cạnh những cụm từ đơn giản “Olá” (xin chào) hay “Obrigado” (cảm ơn) thì tai tôi đã vô cùng quen thuộc với tiếng BĐN được phát âm theo kiểu Brazil, thứ ngôn ngữ Latin đặc trưng nhưng vẫn có những nét khác biệt so với tiếng TBN hay Italia. Tôi cũng đã quá quen với những chiếc xe bus hai tầng chạy liên thành phố, với những chiếc ghế ngồi to như ghế hạng thương gia trên máy bay. Nhắc đến máy bay, tất nhiên tôi không thể quên được cách đánh số ghế kỳ cục, chẳng theo một thứ tự nào của người Brazil: đôi lúc họ bỏ qua B mà nhảy cóc thẳng từ A sang C, hoặc cũng có khi ba ghế bên phải là ABC mà ba ghế bên trái lại là JKL. Chính những nét độc đáo ấy đã góp phần tạo dựng nên hình ảnh riêng biệt của đất nước Brazil, một đất nước mà lẽ ra tôi đã có thể khám phá được nhiều hơn nếu như không có những cuộc biểu tình liên miên. Tất nhiên việc trực tiếp theo dõi các đợt tuần hành cũng giúp tôi hiểu rõ hơn về xã hội Brazil, nhưng “sống chung” với biểu tình trong gần 2 tuần liên tiếp cũng không phải là điều đơn giản.
“Lẽ ra chúng tôi không nên làm thế”
Bản thân những người dân Brazil mà tôi gặp ở Rio de Janeiro một ngày trước trận chung kết cũng tỏ ra hối tiếc vì điều ấy. “Lẽ ra chúng tôi không cần phản ứng dữ dội đến thế. Chỉ biểu tình 1-2 ngày là đủ rồi, nếu Chính phủ thực sự muốn lắng nghe chúng tôi thì họ sẽ có hành động, còn nếu Chính phủ không muốn thay đổi chính sách thì biểu tình đến 1 tháng cũng chẳng có ý nghĩa gì” – Jose, một sinh viên ngành Luật 26 tuổi nói với tôi trong quán café. Trên thực tế, người dân xứ sở Samba đã không thể tận hưởng hết niềm vui mà bóng đá mang lại, bất chấp những chiến thắng liên tiếp của đội nhà, chỉ vì ảnh hưởng của các cuộc biểu tình. Trong suốt thời gian diễn ra Confed Cup, các sân vận động ở những thành phố lớn như Rio, Brasilia, Belo Horizonte, Fortaleza… luôn bị bao vây bởi các đám đông (có phần hơi) quá khích, và bóng đá dường như đã trở thành phương tiện để dân chúng bày tỏ sự bất mãn trước các chính sách điều hành của Chính phủ thay vì đóng vai trò món ăn tinh thần.
Cần phải thừa nhận rằng, ngay cả khi Confed Cup chỉ là một giải đấu nửa chính thức – nửa giao hữu đi chăng nữa, thì không phải lúc nào người Brazil cũng có cơ hội được tận mắt chứng kiến Selecao nâng Cúp. Cả 5 lần vô địch thế giới của họ đều diễn ra tại nước ngoài (lần lượt là Thụy Điển, Chile, Mexico, Mỹ và Hàn Quốc – Nhật Bản), còn khi Brazil được đăng cai World Cup thì họ lại phải chịu đựng tấn bi kịch “Maracanazo” năm 1950. Nhìn rộng ra, lần gần nhất mà đội quân áo Vàng – Xanh đăng quang ngôi vô địch ngay trên sân nhà là tại Copa America 1989, tức khi Neymar hay Oscar còn chưa ra đời. Còn nếu muốn tìm kiếm một dịp khác mà ĐT Brazil tận dụng thành công ưu thế sân nhà để trở thành người chiến thắng, bạn sẽ phải ngược dòng quá khứ thêm 40 năm nữa – tức năm 1949, cũng tại Copa America. Nếu không mấy khi được ăn mừng, tại sao lại phải tự kiềm chế niềm vui của mình?
Rio chờ đại tiệc
Thực ra thì Chính phủ Brazil cũng đã có các phản hồi tương đối tích cực đến những người tham gia biểu tình: cho dù ngân sách hiện đã thâm hụt tới 132 tỷ reais (chiếm khoảng 2,9% tổng giá trị sản phẩm quốc nội) Tổng thống Dilma Rousseff vẫn khẳng định sẽ đầu tư 50 tỷ reais (khoảng 22 tỷ USD) cho nâng cấp hệ thống giao thông đô thị, ngoài ra chính quyền cũng sẽ đứng ra kêu gọi thêm 133 tỷ reais tiền vốn nữa để thi công 7.500 km đường bộ và 10.000 km đường tàu hỏa. Vì thế, cũng dễ hiểu khi dân cư Brazil đang tạm quên đi những rắc rối về phúc lợi xã hội, sự cân bằng trong nguồn vốn đầu tư công… để tập trung cho màn ăn mừng lịch sử nếu đội nhà đánh bại TBN trong trận chung kết diễn ra vào Chủ nhật này.
Rio de Janeiro những ngày này đã bắt đầu chìm trong không khí lễ hội. Lác đác đâu có vẫn có vài nhóm nhỏ tuyên bố sẽ diễu hành phản đối sự mờ ám trong việc xây dựng các SVĐ phục vụ World Cup, nhưng những hành động ấy chỉ mang tính thiểu số và không thể che đi sự khát khao chiến thắng của người dân Rio. Hàng ngàn người đã tập trung xung quanh sân Sao Januario, địa điểm tập luyện của ĐTQG Brazil, để thể hiện sự ủng hộ với các học trò của HLV Scolari và bạn có thể nghe thấy những tiếng hô “Vamos! Vamos Brasil” (Tiến lên, tiến lên Brazil) ở khắp nơi. Cho dù bóng vẫn chưa lăn và chưa có chiếc Cúp nào được trao cả, đám đông ấy đã gần như nổ tung khi nhìn thấy chiếc xe bus chở các thành viên Selecao xuất hiện ở bên ngoài sân bóng. Thật khó có thể hình dung được sự cuồng nhiệt sẽ còn tăng lên đến mức nào nếu Brazil bước lên bục vinh quang.
Tôi sẽ còn ở lại Brazil vài ngày nữa để thám hiểm vùng Amazon, nhưng đó sẽ là một Brazil-không-bóng-đá, bởi Confed Cup đã kết thúc rồi. Mà nói như Max, một anh chàng CĐV tôi mới quen, thì “chất Brazil” sẽ chẳng còn trọn vẹn nữa nếu thiếu đi bóng đá. Thế thì, hỡi Selecao, hãy cháy hết mình đi trong niềm vui chiến thắng, để ngày mai ta chia tay nhau trong nụ cười và hẹn gặp lại ở World Cup một năm sau…
