| Bài viết cung cấp độc quyền bởi  |
Phương thức môi giới cũ kỹ
Công nghệ đang thay đổi đời sống của nhân loại một cách toàn diện, và phương thức giao tiếp giữa các thành viên trong xã hội cũng không phải là ngoại lệ. Bức điện tín cuối cùng trên thế giới đã được gửi đi vào ngày 14/7 vừa qua tại Ấn Độ, việc gửi thư tay cũng không còn phổ biến và kể cả chiếc điện thoại cố định cũng dần đánh mất tầm ảnh hưởng so với điện thoại di động, Skype hay email. Các ứng dụng mạng xã hội như đang giúp con người ta kết nối với nhau chặt chẽ hơn bao giờ hết, nhưng những ích lợi mà chúng mang lại không chỉ gói gọn trong việc cập nhật thông tin trên Facebook hay Twitter. Bây giờ, với các cổng tương tác điện tử, người mua và người bán hàng nói chung, cũng như sức lao động nói riêng, rất dễ dàng nắm bắt được nhu cầu của nhau. Đã xa rồi cái thời mà người ta trực tiếp đến một công ty để tìm hiểu nhu cầu tuyển dụng, hoặc chăm chú theo dõi mục quảng cáo việc làm trên các tờ báo. Trong thời đại công nghệ, mọi thứ đều có thể được thực hiện qua mạng Internet: chỉ cần biên soạn một bộ hồ sơ bản mềm, tải lên một trang web tìm việc và chờ đợi nó lọt vào “mắt xanh” của một nhà tuyển dụng nào đó là xong.
Dù vậy, đáng ngạc nhiên là thế giới bóng đá vẫn tỏ ra khá thờ ơ với những chuyển động của xã hội bên ngoài. Bất chấp các tiến bộ công nghệ, các cầu thủ vẫn sử dụng những phương pháp tìm việc theo kiểu truyền thống. Phổ biến nhất là thuê một người đại diện, sau đó (hầu như) phó mặc tương lai cho các mối quan hệ của anh ta. Hiện đại hơn đôi chút thì làm như Michael Owen, người từng soạn một quyển catalogue dài 32 trang và gửi đến các CLB trên khắp châu Âu hồi năm 2009. “Công nghệ cao” hơn chút nữa, một Owen khác (Owen Hargreaves) tải lên YouTube các đoạn video tập luyện để chứng minh rằng mình vẫn đủ thể lực chơi bóng đỉnh cao. Nhưng ý tưởng về một “sàn giao dịch tập trung” dành cho các cầu thủ thì vẫn chưa hề được hiện thực hóa cho đến vài năm trở lại đây.
Nhu cầu chưa được đáp ứng
Nhu cầu về một trung tâm trao đổi thông tin chuyển nhượng cầu thủ là vô cùng thiết thực, nếu biết rằng không phải ai cũng có đủ khả năng để tiếp cận với các CLB hàng đầu. Tại một hội thảo vừa được tổ chức ở London, bà Kimberley Morris – trưởng bộ phận theo dõi hoạt động chuyển nhượng của FIFA – cho biết rằng trong nửa đầu năm 2013 đã có tổng cộng 5.204 cầu thủ thay đổi địa điểm làm việc, nhưng có tới 88% trong số đó diễn ra dưới dạng chuyển nhượng tự do. Và với những cầu thủ đã mãn hạn HĐ, đặc biệt là những người thi đấu ở giải hạng dưới, thì việc thuê một người đại diện có tầm cỡ không phải là điều đơn giản. Còn nếu họ thuê các tay cò hạng xoàng? Rất khó kiếm được một bản HĐ tốt, bởi thống kê của Trung tâm nghiên cứu Thể thao Quốc tế (CIES) vào tháng 2/2012 cho thấy hơn 50% thị phần chuyển nhượng đang nằm trong tay chỉ 3,5% số lượng nhà môi giới. Tương ứng với mỗi Jorge Mendes hay Pere Guardiola, đều có hàng chục tay cò vô danh nào đó đang cố gắng trong vô vọng để tìm kiếm một CLB mới cho khách hàng của mình.
Thực ra thì thị trường chuyển nhượng cũng đã được số hóa ở một mức độ nhất định. Năm 2009, hệ thống dữ liệu cầu thủ trực tuyến Wyscout ra đời và đến năm 2010 thì ứng dụng Wyscout Platform được triển khai trên hệ điều hành iOS. Đến nay, nó là một trong những hệ thống dữ liệu cầu thủ lớn nhất thế giới với thông tin về 60.000 trận đấu cùng với 200.000 cầu thủ, và các đội bóng có thể lọc ra một vài mục tiêu chuyển nhượng tiềm năng dựa trên những tiêu chí như tuổi, vị trí, quốc tịch… chỉ sau vài cú kích chuột. Nhìn chung, Wyscout là một sản phẩm tương đối thành công: Có tới 300 CLB và 15 ĐTQG đăng ký mua dữ liệu của họ, trong đó có toàn bộ các đội bóng ở Serie A, 75% số đội tham dự Champions League và 14 CLB ở Premier League. Bên cạnh đó, các diễn đàn chuyển nhượng của Wyscout cũng thu hút được nhiều sự chú ý (buổi hội thảo ở London tháng 12/2012 có sự góp mặt của 118 CLB đến từ đủ mọi quốc gia, từ những cái tên nổi tiếng như Man City, Liverpool hay Juventus cho đến nhà vô địch UAE Al Ain).
Số hóa toàn bộ sàn chuyển nhượng?
Nhưng công ty được thành lập bởi Matteo Compodonico có một điểm chưa hoàn thiện: kho dữ liệu của Wyscout là do nó tự thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bởi đối tượng mà Wyscout nhắm đến chủ yếu là các CLB và một số ít nhà môi giới “có số má”, hay nói cách khác là phân khúc khách hàng “hạng sang”. Còn lại, phân khúc “hạng thấp” – các cầu thủ, nhất là những người không thuộc hàng sao, hầu như chưa được để mắt đến (cũng có nghĩa là họ có rất ít cơ hội để PR cho bản thân). Mãi đến năm ngoái, mới có một sản phẩm được tung ra để khai thác “khoảng trống” này: tháng 9/2012, mạng chuyển nhượng Fieldoo chính thức ra mắt cộng đồng bóng đá. Fieldoo cho phép người sử dụng – phần lớn là các cầu thủ – đăng tải tất cả các thông tin liên quan như CV, clip trận đấu… lên hệ thống dữ liệu của mình và chia sẻ nó với những người dùng khác. Và họ cũng không cần phải quá lo lắng về vấn nạn lừa đảo: giống như các trang web mua bán trực tuyến (Amazon, Ebay…), Fieldoo cũng thiết kế một cơ chế cho phép người dùng chấm điểm lẫn nhau, qua đó những khách hàng có “rating” thấp sẽ nhanh chóng bị đào thải.
Dù mới ở giai đoạn khởi đầu, Fieldoo đã thu hút được hơn 4000 cầu thủ đến từ hơn 100 quốc gia và tổng cộng 105.557 tin quảng cáo. Đánh giá về Fieldoo, ông Didac Lee (thành viên Ban Giám đốc Barcelona, phụ trách các vấn đề công nghệ) cho rằng sản phẩm này đã “giải quyết nhu cầu của tất cả các phân khúc trong thị trường chuyển nhượng”, còn cây viết Axel Torres (tờ Marca) thì tin rằng nó đã “kết nối các cầu thủ với những người cần họ nhất”. Ngay cả những cầu thủ đã có chút danh tiếng như Jasmin Kurtic (tiền vệ của Palermo, tuyển thủ Slovenia) cũng sử dụng Fieldoo như một cách tự tiếp thị hình ảnh. Nhưng câu chuyện không chỉ dừng lại ở đó: Fieldoo, dù có thể tồn tại được hay không, vẫn sẽ mở ra một xu thế mới cho các hoạt động chuyển nhượng. Cái ngày mà các CLB có thể chủ động tiếp cận với nguồn cầu thủ online bằng cách lên mạng, vào một trang web nào đó và xem lướt qua vài bộ hồ sơ có lẽ cũng không còn xa nữa…
Dù vậy, đáng ngạc nhiên là thế giới bóng đá vẫn tỏ ra khá thờ ơ với những chuyển động của xã hội bên ngoài. Bất chấp các tiến bộ công nghệ, các cầu thủ vẫn sử dụng những phương pháp tìm việc theo kiểu truyền thống. Phổ biến nhất là thuê một người đại diện, sau đó (hầu như) phó mặc tương lai cho các mối quan hệ của anh ta. Hiện đại hơn đôi chút thì làm như Michael Owen, người từng soạn một quyển catalogue dài 32 trang và gửi đến các CLB trên khắp châu Âu hồi năm 2009. “Công nghệ cao” hơn chút nữa, một Owen khác (Owen Hargreaves) tải lên YouTube các đoạn video tập luyện để chứng minh rằng mình vẫn đủ thể lực chơi bóng đỉnh cao. Nhưng ý tưởng về một “sàn giao dịch tập trung” dành cho các cầu thủ thì vẫn chưa hề được hiện thực hóa cho đến vài năm trở lại đây.
Nhu cầu chưa được đáp ứng
Nhu cầu về một trung tâm trao đổi thông tin chuyển nhượng cầu thủ là vô cùng thiết thực, nếu biết rằng không phải ai cũng có đủ khả năng để tiếp cận với các CLB hàng đầu. Tại một hội thảo vừa được tổ chức ở London, bà Kimberley Morris – trưởng bộ phận theo dõi hoạt động chuyển nhượng của FIFA – cho biết rằng trong nửa đầu năm 2013 đã có tổng cộng 5.204 cầu thủ thay đổi địa điểm làm việc, nhưng có tới 88% trong số đó diễn ra dưới dạng chuyển nhượng tự do. Và với những cầu thủ đã mãn hạn HĐ, đặc biệt là những người thi đấu ở giải hạng dưới, thì việc thuê một người đại diện có tầm cỡ không phải là điều đơn giản. Còn nếu họ thuê các tay cò hạng xoàng? Rất khó kiếm được một bản HĐ tốt, bởi thống kê của Trung tâm nghiên cứu Thể thao Quốc tế (CIES) vào tháng 2/2012 cho thấy hơn 50% thị phần chuyển nhượng đang nằm trong tay chỉ 3,5% số lượng nhà môi giới. Tương ứng với mỗi Jorge Mendes hay Pere Guardiola, đều có hàng chục tay cò vô danh nào đó đang cố gắng trong vô vọng để tìm kiếm một CLB mới cho khách hàng của mình.
Thực ra thì thị trường chuyển nhượng cũng đã được số hóa ở một mức độ nhất định. Năm 2009, hệ thống dữ liệu cầu thủ trực tuyến Wyscout ra đời và đến năm 2010 thì ứng dụng Wyscout Platform được triển khai trên hệ điều hành iOS. Đến nay, nó là một trong những hệ thống dữ liệu cầu thủ lớn nhất thế giới với thông tin về 60.000 trận đấu cùng với 200.000 cầu thủ, và các đội bóng có thể lọc ra một vài mục tiêu chuyển nhượng tiềm năng dựa trên những tiêu chí như tuổi, vị trí, quốc tịch… chỉ sau vài cú kích chuột. Nhìn chung, Wyscout là một sản phẩm tương đối thành công: Có tới 300 CLB và 15 ĐTQG đăng ký mua dữ liệu của họ, trong đó có toàn bộ các đội bóng ở Serie A, 75% số đội tham dự Champions League và 14 CLB ở Premier League. Bên cạnh đó, các diễn đàn chuyển nhượng của Wyscout cũng thu hút được nhiều sự chú ý (buổi hội thảo ở London tháng 12/2012 có sự góp mặt của 118 CLB đến từ đủ mọi quốc gia, từ những cái tên nổi tiếng như Man City, Liverpool hay Juventus cho đến nhà vô địch UAE Al Ain).
Số hóa toàn bộ sàn chuyển nhượng?
Nhưng công ty được thành lập bởi Matteo Compodonico có một điểm chưa hoàn thiện: kho dữ liệu của Wyscout là do nó tự thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bởi đối tượng mà Wyscout nhắm đến chủ yếu là các CLB và một số ít nhà môi giới “có số má”, hay nói cách khác là phân khúc khách hàng “hạng sang”. Còn lại, phân khúc “hạng thấp” – các cầu thủ, nhất là những người không thuộc hàng sao, hầu như chưa được để mắt đến (cũng có nghĩa là họ có rất ít cơ hội để PR cho bản thân). Mãi đến năm ngoái, mới có một sản phẩm được tung ra để khai thác “khoảng trống” này: tháng 9/2012, mạng chuyển nhượng Fieldoo chính thức ra mắt cộng đồng bóng đá. Fieldoo cho phép người sử dụng – phần lớn là các cầu thủ – đăng tải tất cả các thông tin liên quan như CV, clip trận đấu… lên hệ thống dữ liệu của mình và chia sẻ nó với những người dùng khác. Và họ cũng không cần phải quá lo lắng về vấn nạn lừa đảo: giống như các trang web mua bán trực tuyến (Amazon, Ebay…), Fieldoo cũng thiết kế một cơ chế cho phép người dùng chấm điểm lẫn nhau, qua đó những khách hàng có “rating” thấp sẽ nhanh chóng bị đào thải.
 |
| Mạng chuyển nhượng Fieldoo |
Dù mới ở giai đoạn khởi đầu, Fieldoo đã thu hút được hơn 4000 cầu thủ đến từ hơn 100 quốc gia và tổng cộng 105.557 tin quảng cáo. Đánh giá về Fieldoo, ông Didac Lee (thành viên Ban Giám đốc Barcelona, phụ trách các vấn đề công nghệ) cho rằng sản phẩm này đã “giải quyết nhu cầu của tất cả các phân khúc trong thị trường chuyển nhượng”, còn cây viết Axel Torres (tờ Marca) thì tin rằng nó đã “kết nối các cầu thủ với những người cần họ nhất”. Ngay cả những cầu thủ đã có chút danh tiếng như Jasmin Kurtic (tiền vệ của Palermo, tuyển thủ Slovenia) cũng sử dụng Fieldoo như một cách tự tiếp thị hình ảnh. Nhưng câu chuyện không chỉ dừng lại ở đó: Fieldoo, dù có thể tồn tại được hay không, vẫn sẽ mở ra một xu thế mới cho các hoạt động chuyển nhượng. Cái ngày mà các CLB có thể chủ động tiếp cận với nguồn cầu thủ online bằng cách lên mạng, vào một trang web nào đó và xem lướt qua vài bộ hồ sơ có lẽ cũng không còn xa nữa…
|
Thủy Tú |
00:00 30/11/-0001
