Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên tại chảo lửa Hill Dickinson Stadium, pha bóng cuối cùng của Everton bị nuốt chửng giữa một biển người và những chiếc áo xanh bủa vây. Thế nhưng, có một nhân vật lại một lần nữa hiên ngang vươn lên trên mọi sự hỗn loạn ấy, thủ môn của Manchester United, Senne Lammens.
Chiến thắng 1-0 nhọc nhằn trên sân khách của M.U có thể sẽ được nhớ đến bởi sự kiên cường và tinh thần chiến đấu quả cảm của toàn đội. Nhưng với những ai đam mê phân tích sâu về vị trí thủ môn, đây đích thực là một chương đầy sức nặng, minh chứng cho sự tiến hóa của người gác đền đã thay đổi hoàn toàn cách đội bóng này phòng ngự vòng cấm ở mùa giải năm nay.
Trong nhiều năm ròng rã, Man United luôn sống chung với nỗi ám ảnh mang tên bóng bổng. Mỗi quả tạt bay vào vòng cấm là một lần nhịp tim người hâm mộ tăng cao, mỗi tình huống cố định lại mang đến một cảm giác bất an tột độ.
Kể từ khi Lammens xuất hiện, cục diện đó đã thay đổi 180 độ. Và trận chiến với Everton chính là bản báo cáo năng lực rõ ràng nhất về tầm ảnh hưởng của anh.
Đối đầu với chiến thuật "bắt nạt" của Everton
Cách tiếp cận của Everton ngày càng lộ rõ bản chất khi thời gian dần trôi đi và sự tuyệt vọng gia tăng. Khi bàn gỡ hòa ngày một trôi xa, đội bóng của HLV David Moyes quyết định chuyển sang chiến thuật tạt bóng trực diện, chơi mang tính triệt hạ, họ dồn toàn bộ nhân sự vào vòng cấm, vây ráp thủ môn đối phương và thử thách lòng can đảm của Lammens trong từng pha treo bóng.
Sau trận đấu, tiền vệ Kobbie Mainoo của United đã đăng tải một hình ảnh trên mạng xã hội, ví von khung cảnh trong vòng cấm lúc đó chẳng khác nào một trận đấu vật Mỹ (WWE Royal Rumble), người chồng lên người, những cánh tay vươn ra xô đẩy, những chiếc áo bị kéo giãn hết cỡ. Nó cực đoan, lộn xộn, ngay cả khi so với tiêu chuẩn thể lực khốc liệt của Ngoại Hạng Anh hiện đại. Và sự lộn xộn đó hoàn toàn có chủ ý từ phía Everton.
Đích thân HLV David Moyes cũng thừa nhận toan tính này sau trận. Ông cho biết kế hoạch của đội là làm sao để "thủ môn sẽ không thể làm tốt như cậu ấy đã làm".
Thế nhưng, những cái bẫy được thiết kế tinh vi nhằm làm Lammens chùn bước lại vô tình trở thành chất xúc tác, củng cố thêm sự quyết tâm của thủ thành này. Anh liên tục áp đặt sự hiện diện thể chất của mình, giành lại quyền kiểm soát khoảng không mà các cầu thủ áo xanh đang cố gắng bóp nghẹt.
Những con số thống kê không hề biết nói dối, Everton được hưởng tới 10 quả phạt góc (so với 1 của United) và thực hiện tới 35 quả tạt bóng. Giữa sức ép nghẹt thở đó, Lammens đã bắt dính gọn gàng 2 pha bóng bổng và tung người đấm bóng giải nguy thêm 4 lần.
Tổng cộng 6 lần can thiệp trên không, con số cao thứ 4 trong một trận đấu mùa này, và đặc biệt ấn tượng hơn, nó đứng ngang hàng ở vị trí số 1 đối với các tình huống xuất phát từ khu vực 5m50.
Điều đáng nể nhất là mỗi lần can thiệp của Lammens đều phải diễn ra giữa một "rừng" cầu thủ chằng chịt, giữa những pha tì đè ác ý và những tình huống che chắn cản đường được tính toán kỹ lưỡng. Thế nhưng, trong mọi tình huống, anh luôn chọn cách bước lên đối đầu thay vì co cụm lùi lại trong sự thận trọng.
Lùi một bước để tiến hai bước
Điểm làm nên sự khác biệt của Lammens không chỉ nằm ở khả năng thực thi kỹ thuật, mà còn là một sự nhất quán đến đáng sợ trong tâm lý thi đấu. Dù đó là một pha bóng sống hay một tình huống cố định, Lammens luôn thể hiện sự chủ động, quyết liệt và dứt khoát. Anh không hề lùi bước ngay cả khi khu vực 5m50 chật kín những bóng áo xanh.
Khi được phóng viên Sky Sports hỏi về chiến thuật cản trở của Everton sau trận, Lammens đã có một chia sẻ rất chân thật: "Cá nhân tôi thấy hơi quá đáng. Tôi thậm chí không thể đứng ở vị trí chuẩn trong khung thành, tôi phải chủ động đứng lùi ra sau vạch vôi để có đủ đà lao ra. Như vậy là quá đáng, nhưng trọng tài thực sự rất khó để quan sát hết mọi thứ."
Có một chi tiết mang tính "chìa khóa" trong lời thừa nhận ấy. Thay vì nổi cáu hoặc viện cớ hoàn cảnh để bào chữa cho những rủi ro, Lammens âm thầm tìm giải pháp và tự mình tạo ra không gian cần thiết để tấn công đường bóng.
Nếu bị chặn đứng ở vị trí xuất phát quen thuộc, anh lập tức lùi lại điều chỉnh đà chạy. Nếu lối đi trực diện bị bịt kín, anh sẽ lách qua tìm hướng khác. Đó là dấu ấn của một tư duy bắt gôn đẳng cấp, luôn đi tìm giải pháp thay vì đổ lỗi cho ngoại cảnh.
Sở hữu chiều cao 1m93, Lammens mang trong mình nền tảng thể chất hoàn hảo để xưng vương trên không trung. Sải tay dài ngoằng kết hợp cùng sức bật bùng nổ giúp anh luôn chạm bóng ở điểm rơi cao nhất. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào thể hình, một thủ môn sẽ không bao giờ tạo ra được uy quyền thực sự. Vị trí đứng và thời điểm ra vào mới là yếu tố phân định đẳng cấp.
Điểm tách biệt của chàng trai 23 tuổi này nằm ở vị trí xuất phát được tính toán chi li nhưng lại đậm chất tấn công. Lammens không phải lúc nào cũng dâng cao vội vã rời vạch vôi, nhưng quan trọng là anh không bao giờ chịu cảnh chết dí một chỗ trong khung gỗ.
Anh luôn đứng ở tư thế hai chân mở rộng, sẵn sàng "săn bóng", liên tục quét mắt tìm kiếm những khoảng trống le lói giữa mình, các hậu vệ đồng đội và đối phương để chọn thời điểm lao ra đoạt bóng.
Tư duy này không chỉ giúp Lammens dễ dàng phán đoán quỹ đạo quả tạt, triệt tiêu nguy hiểm từ trong trứng nước, mà nó còn thay đổi hoàn toàn tâm lý của cả hệ thống phòng ngự Man Utd.
Các hậu vệ giờ đây bước ra sân với một niềm tin vững chắc, bất cứ quả bóng nào rơi vào khu vực 5m50 đều thuộc về "quyền sử dụng đất" của thủ môn. Sự rõ ràng trong phân công nhiệm vụ này giúp hàng thủ áo đỏ bớt đi sự thụ động, thay vào đó là sự tự tin và dứt khoát trong các pha cản phá vòng ngoài.
Nghệ thuật đấm bóng và bản lĩnh "không biết sợ"
Càng trôi về những phút cuối, cường độ tấn công của Everton càng điên cuồng. Từ chỗ chỉ có 2 cầu thủ được giao nhiệm vụ "chăm sóc" Lammens, con số này nhanh chóng tăng lên 4, rồi 5 người quây kín lấy anh.
Everton liên tục áp dụng chiêu trò treo bóng rơi thẳng xuống ngay trên đầu Lammens, nó quá cao để các trung vệ có thể bật nhảy phá bóng, nhưng lại cực kỳ nguy hiểm và dễ mắc sai lầm nếu thủ môn không có đà lao ra. Mặc cho sức ép nghẹt thở đó, Lammens chưa một lần tỏ ra do dự. Anh vẫn xử lý một cách mượt mà, thành công trong việc tung những cú đấm uy lực đưa bóng bay ra xa khỏi vùng nguy hiểm.
Trong một thế giới lý tưởng, thủ môn sẽ luôn bắt gọn mọi quả tạt để ôm bóng vào lòng, giải tỏa 100% áp lực. Nhưng bóng đá thực chiến hiếm khi dễ dàng như vậy. Mật độ cầu thủ dày đặc, độ xoáy và tốc độ của trái bóng buộc thủ môn phải đưa ra quyết định trong tích tắc.
Khi có đủ không gian và sự an toàn (như ở phút 74), Lammens chọn cách bắt dính với đôi tay chắc chắn, khuỷu tay mở rộng che chắn và ép sát bóng vào ngực. Nhưng khi cảm thấy không thể bắt dính, anh chọn giải pháp đấm bóng.
Cần hiểu rằng, với Lammens, một cú đấm bóng không phải là hành động phá bóng hú họa trong hoảng loạn. Đó là một đòn tấn công có chủ đích. Anh tạo đà bằng cách nhấc cao đầu gối để tự vệ, vươn thẳng tay hết cỡ, siết chặt nắm đấm, tiếp xúc trái bóng ở điểm rơi cao nhất và hướng nó bay vút ra xa. Trước Everton, gần như mọi cú đấm của Lammens đều đạt điểm 10/10 ở cả 3 tiêu chí là độ cao của bóng, khoảng cách giải vây và tính giải tỏa áp lực.
Phẩm chất đáng quý nhất của Lammens mùa này chính là sự vững vàng về mặt tâm lý, anh không bao giờ để một sai số ở khoảnh khắc trước đó làm bóng ma ám ảnh pha bóng tiếp theo.
Chúng ta đã từng chứng kiến bản lĩnh này trên sân Emirates của Arsenal. Dù bị đối phương che chắn dẫn đến bàn gỡ hòa 2-2, nhưng chỉ vài phút sau trong thời gian bù giờ bão táp, Lammens vẫn dũng cảm rời vạch vôi, đấm bóng giải nguy giữa vòng vây đối thủ, góp công lớn bảo toàn chiến thắng 3-2.
Rất nhiều thủ môn, đặc biệt là những người trẻ, thường có xu hướng rụt rè và lùi sâu hơn sau khi bị đối thủ khai thác điểm yếu, nhất là trong những trận cầu đinh nơi mọi sai lầm đều bị mổ xẻ dưới kính hiển vi của truyền thông.
Nhưng Lammens thì khác. Thay vì co mình lại trong vỏ bọc an toàn, anh chọn cách trưởng thành ngay trong khoảnh khắc đó, xốc lại niềm tin và tấn công tình huống tiếp theo với sự quyết liệt gấp bội.
Bản lĩnh thực sự của một người gác đền không được đo đếm trong những ngày nắng đẹp, mà ở cách họ đứng lên sau khi hứng chịu những cơn bão giông.
Trước khi Lammens khoác áo Quỷ đỏ, mạng xã hội từng lan truyền một đoạn video tổng hợp những pha băng ra lỗi nhịp của anh tại Royal Antwerp. Đã từng có những nghi ngờ về việc liệu phong cách bắt bóng có phần hoang dã này có thể tồn tại được ở môi trường khắc nghiệt như Ngoại Hạng Anh hay không. Nhưng cho đến lúc này, Lammens đã đập tan mọi hoài nghi.
Sẽ là phi thực tế nếu đòi hỏi sự hoàn hảo tuyệt đối từ một thủ môn luôn chơi với tâm thế chủ động. Vẫn có những thời điểm Lammens lẽ ra nên kiềm chế hơn thay vì lao ra. Nhưng những khoảnh khắc ấy chỉ đếm trên đầu ngón tay, và quan trọng nhất, nó không đủ sức làm sứt mẻ niềm tin sắt đá của anh.
Gần 15 năm kể từ ngày Edwin van der Sar nói lời chia tay, bầu trời tại Old Trafford luôn thường trực nỗi bất an. Hàng loạt thủ môn với những triết lý thi đấu khác nhau đã đến rồi đi.
Thứ mà Senne Lammens mang trở lại cho Manchester United không chỉ đơn thuần là kỹ năng bắt hay đấm bóng. Đó là uy quyền tâm lý, cảm giác an tâm tuyệt đối rằng khu vực 5m50 đang được cai quản bởi một người khổng lồ đích thực.
Sự thống trị trên không không chỉ được định nghĩa qua những pha bay lỡn cứu thua đẹp mắt mang tính biểu diễn, mà nó nằm ở khả năng áp đặt ý chí lên đối phương giữa những không gian chật chội và lộn xộn nhất.
Tại vùng Merseyside đêm đó, giữa tâm bão của sự hỗn loạn, Lammens đã tự mình viết nên một định nghĩa hoàn hảo về sự điềm tĩnh và quyền uy.
Nếu quý độc giả muốn nhìn lại những câu chuyện phía sau sân cỏ và các góc khuất ít được chú ý sau mỗi trận đấu, mời tham khảo thêm các bài viết khác trong cùng chuyên mục.
Nghệ thuật tuyển trạch của Tony Coton hồi sinh Man Utd thế nào?
Sesko và Lammens thắp sáng hy vọng Champions League cho Man Utd
