Lịch sử sân vận động Estadio BBVA: Niềm tự hào của Mexico

Estadio BBVA là một trong những công trình thể thao hiện đại bậc nhất tại khu vực Mỹ Latinh, đóng vai trò là sân nhà của CF Monterrey. Với thiết kế lấy cảm hứng từ cảnh quan thiên nhiên và các tiêu chuẩn vận hành khắt khe, sân đấu này không chỉ là một địa điểm tổ chức thể thao mà còn là một trung tâm giải trí và văn hóa quan trọng tại Mexico.

Giai đoạn lên ý tưởng và quá trình xây dựng

Vào tháng 9 năm 2008, tập đoàn FEMSA công bố kế hoạch xây dựng một sân vận động mới dành cho CF Monterrey. Dự án này nhằm mục đích thay thế Estadio Tecnologico, sân nhà của Monterrey từ năm 1950, vốn đã xuống cấp và không còn đáp ứng được lượng khán giả ngày càng tăng cũng như các tiêu chuẩn bóng đá đương đại.

Công ty kiến trúc đa quốc gia Populous được lựa chọn làm đơn vị thiết kế chính, phối hợp cùng các công ty địa phương tại Mexico là VFO Arquitectos và Federico Velasco. Mục tiêu của sự hợp tác này là đảm bảo công trình đáp ứng được nhu cầu thực tế và phù hợp với thẩm mỹ của khu vực. Địa điểm được chọn nằm ở đô thị Guadalupe, thuộc vùng ngoại ô phía đông Monterrey. Vị trí này mang tính chiến lược, vừa duy trì khoảng cách gần gũi với lực lượng người hâm mộ cốt lõi, vừa hòa hợp với cảnh quan đồi núi và môi trường công nghiệp xung quanh.

Tổng chi phí xây dựng dự án ước tính đạt 200 triệu USD, được tài trợ hoàn toàn bởi tư nhân. Ban đầu, kế hoạch thi công dự kiến khởi tranh vào năm 2010, nhưng đã bị trì hoãn do các cuộc phản đối từ một số nhóm lợi ích địa phương. Lễ động thổ chính thức diễn ra vào ngày 31 tháng 8 năm 2011.

Quá trình thi công trải qua nhiều giai đoạn lớn:

2011 - 2012: Hoàn thiện nền móng.

2012 - 2014: Lắp dựng kết cấu thép.

2014 - 2015: Lắp đặt mái che và ốp lát ngoại thất.

Dự án tiếp tục gặp phải sự cố chậm trễ do vấn đề cung cấp thép từ nhà thầu DeAcero, khiến thời điểm hoàn thành dự kiến bị dời từ mùa xuân năm 2014 sang năm 2015. Cuối tháng 7 năm 2015, công trình chính thức được hoàn tất và bàn giao cho chủ sở hữu FEMSA. Khối kiến trúc cuối cùng có chiều dài 269 mét, chiều rộng 227 mét và chu vi vòng ngoài 814 mét. Chiều cao của sân thay đổi từ 46 mét ở phía bắc xuống 32 mét ở phía nam.

Tháng 3 năm 2015, quyền đặt tên sân được tập đoàn tài chính BBVA Bancomer mua lại thông qua một thỏa thuận kéo dài 10 năm, qua đó sân mang tên Estadio BBVA Bancomer. Năm 2019, tên gọi được rút gọn thành Estadio BBVA theo chiến lược tái định vị thương hiệu toàn cầu của nhà tài trợ.

Đặc điểm kiến trúc và công năng

Thiết kế của Estadio BBVA mang đậm dấu ấn của phong cảnh thiên nhiên và di sản công nghiệp tại Monterrey. Đường nét ngoằn ngoèo của mái che mô phỏng các dãy núi xung quanh, đặc biệt là đỉnh núi Cerro de la Silla mang tính biểu tượng. Cấu trúc tổng thể sử dụng 6300 tấn thép, tạo thành một bộ khung xương kim loại khổng lồ kết hợp với lớp vỏ giáp. 

Điểm nhấn kỹ thuật của công trình là cấu trúc mái che tự hỗ trợ với độ vươn ra lên tới 55 mét, che phủ toàn bộ 53500 chỗ ngồi. Mái che được làm từ các tấm nhôm trọng lượng nhẹ kết hợp với các phần nhựa polycarbonate trong suốt, cho phép ánh sáng tự nhiên lọt qua nhưng vẫn đảm bảo tính nguyên vẹn của kết cấu. Mặt tiền của sân tích hợp các khe hở thông gió tự nhiên, giúp điều hòa không khí và nâng cao hiệu suất nhiệt của tòa nhà.

Cấu trúc bên trong được chia thành nhiều tầng, bao gồm tầng sân cỏ, khán đài tầng thấp, khán đài tầng trung và khán đài tầng cao. Các dốc khán đài có độ nghiêng 34 độ, được bố trí gần mặt cỏ nhất có thể theo quy định của FIFA để tối ưu hóa tầm nhìn. Điểm gần nhất của khán đài tầng thấp chỉ cách mặt sân 9 mét. Tổng sức chứa 53500 chỗ ngồi được chia thành 43000 ghế phổ thông, 5000 ghế câu lạc bộ và 324 phòng suite sang trọng. Hệ thống 37 quầy nhượng quyền thương mại cung cấp đồ ăn và thức uống được phân bổ khắp các lối đi rộng rãi bao quanh sân.

Mặt sân cỏ có kích thước 105 x 68 mét, sử dụng cỏ Bermuda lai (gồm 97% cỏ tự nhiên và 3% sợi tổng hợp). Hệ thống thoát nước và thông gió ngầm được lắp đặt ở độ sâu 45 cm giúp duy trì độ ẩm và ngăn ngừa ngập úng. Mặt sân này được làm mới hoàn toàn vào giữa năm 2025 với chi phí 7,2 triệu USD để chuẩn bị cho các giải đấu quốc tế.

Sự kiện khánh thành và những cột mốc đáng nhớ

Sân vận động chính thức mở cửa vào ngày 2 tháng 8 năm 2015 với trận giao hữu tranh cúp Eusebio Cup. CF Monterrey đã giành chiến thắng 3-0 trước SL Benfica dưới sự chứng kiến của hơn 50000 khán giả. Các bàn thắng được ghi bởi Cesar Montes (phút 49), Rogelio Funes Mori (phút 58) và Edwin Rivera (phút 80).

Trận đấu chính thức đầu tiên tại Liga MX diễn ra vào ngày 11 tháng 8 năm 2015 thuộc khuôn khổ giải Apertura. Monterrey đánh bại CF Pachuca với tỷ số 4-3. Rogelio Funes Mori (phút 42), Dorlan Pabon (phút 52), pha phản lưới nhà của Miguel Herrera (phút 64) và Aldo de Nigris (phút 90) là những người lập công cho đội chủ nhà. Pachuca có các bàn gỡ nhờ công của Ariel Nahuelpan (phút 17, 29) và Ruben Botta (phút 70).

Trong mùa giải ra mắt 2015-2016, lượng khán giả trung bình đến sân luôn đạt mức trên 50000 người mỗi trận. Nơi đây đã trở thành pháo đài vững chắc của Monterrey trong các trận cầu quan trọng. Đáng chú ý là trận chung kết lượt đi Liga MX Apertura 2019 gặp Club America, thu hút 52929 người hâm mộ, nơi Monterrey giành chiến thắng 2-1 và sau đó lên ngôi vô địch. Sân đấu này cũng tổ chức nhiều trận chung kết cấp châu lục, bao gồm chung kết CONCACAF Champions League 2019 (thắng Tigres UANL 2-1 sau hai lượt trận) và năm 2021 (thắng Club America 1-0).

Các trận derby Clasico Regio giữa Monterrey và Tigres UANL luôn là tâm điểm của bóng đá khu vực. Điển hình như trận đấu vào ngày 2 tháng 11 năm 2025 thu hút 50447 khán giả (hòa 1-1), hay trận đấu vào ngày 19 tháng 10 năm 2024 có hơn 51000 người dự khán (Monterrey thắng 4-2). Vào tháng 11 năm 2024, sân vận động còn tổ chức trận chung kết Liga MX Femenil Apertura, chứng kiến Monterrey đánh bại Tigres UANL 4-3 trên chấm phạt đền sau khi hòa 1-1 ở thời gian thi đấu chính thức.

Tiêu chuẩn bền vững và Giải đấu quốc tế

Estadio BBVA là sân vận động đầu tiên tại châu Mỹ đạt chứng nhận LEED Bạc về thiết kế và xây dựng bền vững vào năm 2015. Đến năm 2024, công trình này tiếp tục nhận chứng nhận LEED Vàng cho khâu vận hành và bảo trì, trở thành sân vận động đầu tiên ở Mỹ Latinh đạt được cấp độ này.

Hơn một phần ba tổng diện tích khu đất là không gian xanh với khả năng thẩm thấu, thiết kế để thu giữ và lọc nước mưa. Việc sử dụng ánh sáng LED và hệ thống thông gió tự nhiên giúp giảm khoảng 30% mức tiêu thụ năng lượng so với các sân vận động thông thường. Khu vực xung quanh sân được trồng 2000 cây xanh, cung cấp 90000 mét vuông bóng râm và thúc đẩy đa dạng sinh học.

Về phương diện quốc tế, Estadio BBVA là địa điểm tổ chức chính của Giải vô địch nữ CONCACAF 2022. Sân đã đăng cai 8 trận đấu, bao gồm trận tranh hạng ba và trận chung kết vào ngày 18 tháng 7, nơi tuyển Mỹ đánh bại Canada 1-0 trước sự chứng kiến của 17247 khán giả.

Đối với vòng chung kết FIFA World Cup 2026, sân đấu này (được FIFA gọi tạm là Estadio Monterrey) sẽ đăng cai 4 trận đấu, bao gồm 3 trận vòng bảng (diễn ra vào ngày 14, 20 và 24 tháng 6) và 1 trận thuộc vòng 32 đội (ngày 29 tháng 6). Hệ thống cơ sở hạ tầng đã được nâng cấp mạnh mẽ để đáp ứng các tiêu chuẩn phát sóng toàn cầu và công nghệ VAR.

Trung tâm giải trí và văn hóa

Bên cạnh bóng đá, Estadio BBVA còn là địa điểm tổ chức các buổi hòa nhạc quy mô lớn. Với hệ thống âm thanh, ánh sáng hiện đại và khả năng chuyển đổi mặt sân nhanh chóng, sân đã thu hút hàng loạt tên tuổi lớn của âm nhạc thế giới.

2017: Justin Bieber biểu diễn trong chuyến lưu diễn Purpose World Tour trước hơn 51000 khán giả.

2022: Ban nhạc Coldplay tổ chức hai đêm diễn thuộc Music of the Spheres World Tour (ngày 25 và 26 tháng 3), thu hút tổng cộng 112262 người tham dự. Cuối năm đó, ca sĩ Bad Bunny cũng tổ chức hai đêm diễn, mang về doanh thu 17,1 triệu USD.

2023: The Weeknd mang After Hours til Dawn Tour đến sân vào ngày 26 tháng 9.

2024: Huyền thoại Paul McCartney biểu diễn trước những khán đài chật kín vào ngày 8 tháng 11 trong khuôn khổ Got Back Tour.

2025: Nữ ca sĩ Shakira thiết lập kỷ lục về lượng khán giả khi thu hút hơn 120000 người hâm mộ trong hai đêm diễn cháy vé (ngày 12 và 13 tháng 3) thuộc chuyến lưu diễn Las Mujeres Ya No Lloran World Tour.

Ngoài ra, cơ sở vật chất của sân còn được tận dụng để tổ chức các đại hội tôn giáo, triển lãm doanh nghiệp và các sự kiện cộng đồng đa mục đích.

Thông tin tổng quan