Đội tuyển bóng đá quốc gia Chile (tiếng Tây Ban Nha: Seleccion de futbol de Chile), hay còn được biết đến với biệt danh La Roja ("Đội quân màu đỏ"), là đại diện của Chile trên đấu trường bóng đá quốc tế nam. Dưới sự quản lý của Liên đoàn bóng đá Chile (FFCh), đội tuyển này đã để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử bóng đá Nam Mỹ với thế hệ vàng từng hai lần liên tiếp vô địch Copa America.
| Sự kiện | Mốc thời gian |
| 19/06/1895 | Liên đoàn bóng đá Chile (FFCh) được thành lập tại Valparaiso, là liên đoàn lâu đời thứ hai tại Nam Mỹ. |
| 27/05/1910 | Thi đấu trận quốc tế đầu tiên gặp Argentina tại Buenos Aires (thua 1–3). |
| 1930 | Tham dự kỳ World Cup đầu tiên trong lịch sử tại Uruguay. |
| 1962 | Đăng cai World Cup và giành hạng Ba chung cuộc (thành tích tốt nhất lịch sử) sau khi thắng Nam Tư 1-0. |
| 03/09/1989 | Sự cố "El Maracanazo": Thủ môn Roberto Rojas giả vờ bị thương do pháo sáng để hủy trận gặp Brazil. Chile bị xử thua và cấm dự World Cup 1994. |
| 07/2007 | Scandal kỷ luật "Puerto Ordazo" tại Copa America dẫn đến lệnh cấm 6 cầu thủ trụ cột và sự từ chức của HLV Nelson Acosta. |
| 2008 – 2011 | Kỷ nguyên Marcelo Bielsa: Tái thiết đội bóng, lần đầu thắng Argentina tại vòng loại và đưa Chile trở lại World Cup sau 12 năm. |
| 04/07/2015 | Vô địch Copa America lần đầu tiên trong lịch sử trên sân nhà sau khi đánh bại Argentina ở loạt luân lưu. |
| 2016 | Bảo vệ thành công ngôi vương tại Copa America Centenario (Mỹ), tiếp tục thắng Argentina ở chung kết. |
| 2017 | Á quân FIFA Confederations Cup nhưng thất bại trong việc giành vé dự World Cup 2018, đánh dấu sự kết thúc của "Thế hệ vàng". |
| 2024 | Bị loại ngay vòng bảng Copa America lần đầu tiên kể từ năm 2004 và không ghi được bàn thắng nào tại giải. |
Tổng quan và Lịch sử hình thành
Liên đoàn bóng đá Chile (Federacion de Futbol de Chile) được thành lập vào ngày 19 tháng 6 năm 1895 tại Valparaiso, là liên đoàn bóng đá lâu đời thứ hai tại Nam Mỹ. Chile cũng là một trong bốn quốc gia sáng lập CONMEBOL và tham dự Giải vô địch Nam Mỹ đầu tiên (tiền thân của Copa America) vào năm 1916 cùng với Argentina, Brazil và Uruguay.
Trong những năm đầu, Chile đã tạo ra những dấu ấn lịch sử nhất định. Ngày 12 tháng 10 năm 1926, họ ghi bàn thắng từ quả phạt góc đầu tiên trong lịch sử Copa America vào lưới Bolivia. Chile cũng là một trong 13 đội tuyển tham dự kỳ World Cup đầu tiên năm 1930. Dù khởi đầu tốt với chiến thắng trước Mexico và Pháp, thất bại 1-3 trước Argentina đã khiến họ bị loại sớm.
Tại World Cup 1950, dù đánh bại Hoa Kỳ với tỷ số 5-2, Chile vẫn không thể vượt qua vòng bảng.
World Cup 1962: Đỉnh cao trên sân nhà
Thành tích tốt nhất trong lịch sử World Cup của Chile là vị trí thứ ba vào năm 1962, khi họ là nước chủ nhà. Tại giải đấu này, Chile đã để thua 2-4 trước nhà vô địch sau đó là Brazil ở bán kết, nhưng đã xuất sắc đánh bại Nam Tư 1-0 trong trận tranh hạng ba.
Các cầu thủ Chile cũng nắm giữ hai kỷ lục "lần đầu tiên" tại World Cup:
Guillermo Subiabre là cầu thủ đầu tiên đá hỏng phạt đền tại World Cup (năm 1930 gặp Pháp).
Carlos Caszely là cầu thủ đầu tiên trong lịch sử nhận thẻ đỏ trực tiếp tại World Cup (năm 1974 gặp Tây Đức).
Những bê bối lịch sử
Lịch sử bóng đá Chile từng trải qua những giai đoạn đen tối do các bê bối phi thể thao.
Sự cố "El Maracanazo" (1989)
Ngày 3 tháng 9 năm 1989, trong trận loại World Cup 1990 gặp Brazil tại sân Maracana, khi đang bị dẫn 0-1, thủ môn Roberto Rojas đã ngã xuống sân giả vờ bị thương do pháo sáng ném từ khán đài. Các cầu thủ Chile đã bỏ thi đấu vì lý do an ninh. Tuy nhiên, băng ghi hình cho thấy pháo sáng không hề chạm vào Rojas; ông đã tự dùng dao lam giấu trong găng tay để tự cắt trán mình nhằm hủy trận đấu. Kết quả, Brazil được xử thắng, Chile bị cấm tham dự vòng loại World Cup 1994 và Rojas bị cấm tham gia các hoạt động bóng đá đến suốt đời (được ân xá năm 2001).
Scandal tại Copa America 2007
Sáu cầu thủ bao gồm đội trưởng Jorge Valdivia, Alvaro Ormeno, Rodrigo Tello, Jorge Vargas, Pablo Contreras và Reinaldo Navia bị cấm thi đấu 20 trận do say rượu và phá hoại tài sản khách sạn. Sự việc này cùng với thất bại 1-6 trước Brazil tại tứ kết đã dẫn đến sự từ chức của HLV Nelson Acosta, mở đường cho kỷ nguyên mới.
Kỷ nguyên Marcelo Bielsa (2008–2011)
Việc bổ nhiệm Marcelo Bielsa làm huấn luyện viên trưởng đã thay đổi hoàn toàn bộ mặt của Chile. Ngày 16 tháng 10 năm 2008, Chile đánh bại Argentina 1-0 lần đầu tiên trong lịch sử vòng loại World Cup, một cột mốc quan trọng.
Dưới thời Bielsa, Chile giành vé dự World Cup 2010 sau 12 năm vắng bóng với vị trí thứ hai vòng loại khu vực. Tại Nam Phi, họ vào đến vòng 16 đội trước khi thua Brazil 0-3. Bielsa từ chức vào tháng 2 năm 2011 do mâu thuẫn với lãnh đạo liên đoàn mới đắc cử.
Thế hệ vàng và cú đúp vô địch châu lục (2012–2017)
Sau triều đại ngắn ngủi của Claudio Borghi, Jorge Sampaoli – một người chịu ảnh hưởng từ triết lý của Bielsa – được bổ nhiệm vào tháng 12 năm 2012. Đây là thời điểm bắt đầu sự trỗi dậy mạnh mẽ của "Thế hệ vàng" với những cái tên nổi bật như Alexis Sanchez, Arturo Vidal, Eduardo Vargas, Gary Medel và Claudio Bravo.
World Cup 2014: Chile loại đương kim vô địch Tây Ban Nha ở vòng bảng và chỉ chịu thua chủ nhà Brazil trên chấm luân lưu tại vòng 16 đội.
Copa America 2015: Trên sân nhà, Chile bất bại và tiến vào chung kết gặp Argentina. Sau trận hòa 0-0, họ thắng 4-1 trên chấm luân lưu để lần đầu tiên trong lịch sử đăng quang ngôi vô địch Nam Mỹ.
Copa America Centenario 2016: Dưới sự dẫn dắt của HLV mới Juan Antonio Pizzi, Chile bảo vệ thành công ngôi vương trên đất Mỹ, một lần nữa đánh bại Argentina ở chung kết qua loạt sút luân lưu.
Confederations Cup 2017: Lần đầu tiên trong lịch sử, Chile vào đến chung kết giải đấu của FIFA, nhưng để thua Đức 0-1.
Giai đoạn suy thoái (2017–Nay)
Sau giai đoạn hoàng kim, bóng đá Chile rơi vào suy thoái:
World Cup 2018: Thất bại 0-3 trước Brazil ở lượt cuối vòng loại khiến Chile mất vé dự World Cup, đánh dấu sự kết thúc của "Thế hệ vàng".
Copa America 2019 & 2021: Thành tích đi xuống, lần lượt dừng bước ở bán kết và tứ kết.
World Cup 2022: Tiếp tục không vượt qua được vòng loại, chỉ đứng thứ 7 chung cuộc.
Copa America 2024: Chile bị loại ngay từ vòng bảng lần đầu tiên kể từ năm 2004, không ghi được bàn thắng nào.
Vòng loại World Cup 2026: Đội tuyển thi đấu bết bát, đứng cuối bảng xếp hạng và không thể giành quyền tham dự kỳ World Cup thứ ba liên tiếp.
Hình ảnh và Sân vận động
Màu áo thi đấu
Bộ trang phục truyền thống gồm áo đỏ, quần xanh và tất trắng (hoặc đỏ). Màu sắc này được duy trì từ Giải vô địch Nam Mỹ năm 1947. Về nhà tài trợ, Chile từng hợp tác với Brooks (2004-2010), Puma (2010-2015). Nike tiếp quản từ 2015 nhưng hợp đồng kết thúc sớm vào năm 2021 do tranh chấp pháp lý (Chile đã che logo Nike tại Copa America 2021). Adidas trở thành nhà cung cấp từ tháng 9 năm 2021.
Sân vận động
Sân nhà chính thức là Estadio Nacional Julio Martinez Pradanos tại Santiago, khánh thành năm 1938. Với sức chứa đăng ký khoảng 49.000 chỗ (từng đạt kỷ lục hơn 85.000 khán giả trong quá khứ), đây là nơi chứng kiến những khoảnh khắc lịch sử như trận bán kết World Cup 1962 và chức vô địch Copa America 2015.
Kình địch
Đối thủ lớn nhất của Chile là Peru, tạo nên trận derby được gọi là Clasico del Pacifico (Derby Thái Bình Dương). Mối thâm thù này không chỉ nằm ở bóng đá mà còn bắt nguồn từ lịch sử, chính trị và tranh chấp biên giới (Chiến tranh Thái Bình Dương). Đây được coi là một trong những cặp đấu quyết liệt nhất thế giới bóng đá.
Hồ sơ đội tuyển
| Hạng mục | Thông tin chi tiết |
| Tên đầy đủ | Đội tuyển bóng đá quốc gia Chile (Seleccion de futbol de Chile) |
| Biệt danh | La Roja (Đội quân màu đỏ) |
| Hiệp hội quản lý | Liên đoàn bóng đá Chile (FFCh) – Thành lập năm 1895 |
| Liên đoàn châu lục | CONMEBOL (Nam Mỹ) |
| Mã FIFA | CHI |
| Sân nhà | Estadio Nacional Julio Martinez Pradanos (Santiago) |
| Cầu thủ ra sân nhiều nhất | Alexis Sanchez (168 trận) |
| Cầu thủ ghi bàn nhiều nhất | Alexis Sanchez (51 bàn) |
| Thành tích nổi bật | Vô địch Copa America (2015, 2016); Hạng 3 World Cup (1962); Á quân Confederations Cup (2017) |
Nếu quan tâm đến bóng đá khu vực Nam Mỹ, bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Lịch sử ĐT Paraguay: Hành trình 116 năm và tấm vé trở lại World Cup
