* Cuốn sách "Arsenal - Cuộc "lột xác" ngoạn mục của một "siêu cường" bóng đá hiện đại" của hai tác giả Alex Fynn và Kevin Whitcher đã được xuất bản khá lâu, tuy nhiên dư âm của nó vẫn còn trong lòng NHM bóng đá nói chung và fan của Arsenal nói riêng. Trong loạt bài viết được lấy tư liệu từ cuốn sách này, cây viết Đức Thịnh muốn gửi đến độc giả cái nhìn sâu sắc hơn về sự chuyển đổi từ Highbury sang Emirates. Mời các bạn đón đọc!
Ashburton Grove và dấu ấn của Spencer
Trong nỗ lực tìm kiếm địa điểm hoàn hảo nhất để có thể tiến hành xây dựng SVĐ, BLĐ Arsenal đã cộng tác với một vài người có nhiều kinh nghiệm trong ngành địa chính và cái tên gây được nhiều ấn tượng nhất là Antony Spencer. Chính Spencer đã thuyết phục được đội bóng tránh xa các khu vực hẻo lánh. Vốn ưu tiên mặt bằng với quy mô tương đương sân Wembley tại khu London N5, Spencer đã đánh giá Ashburton Grove là một lựa chọn tiềm năng nhất vì khu đất chỉ cách Highbury khoảng 500m. Sau khi so sánh với hàng loạt lựa chọn khác, Spencer ngày càng có lý do để chắc chắn rằng Ashburton Grove là khả thi. Hơn nữa, BLĐ đã tỏ ra rất ấn tượng trước cách thuyết phục tài tình của Spencer nhằm mua lại khu đất từ các doanh nghiệp nhỏ cũng như khu dân cư ở xung quanh khu vực đó.
 |
| Vị trí của SVĐ Emirates vào thời điểm hiện tại. Ảnh: Internet. |
Sau bao khó khăn thì cuối cùng việc quy hoạch đã được hoàn thành. Mảnh đất xây dựng sẽ được tái thiết cùng với 2.500 hộ dân cư mới, đồng thời nhiều địa điểm trong thành phố cũng sẽ phải di dời. Arsenal đã dành quyền sở hữu khu đất với cái giá không hề nhỏ, và buộc phải di dời hơn 50 doanh nghiệp lân cận. Đã có rất nhiều cuộc thương thảo giữa Arsenal và các doanh nghiệp cùng hộ gia đình được diễn ra. Trong khi đàm phán cũng xuất hiện rất nhiều bất đồng và khó khăn bởi việc thuyết phục hàng nghìn con người đâu phải là một chuyện dễ dàng. Chi phí xây dựng thực tế của SVĐ mới là 225 triệu bảng, một con số đã được giảm khá nhiều so với tổng chi phí 430 triệu bảng. Nhiều người đặt ra câu hỏi rằng liệu đội bóng sẽ mua được bao nhiêu Thierry Henry với số tiền như thế?
Nhiệm vụ giải quyết những vấn đề về vốn
“Này các ông! Chúng ta sẽ huy động số tiền hơn 300 triệu bảng như thế nào?”, đó là câu hỏi của Danny Fiszman dành cho BLĐ Arsenal.
Vào năm 2000, ngân sách Arsenal gần như không còn một đồng xu dính túi bởi CLB đã bổ sung 150 triệu bảng vào vốn điều lệ của CLB. Làm cách nào một đội bóng với tổng doanh thu 91 triệu bảng, thua lỗ hơn 22 triệu bảng trước thuế lại có thể huy động thêm 357 triệu bảng?
Câu trả lời nằm ở 3 người đàn ông: Danny Fiszman, Ken Friar và Keith Edelman. Họ đã làm việc không kể giờ giấc, thâu đêm suốt sáng nhằm thuyết phục một nhóm các ngân hàng thân thiết chia sẻ nặng này. Giám đốc tài chính đồng thời là 1 cổ đông lớn Arsenal, Danny Fiszman (như sau này đã tiết lộ với một nhóm CĐV) luôn thức dậy vào mỗi buổi sáng với tấm trải giường thấm đẫm mồ hôi.
Và trong năm 2008, chủ tịch Hil Wood đã nói rằng: “Mỗi khi nhớ lại từng khoảnh khắc đó, tôi vẫn không sao tin được chúng tôi đã huy động được số tiền khổng lồ như vậy sau cuộc khủng hoảng kinh tế 5 năm về trước”.
 |
| David Dein và Danny Fiszman có mặt trên khán đài trong 1 trận đấu của Arsenal. Ảnh: Internet. |
Bạn biết không, trong những năm khó khăn ấy đã xuất hiện không ít CLB “biến mất” trên bản đồ bóng đá thế giới chỉ vì những vấn đề về tài chính mà họ không sao kham nổi. Leeds United đã gây ra nhiều tai tiếng tại NHA khi CLB này luôn tỏ ra tự đắc về kế hoạch theo đuổi giấc mơ trở thành một siêu cường của bóng đá Châu Âu. Hương vị cuồng nhiệt của vinh quang khi lọt vào bán kết Champions League 2000/2001 mãnh liệt đến nỗi đã khiến họ không tiếc vung tiền cho các khoản lương cầu thủ cùng TTCN. Chính sách điên rồ này rốt cuộc đã hất họ ra khỏi NHA và cuối cùng chấp nhận rơi vào vòng kiểm soát của Liên đoàn Anh (FA). Rất nhiều khối ngân hàng đã tỏ ra ngần ngại vì tận mắt chứng kiến thảm kịch tài chính của Leeds, nói chung họ chẳng mặn mà trước việc phải mạo hiểm quá nhiều giữa thời chuyển giao của nền kinh tế thế giới. Và nếu không phải là 1 CLB có sự tính toán kỹ càng trong việc phát triển, Arsenal có lẽ đã sa vào lối mòn tương tự của Leeds, đã sớm chìm trong nợ nần giữa lúc nỗ lực “chuyển nhà”.
Câu trả lời cho những bài toán khó
Mặc dù vậy, đội bóng cũng đủ khả năng huy động thành công nguồn vốn của riêng họ. Năm 2000, một đề nghị phân chia cổ phiếu đã mang lại cho tập đoàn truyền thông Granada (nay đã sát nhập vào ITV) một khoản lợi tức từ 9,99% cổ phần CLB, ngang bằng số quyền lợi giành cho đối tác trực tiếp thuộc Arsenal Broadband. Đổi lại CLB sẽ nhận được 77 triệu bảng được chia làm 2 đợt: 47 triệu bảng khi thỏa thuận được phê duyệt và 30 triệu bảng khi kế hoạch thi công được thông qua. Về mặt cơ cấu, Arsenal đã biến đổi từ một đội bóng thành một doanh nghiệp theo đúng nghĩa.
Tháng 2-2004, Arsenal vẫn đang dẫn đầu cuộc đua tại NHA và còn chưa biết mình sẽ làm nên một mùa giải lịch sử với 49 trận bất bại tự hào tuyên bố họ đã vay được 260 triệu bảng từ một hiệp hội ngân hàng (được đăng ký ở Scotland, Iceland, Bồ Đào Nha, Đức và Bỉ). Điều quan trọng nhất trong việc huy động vốn này chính là những rủi ro khi thi công SVĐ đã có các ngân hàng gách vác chứ không phải Arsenal. Hợp đồng đã được thống nhất sẽ chi trả toàn bộ nợ cho đến năm 2018, với lãi suất hàng triệu bảng vào thời điểm đó. Thế nhưng, BLĐ lại tỏ ra hết sức lạc quan với hướng đi đã vạch sẵn của mình, họ tin rằng mô hình kinh tế mà CLB đang theo đuổi sẽ đủ khả năng giúp họ trả nợ và sinh lời.
“Kinh doanh sẽ thu lời nhiều hơn làm bóng đá”, đó là câu nói mà cựu chủ tịch Hil-Wood từng phát biểu. Không chỉ nắm trong tay bản kế hoạch xây SVĐ mới, BLĐ Arsenal còn hướng đến một mục tiêu khác, đó chính là biến Highbury trở thành khu chung cư cao cấp ở London. Như bản kế hoạch đề ra thì sẽ có khoảng 600 căn hộ (trong đó sân đấu chính sẽ trở thành khu vườn chung cho cả khuôn viên) với mức giá khởi điểm khoảng 250.000 bảng cho mỗi phòng đơn. Sau khi ước tính lợi nhuận tiềm năng, ban giám đốc đã quyết định họ có thể tự mình thực hiện kế hoạch cải tổ, thay vì phải bán đi mảnh đất. Công việc chủ yếu sẽ được trao cho công ty trách nhiệm hữu hạn Arsenal Holdings và được mô tả như “sự kết hợp giữa bóng đá chuyên nghiệp với đầu tư bất động sản”.
 |
| Mô hình các căn hộ được xây dựng lên từ SVĐ Highbury. Ảnh: Internet. |
Bên cạnh đó, những bản hợp đồng tài trợ đã trở thành cứu cánh cho CLB trong vào thời điểm khó khăn ấy. Năm 2004, một bản hợp đồng tài trợ áo đấu trị giá 55 triệu bảng đã được ký kết với Nike. Điều đặc biệt là toàn bộ khoản tiền này đều được ứng trước!
Đồng thời giữa lúc tiến độ thi công công trình đang vào guồng, thì năm 2004 đã đánh dấu một trong những quyết định lịch sử của CLB. Khi tập đoàn hàng không Emirates Airline đến và mang theo một đề nghị “dát vàng”: tổng cộng 100 triệu bảng- theo tuyên bố ban đầu ( sau này giảm xuống 90 triệu bảng) – cho quyền sử dụng đặt tên SVĐ mới trong vòng 15 năm và cam kết tài trợ áo đấu trong 8 năm kể từ 2006. Đã có những ý kiến trái chiều xung quanh việc đặt tên cho SVĐ mới vì ban đầu BLĐ đã chủ đích đặt tên Ashburton Grove cho SVĐ mới nhưng trước sức hút quá lớn mà Emirates Airline đem lại, BLĐ hiểu ra rằng họ sẽ đánh mất cơ hội lớn để có thêm một khoản tiền lớn đắp vào dự án nếu từ chối. Và cuối cùng, hợp đồng cũng được ký kết, theo đó Emirates Airline sẽ chi trả tổng cộng 42 triệu bảng cho quyền đặt tên trong 15 năm, tương đương 2,8 triệu bảng/năm. Phần còn lại 48 triệu bảng là kinh phí tài trợ áo đấu.
Nhằm thanh toán hết khoản vay 260 triệu bảng, BLĐ đã cam kết với ngân hàng sẽ trả góp đều đặn cả vốn và lãi. Và với khoản tiền tài trợ nhận được từ bán tên SVĐ, Arsenal đã có thể yên tâm phần nào. Đó chắc chắn là một tin vui không thể vui hơn giữa bối cảnh tình hình tài chính của CLB không mấy khả quan vì toàn bộ tiền được dồn để đầu tư cho dự án. Vậy là nỗi lo lắng về vốn đã phần nào được xóa bỏ với sự làm việc không biết mệt mỏi của BLĐ đội bóng.
* Mời các bạn đón đọc "Phần 3: Nỗi niềm của HLV Arsene Wenger trong những năm tháng ấy" vào lúc 8h30 phút ngày 18/5/2014.
