Những nghiên cứu của Reuters đã chỉ ra một số điểm chính yếu trong nền bóng đá trẻ thế giới hiện nay:
- Báo cáo của Reuters dựa trên nghiên cứu hệ thống học viện bóng đá khắp châu Âu.
- Giúp tiếp cận rộng rãi với nhiều phương pháp huấn luyện khác nhau mà Barcelona là tiên phong.
- Chỉ một phần nhỏ các tài năng trẻ có hi vọng tiến vào hàng ngũ cầu thủ chuyên nghiệp.
- Nền tảng tài chính hạn hẹp và những đạo luật mới buộc các CLB phải tập trung vào việc tìm kiếm các tài năng trẻ.
Hệ thống các học viện bóng đá trên khắp thế giới là vô cùng phức tạp và khác biệt về phương pháp tuyển mộ, hình thức đào tạo, chế độ phúc lợi. Chúng cũng tương phản về mức độ thành công sâu sắc.
Các phóng viên của Reuters đã sản xuất hàng loạt sản phẩm truyền hình, các phỏng vấn, các phóng sự để giới thiệu các phương pháp và xu hướng khác biệt ở các quốc gia và các CLB khắp châu Âu.
Đương nhiên, quá trình so sánh này không hề dễ dàng khi các CLB rất miễn cưỡng trong việc công bố các con số liên quan tới thành công hay các hoạt động của họ. Nhưng điểm chung của các hệ thống đào tạo lớn là việc đưa hàng nghìn đứa trẻ, thường trong độ tuổi từ 7 tới 8, khỏi các CLB địa phương. Những đứa trẻ được đưa vào các hệ thống đào tạo, tất cả mơ về một ngày được trở thành cầu thủ chuyên nghiệp. Sự thật là hầu hết trong số chúng không làm được điều đó.
 |
| Đương kim vô địch Champions League, Chelsea, không hứng thú với các cầu thủ trẻ - Ảnh: Getty |
Một số đứa trẻ trưởng thành và trở thành cầu thủ chuyên nghiệp. Tỉ lệ này còn thấp hơn 1/1000. Thậm chí kể cả khi đã tiến vào đội hình một, chỉ vài người trở thành các thành viên quen thuộc của đội hình chính.
Một vài trong số những CLB lớn nhất và giàu nhất châu Âu như đương kim vô địch Champions League 2012, Chelsea, và một nửa số các đội bóng thi đấu ở Serie A không muốn hay không định đưa lên đội hình những cầu thủ trẻ hay nhất của họ, bất chấp lý thuyết rằng những home-grown sẽ mang tới lợi ích về kinh tế hay có thể được gọi vào tuyển quốc gia.
Một số khác, như Barcelona, đã xác định rõ ràng con đường của mình là đào tạo và giữ lại các tài năng trẻ. Ở chiều ngược lại, những CLB như Ajax Amsterdam phát triển các cầu thủ trẻ như một nghành công nghiệp thực sự trước khi trao đổi họ như các món hàng hóa vì sự phát triển lâu dài của CLB.
Các đội bóng Tây Ban Nha hiện tại có 25% số cầu thủ trưởng thành từ lò đào tạo. Khi Barcelona gặp Levante hồi năm ngoái, có một điểm nhấn lịch sử được ghi nhận khi tất cả 11 cầu thủ Barca đến xuất phát từ lò La Masia.
Ở Italia, con số đó thấp hơn 8%. Chỉ có những CLB Italia lớn nhất muốn đưa các cầu thủ trẻ lên đội.
Hướng về nước Anh, M.U cũng nằm trong nhóm những lò đào tạo trẻ ấn tượng. Năm ngoái, đội hình của họ có 12 home-grown trong khi Chelsea thất bại với mục tiêu khiêm tốn là cứ 18 tháng sẽ ra mắt một cầu thủ trẻ của lò đào tạo.
Một số đội bóng đã từ chối các tài năng trẻ ở ngưỡng cửa của họ. Họ cho các CLB nhỏ hơn có cơ hội theo sát những cậu bé tài năng kia sau đó chớp cơ hội cướp lấy cầu thủ trước khi họ tròn 16 tuổi. Các CLB cũng có thể nhập khẩu những tài năng nước ngoài, đưa họ vào hệ thống đào tạo trong 3 năm. Những cậu bé đó sau này sẽ được thừa nhận là các home-grown, qua đó vừa thỏa mãn niềm tự hào địa phương vừa đảm bảo các luật lệ của UEFA. Lionel Messi là một ví dụ điển hình.
Thắt chặt ngân sách
Đạo luật công bằng tài chính và nguồn ngân sách eo hẹp khiến các CLB phải cắt giảm chi phí chuyển nhượng của mình. Ngay cả Man City, CLB với nguồn lực tài chính vô hạn, cũng đã đầu tư khoảng 100 triệu bảng (152 triệu USD) cho hệ thống đào tạo trẻ. Họ hiểu rằng cái ngày người ta bỏ tiền mua về những cầu thủ giỏi nhất sắp chấm dứt.
Ở Đức, trong hơn một thập kỷ qua, tất cả các CLB hạng nhất và hạng hai đều đã xây dựng hệ thống đào tạo trẻ. Họ phát triển, kết hợp nó với mô hình xác định tài năng từ cấp mẫu giáo. Điều đó giúp tạo ra những home-grown được giáo dục xuyên suốt qua nhiều cấp từ các đội trẻ tới đội tuyển quốc gia.
 |
| Đức đang là một trong những nước đi đầu về đào tạo trẻ - Ảnh: Getty |
Ở Pháp, một học viện quốc gia được lập ra và điều khiển bởi Liên đoàn bóng đá Pháp. Học viện này đảm bảo cho các cầu thủ một nền tảng giáo dục toàn diện, nơi bọn trẻ dành thời gian để phát triển các kĩ năng bóng đá và học tập văn hóa đầy đủ.
Dù thành công hay thất bại, dù nhận được sự quan tâm chăm sóc và chu đáo tới đâu, mọi thứ vẫn vô cùng khó khăn với các cầu thủ trẻ trong hệ thống. Họ thường xuyên được ủng hộ bởi các bậc cha mẹ, những người thường bị đồng tiền ám ảnh. Họ không nhận được các cảnh báo về tỉ lệ thất bại, sự cần thiết của giáo dục. Họ không có kế hoạch thay thế sự nghiệp. Họ chỉ có một mục tiêu duy nhất là tiến vào hàng ngũ chuyên nghiệp.
Trước tình trạng đó, một số CLB đã chuẩn bị sẵn sàng cho tương lai của các cầu thủ trẻ. Những lời từ chối do hạn chế về trình độ được đi kèm với các đề nghị học tập cho tương lai. Kể cả với các cầu thủ chuyên nghiệp, những người đã giành cả phần đời trai trẻ cho các trận đấu, mọi thứ cũng không hề đơn giản. Nhiều người trong số họ lâm vào tình trạng mất phương hướng khi giải nghệ, bế tắc trong việc thích nghi với cuộc sống bình thường không có bóng đá. Huyền thoại nước Anh, Paul Gascoigne, là một ví dụ.
Một tổ chức từ thiện dành cho các cựu cầu thủ bóng đá, Xpro, khẳng định có 130 cựu cầu thủ chuyên nghiệp đang phục vụ trong các hệ thống nhà tù tại Anh. Điều đáng báo động hơn là 124 người trong số họ còn chưa đầy 25 tuổi.
Phía sau bóng đá, tương lai của các cầu thủ là cả một khoảng tối mênh mông.
