Không… bằng đố mày làm nên
Thật xui xẻo và vất vả cho ông Chung, bởi xem ra sau khi thất nghiệp, cấp trên của ông đã làm những điều có thể với quyết tâm mãnh liệt để đưa họ Mai ngồi vào cái ghế trên.
Và cũng thật xui khi chuyện ông Chung bị ách lại, đã làm người ta buộc phải nghĩ rằng Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) lại có vấn đề vì tình cảm mà nhanh nhẩu dựng ông Chung lên, quên đi tiêu chí bắt buộc của Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC); quên đi thực tế ông Chung vẫn chưa có bằng B. Cũng có thể do VFF chủ quan, tệ hơn nữa là quan liêu, không nghĩ rằng người như ông Chung, từng nằm giữ cương vị trưởng bộ môn bóng đá của Tổng cục Thể dục thể thao, mà vẫn thiếu bằng B.
Tuy thế, sự cố trên cũng có mặt tích cực, buộc các HLV, nhất là trẻ và đang ôm mộng đeo đuổi nghiệp cầm quân nhưng chưa lận lưng được đầy đủ bằng cấp, ý thức rằng nếu không nhanh chóng đáp ứng các tiêu chí của AFC thì khó mà bay xa.
Thực ra, cảnh báo đã được đưa ra từ năm 2008, sau khi AFC đưa ra tiêu chí bắt buộc HLV trưởng các CLB chuyên nghiệp phải có bằng A. Lần đó VFF đã xin hoãn lại đến năm 2014, do đặc thù của bóng đá chuyên nghiệp VN khác các nước.
Nếu thời gian đó đến nay, ông Mai Đức Chung chịu khó đi học thì đã xong, có thể lấy cả tấm bằng A (cao nhất). Nhưng, có lẽ ông Chung… làm biếng, như HLV Lê Thụy Hải, Trần Văn Phúc, Nguyễn Thành Vinh cùng nhiều ông thầy bóng đá lão làng khác. Đi học ở tuổi như các ông quả là mệt.
Có bằng cũng chưa hẳn làm nên
Còn nhớ năm 2008, số lượng HLV bằng A chỉ có 23 người, thế nhưng chỉ có hai vị là dẵn dắt đội bóng chuyên nghiệp: Lư Đình Tuấn và Hoàng Anh Tuấn.
Đến năm 2010, con số HLV có bằng A đã tăng vọt lên 51, trong khi HLV bằng B đã là 163. Dĩ nhiên đến thời điểm này, lực lượng HLV có bằng A và B ở VN đã “đông như quân Nguyên”. Thế nhưng tại hội thảo công tác huấn luyện và thi đấu năm 2010, HLV Henrique Calisto vẫn chê là đa số HLV VN không muốn học hỏi, không có ý chí vươn lên.
Ông “Tô” nói không đúng hẳn, nhưng cũng chẳng sai. Không sai ở chỗ, rất nhiều kẻ cố gắng mọi giá để lận lưng tấm bằng đặng củng cố cái ghế quản lý, hoặc đơn giản chỉ để cho… oai! Học bằng C, B, hay A bóng đá chỉ vài chục ngày, nộp hồ sơ coi như đa số đều vượt được vũ môn. Mặt khác, việc ồ ạt đi học nghề HLV còn đơn giản vì nghề này đang mang lại thu nhập cao, trong thời buổi “gạo châu, củi quế”.
Bằng chứng sinh động nhất cho việc HLV ta thiếu chất là số ông tướng giỏi, có cá tính, phong cách đặc biệt chỉ đếm trên đầu ngón tay. Đằng sau mỗi cuộc thay tướng là đoạn trường tìm kẻ thế chỗ, hết sức luẩn quẩn và bế tắc. Nghề HLV trưởng ở ta không được tôn trọng, nhất là từ phía các ông chủ. Ông bầu có thể cầm sa bàn. Chỉ 3 trận thua, có thể sa thải HLV bằng một tin nhắn.
Một ông cò bóng đá vẫn có thể cầm quân, thậm chí quân còn phải sợ mà đá nghiêm túc hơn. Bầu Đức từng nói một câu khá sốc: tôi không cần HLV giỏi. Cái sự “làm nên” với các HLV bóng đá ở ta phụ thuộc quá nhiều vào các yếu khố khách quan, nên bản thân HLV cũng không tự tin, an tâm để đeo đuổi những mơ ước thầm kín của mình.
Thầy bóng đá cũng là thầy
HLV bóng đá, dù ở lĩnh vực khá đặc biệt, cũng là một người thầy, nên không thể thoát ra những chuẩn mực mang tính quy phạm của cái nghề nhiều nguyên tắc này. Họ phải là tấm gương sáng về đạo đức và cho các học trò (cầu thủ) thấy được sự không ngừng tự học hỏi, vươn lên.
Thầy bóng đá, dĩ nhiên yếu tố chuyên môn giỏi cực kỳ quan trọng, nhưng còn nhiều yếu tố khác nữa. Không ngẫu nhiên khi hàng loạt HLV già tuổi đã bộc lộ sự thất thế nghiêm trọng, hết thời. Lý do: họ quá tự tin vào chủ nghĩa kinh nghiệm. Trong khi HLV trẻ đã biết khỏa lấp điểm yếu kinh nghiệm bằng khả năng làm chủ công nghệ, phương pháp huấn luyện hiện đại.
Ngày xưa, chúng ta rất dễ tìm ra được những ông thầy bóng đá tài đức vẹn toàn. Kể từ khi bóng đá lên chuyên, đặc biệt trào lưu học nghề HLV quá thời thượng và bằng cấp quá dễ dàng, rất nhiều ông thầy trẻ mới chỉ đáp ứng được tương đối yêu cầu về chuyên môn.
Một ông thầy bóng đá quá khứ nhiều tì vết, tư cách có vấn đề, thì khó lòng khiến học trò nể phục khi rao giảng các vấn đề về đạo đức. Nếu nhìn xuống đội ngũ HLV các tuyến trẻ ở ta, mới thấy giật mình. Đa số đều là cầu thủ giải nghệ, phổ cập hóa nhanh bằng cấp để làm thầy bóng đá. Chúng tôi đã từng gặp đích thân một cầu thủ tuyến trẻ ở một CLB lớn “kêu cứu”, khi thầy liên tiếp lấy xe máy của em cầm để… đánh đề!
Cũng 12 năm lên chuyên, bóng đá chúng ta đã phải trả nhiều cái giá quá đắt do cầu thủ đi nhầm đường. Cầu thủ hỏng, nguyên nhân chính do môi trường bóng đá ta chưa lành mạnh. Có điều, môi trường giáo dục trong bóng đá của ta chưa ổn, trong đó vai trò của những người thầy là rất lớn. Họ chưa thực sự là những tấm gương sáng, một nguyên nhân cơ bản dẫn đến học trò lệch chuẩn. Buông lỏng công tác giáo dục tư tưởng ở các CLB đã để lại một lỗ hổng cực lớn cho bóng đá nước nhà. Rất dễ cảm nhận một thế hệ cầu thủ sống nặng về vật chất, thiếu chiều sâu, phông văn hóa thủng lỗ chỗ.
Thầy nào, trò ấy. Trên sân, đa số cầu thủ đều nhìn phản ứng của thầy để ứng xử. Nếu ông thầy nhảy cồ cồ chỉ trích trọng tài, dĩ nhiên tiếp một bầu “nhiệt huyết” cho học trò, nguy hiểm hơn là khán giả cũng như được đổ dầu vào lửa. Trường hợp CĐV V. Hải Phòng mới đây cũng xuất phát từ phản ứng thiếu chuyên nghiệp của thầy trò HLV Lê Thụy Hải trên sân Cao Lãnh.
Bức tranh HLV bóng đá đang có sự chuyển hóa mạnh mẽ, hay nói cách khác là phân cực sâu sắc, với sự thắng thế tuyệt đối của các ông thầy trẻ. Nhưng để tìm ra một vài chân dung tiêu biểu cả tài lẫn đức, là nhà giáo bóng đá ưu tú, nhà giáo bóng đá nhân dân, thì quả là khó như hái sao trên trời.
Thật xui xẻo và vất vả cho ông Chung, bởi xem ra sau khi thất nghiệp, cấp trên của ông đã làm những điều có thể với quyết tâm mãnh liệt để đưa họ Mai ngồi vào cái ghế trên.
Và cũng thật xui khi chuyện ông Chung bị ách lại, đã làm người ta buộc phải nghĩ rằng Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) lại có vấn đề vì tình cảm mà nhanh nhẩu dựng ông Chung lên, quên đi tiêu chí bắt buộc của Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC); quên đi thực tế ông Chung vẫn chưa có bằng B. Cũng có thể do VFF chủ quan, tệ hơn nữa là quan liêu, không nghĩ rằng người như ông Chung, từng nằm giữ cương vị trưởng bộ môn bóng đá của Tổng cục Thể dục thể thao, mà vẫn thiếu bằng B.
Tuy thế, sự cố trên cũng có mặt tích cực, buộc các HLV, nhất là trẻ và đang ôm mộng đeo đuổi nghiệp cầm quân nhưng chưa lận lưng được đầy đủ bằng cấp, ý thức rằng nếu không nhanh chóng đáp ứng các tiêu chí của AFC thì khó mà bay xa.
Thực ra, cảnh báo đã được đưa ra từ năm 2008, sau khi AFC đưa ra tiêu chí bắt buộc HLV trưởng các CLB chuyên nghiệp phải có bằng A. Lần đó VFF đã xin hoãn lại đến năm 2014, do đặc thù của bóng đá chuyên nghiệp VN khác các nước.
Nếu thời gian đó đến nay, ông Mai Đức Chung chịu khó đi học thì đã xong, có thể lấy cả tấm bằng A (cao nhất). Nhưng, có lẽ ông Chung… làm biếng, như HLV Lê Thụy Hải, Trần Văn Phúc, Nguyễn Thành Vinh cùng nhiều ông thầy bóng đá lão làng khác. Đi học ở tuổi như các ông quả là mệt.
Có bằng cũng chưa hẳn làm nên
Còn nhớ năm 2008, số lượng HLV bằng A chỉ có 23 người, thế nhưng chỉ có hai vị là dẵn dắt đội bóng chuyên nghiệp: Lư Đình Tuấn và Hoàng Anh Tuấn.
Đến năm 2010, con số HLV có bằng A đã tăng vọt lên 51, trong khi HLV bằng B đã là 163. Dĩ nhiên đến thời điểm này, lực lượng HLV có bằng A và B ở VN đã “đông như quân Nguyên”. Thế nhưng tại hội thảo công tác huấn luyện và thi đấu năm 2010, HLV Henrique Calisto vẫn chê là đa số HLV VN không muốn học hỏi, không có ý chí vươn lên.
 |
| HLV Mai Đức Chung giờ phải đi học lấy bằng mới đủ chuẩn |
Ông “Tô” nói không đúng hẳn, nhưng cũng chẳng sai. Không sai ở chỗ, rất nhiều kẻ cố gắng mọi giá để lận lưng tấm bằng đặng củng cố cái ghế quản lý, hoặc đơn giản chỉ để cho… oai! Học bằng C, B, hay A bóng đá chỉ vài chục ngày, nộp hồ sơ coi như đa số đều vượt được vũ môn. Mặt khác, việc ồ ạt đi học nghề HLV còn đơn giản vì nghề này đang mang lại thu nhập cao, trong thời buổi “gạo châu, củi quế”.
Bằng chứng sinh động nhất cho việc HLV ta thiếu chất là số ông tướng giỏi, có cá tính, phong cách đặc biệt chỉ đếm trên đầu ngón tay. Đằng sau mỗi cuộc thay tướng là đoạn trường tìm kẻ thế chỗ, hết sức luẩn quẩn và bế tắc. Nghề HLV trưởng ở ta không được tôn trọng, nhất là từ phía các ông chủ. Ông bầu có thể cầm sa bàn. Chỉ 3 trận thua, có thể sa thải HLV bằng một tin nhắn.
Một ông cò bóng đá vẫn có thể cầm quân, thậm chí quân còn phải sợ mà đá nghiêm túc hơn. Bầu Đức từng nói một câu khá sốc: tôi không cần HLV giỏi. Cái sự “làm nên” với các HLV bóng đá ở ta phụ thuộc quá nhiều vào các yếu khố khách quan, nên bản thân HLV cũng không tự tin, an tâm để đeo đuổi những mơ ước thầm kín của mình.
Thầy bóng đá cũng là thầy
HLV bóng đá, dù ở lĩnh vực khá đặc biệt, cũng là một người thầy, nên không thể thoát ra những chuẩn mực mang tính quy phạm của cái nghề nhiều nguyên tắc này. Họ phải là tấm gương sáng về đạo đức và cho các học trò (cầu thủ) thấy được sự không ngừng tự học hỏi, vươn lên.
|
Thầy bóng đá, dĩ nhiên yếu tố chuyên môn giỏi cực kỳ quan trọng, nhưng còn nhiều yếu tố khác nữa. Không ngẫu nhiên khi hàng loạt HLV già tuổi đã bộc lộ sự thất thế nghiêm trọng, hết thời. Lý do: họ quá tự tin vào chủ nghĩa kinh nghiệm. Trong khi HLV trẻ đã biết khỏa lấp điểm yếu kinh nghiệm bằng khả năng làm chủ công nghệ, phương pháp huấn luyện hiện đại.
Ngày xưa, chúng ta rất dễ tìm ra được những ông thầy bóng đá tài đức vẹn toàn. Kể từ khi bóng đá lên chuyên, đặc biệt trào lưu học nghề HLV quá thời thượng và bằng cấp quá dễ dàng, rất nhiều ông thầy trẻ mới chỉ đáp ứng được tương đối yêu cầu về chuyên môn.
Một ông thầy bóng đá quá khứ nhiều tì vết, tư cách có vấn đề, thì khó lòng khiến học trò nể phục khi rao giảng các vấn đề về đạo đức. Nếu nhìn xuống đội ngũ HLV các tuyến trẻ ở ta, mới thấy giật mình. Đa số đều là cầu thủ giải nghệ, phổ cập hóa nhanh bằng cấp để làm thầy bóng đá. Chúng tôi đã từng gặp đích thân một cầu thủ tuyến trẻ ở một CLB lớn “kêu cứu”, khi thầy liên tiếp lấy xe máy của em cầm để… đánh đề!
Cũng 12 năm lên chuyên, bóng đá chúng ta đã phải trả nhiều cái giá quá đắt do cầu thủ đi nhầm đường. Cầu thủ hỏng, nguyên nhân chính do môi trường bóng đá ta chưa lành mạnh. Có điều, môi trường giáo dục trong bóng đá của ta chưa ổn, trong đó vai trò của những người thầy là rất lớn. Họ chưa thực sự là những tấm gương sáng, một nguyên nhân cơ bản dẫn đến học trò lệch chuẩn. Buông lỏng công tác giáo dục tư tưởng ở các CLB đã để lại một lỗ hổng cực lớn cho bóng đá nước nhà. Rất dễ cảm nhận một thế hệ cầu thủ sống nặng về vật chất, thiếu chiều sâu, phông văn hóa thủng lỗ chỗ.
Thầy nào, trò ấy. Trên sân, đa số cầu thủ đều nhìn phản ứng của thầy để ứng xử. Nếu ông thầy nhảy cồ cồ chỉ trích trọng tài, dĩ nhiên tiếp một bầu “nhiệt huyết” cho học trò, nguy hiểm hơn là khán giả cũng như được đổ dầu vào lửa. Trường hợp CĐV V. Hải Phòng mới đây cũng xuất phát từ phản ứng thiếu chuyên nghiệp của thầy trò HLV Lê Thụy Hải trên sân Cao Lãnh.
Bức tranh HLV bóng đá đang có sự chuyển hóa mạnh mẽ, hay nói cách khác là phân cực sâu sắc, với sự thắng thế tuyệt đối của các ông thầy trẻ. Nhưng để tìm ra một vài chân dung tiêu biểu cả tài lẫn đức, là nhà giáo bóng đá ưu tú, nhà giáo bóng đá nhân dân, thì quả là khó như hái sao trên trời.
Ngọc Hòa |
00:00 30/11/-0001
