Vụ “tuổi của Công Phượng”: Gian lận tuổi là còn ít

Hãy tạm bỏ qua câu hỏi “Công Phượng 21 tuổi hay 19 tuổi” bởi bây giờ nó không dễ gì trả lời nếu chỉ trông chờ vào nỗ lực từ một phía (báo chí).

Nhưng có một điều ai cũng nhận ra. Một thông tin như thế nhanh chóng trở thành “nghi án” là bởi thể thao Việt Nam đã quá quen với những “vụ án” gian lận tuổi, không thể liệt kê hết ở đây.

Đó biểu hiện của một căn bệnh thành tích, không chỉ là của riêng nền thể thao thành tích cao mà còn là của xã hội. Bệnh thành tích này bản thân nó lại xuất phát từ thói quen không coi trọng thực chất.

“Gian lận tuổi” nghe có vẻ là một hành vi nghiêm trọng nhưng nếu đặt cạnh việc từ HLV cho đến cầu thủ sẵn sàng “bán” cả đội bóng và khán giả tại V-League thì nó chẳng qua là một sự... gian lận nhỏ.

Bệnh thành tích, trong lịch sử thể thao, đã từng tạo ra những thảm kịch. Một trong những câu chuyện nổi tiếng nhất, diễn ra tại Romania dưới thời độc tài Nicolai Ceausescu, trong thập kỷ 70 thế kỷ trước. Đó là chuyện của Florin Piturca, một cầu thủ tài năng và là anh họ của Victor Piturca (cựu danh thủ, HLV trưởng đội tuyển Romania dự EURO 2008).

Tháng 10/1978, Florin chết ngay sau khi ghi bàn trong một trận đấu tại giải VĐQG Romania. Không ai thực sự tìm được nguyên nhân, nhưng người thân của Florin và nhiều nhà chép sử tin rằng anh là một con “chuột bạch hai chân”. Độc tài Ceausescu, một nhân vật chính trị nổi tiếng tàn bạo, với mong muốn đẩy mạnh uy tín của Romania trên tầm thế giới, đã thử nghiệm doping hàng loạt lên các cầu thủ cấp thấp ở Romania. Họ bắt cầu thủ uống mọi thứ thuốc mới mà họ sáng tạo ra. “Nó biết có gì đó trong nước trà, nhưng vẫn phải uống” - bà mẹ Vasillica đau khổ nhớ lại.

Tượng trên mộ của Florin Piturca, người đã qua đời vì các cuộc thử nghiệm thuốc cho VĐV.

Và không ai biết tình trạng sức khỏe của những “chuột bạch” vô danh cùng thời với Florin bị ảnh hưởng ra sao. Dẫu sau thì anh cũng là anh họ của một cầu thủ trứ danh nên mới được nhắc đến.

Đó không chỉ là chuyện của những nền độc tài. Znedek Zeman, cựu HLV trưởng Roma từng tuyên bố rằng nước Ý “đang đá bóng trong hiệu thuốc”. Bác sỹ riêng của Juventus, Riccardo Agricola từng nhận án 22 tháng tù giam vì cho cầu thủ uống thuốc cấm trong suốt 4 năm từ 1994 đến 1998, đoạt hàng loạt danh hiệu lớn. Tất nhiên, người ta hiểu rằng ông bác sỹ này chỉ là “tốt thí” cho những tay lãnh đạo nào đó và vụ tại Juve có thể không phải là duy nhất cho xu hướng “đá bóng bằng thuốc” tại nước này.

Khi mà thực chất không được coi trọng; khi mà một cái thành tích phù du quan trọng hơn tất thảy thì người ta có thể sẵn sàng làm tất cả – bởi vì khi đó ý thức về tính hợp lý, về danh dự và cả luật pháp đã hoàn toàn bị triệt tiêu. Gian lận tuổi là còn ít. Dù là trong thể thao hay ở tầm xã hội.

Vấn đề chúng ta đang đối mặt không phải là chuyện của Công Phượng – đó chỉ là một nghi án của 01 cầu thủ - hay của một vài VĐV điền kinh đơn lẻ. Không phải là kinh phí đo tuổi xương ở các giải trẻ hay là minh bạch hóa giấy tờ. Vấn đề chúng ta đang đối mặt là ý thức của cả một xã hội về cái gọi là thực chất. Đó là chuyện lớn và khó hơn rất nhiều.