Vì sao cần phát triển cầu thủ “home grown”?

Bài viết cung cấp độc quyền bởi

Nhìn lại thành công của Ajax dưới thời Cruyff, hay Bayern với những cầu thủ như Beckenbauer, Muller, Roth, Maier, họ đã giành được liên tiếp 3 Cúp châu Âu trong những năm 70, và là hạt nhân cốt lõi trong chức vô địch World Cup năm 1974 của Tây Đức , Euro năm 1972. Hay Manchester United những năm 1990 và đầu những năm 2000 thống trị bóng đá Anh với cú ăn ba ngoạn mục năm 1999. Họ không cần những bản hợp đồng bom tấn. Beckham, Butt, Giggs, Scholes và Nevilles, là những cầu thủ được đào tạo từ học viện. Gần hơn, chính sự thống trị của Barcelona trong những năm qua cùng các trụ cột là Xavi, Iniesta, Pique, Puyol và Messi càng chỉ rõ rằng, việc bỏ ra hằng trăm triệu bảng không phải là nhân tố cốt lõi trong chuyện thành danh của một CLB. Chính việc phát triển và tận dụng các cầu thủ từ lò đào tạo, có thể giải quyết rất nhiều vấn đề.

Thomas Muller

Yếu tố về văn hóa.

Sự khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ là rào cản không nhỏ trong việc giao tiếp và liên kết với nhau giữa các cầu thủ. Ngay cả những người đã quen với môi trường sống và có thể giao tiếp cơ bản, họ cũng không thể tư duy giống một người bản địa. Theo tiến sĩ Ranee Kaur Banerjee, một chuyên gia trong lĩnh vực giao tiếp, ngôn ngữ chính là nhân tố ảnh hưởng lớn nhất đến suy nghĩ và hành động của chúng ta. Một số nhà ngôn ngữ học khẳng định rằng, ngôn ngữ nhào nặn suy nghĩ, và tác động lên việc làm.

Điều này được thể hiện rõ rệt trong lối chơi của ĐTQG đến từ những nước nói tiếng Roman (TBN, Ý, Brazil, Argentina) và những đội đến từ Bắc Âu (Đức và Anh). Một bên chuộng lối chơi hoa mỹ, và sự tinh tế trong những pha di chuyển. Trong khi những đội bóng đến từ Bắc Âu, đặc biệt là Anh, đề cao thể lực và sức càn lướt.

Hầu như tất cả các CLB đều sở hữu những cầu thủ đến từ các quốc gia khác nhau, thậm chí là ở khắp các châu lục trên thế giới. Sự liền mạch, kết nối trong lối chơi càng được phản ánh rõ hơn khi những đội bóng này đối đầu với đội bóng tập trung cầu thủ trưởng thành từ lò đạo tạo, như Barcelona.

Việc thích nghi môi trường mới

Hãy tưởng tượng khi bạn chuyển đến một đất nước khác, bạn không nắm bắt được ngôn ngữ, không quen biết người dân ở đây, và đặc biệt không phù hợp với thời tiết, khẩu vị ăn uống nơi này.

Việc họ xử lý và sắp xếp cuộc sống là một chuyện, khả năng liệu gia đình và người thân của mình có thích nghi được với môi trường xứ lạ hay không, lại là chuyện khác. Con cái của họ sẽ phải thay đổi trường học, vợ/bạn gái gần như bắt đầu một cuộc sống khác. Và không phải lúc nào mọi sự khởi đầu cũng đều mới mẻ, lý thú. Như trường hợp của Calos Tevez, cầu thủ này đã yêu cầu kì nghỉ hè 6 tháng và rời khỏi Man City để có thể sống gần gũi với gia đình mình. Anh cũng liên tục than vãn về khí hậu và đồ ăn ở Manchester ngay cả khi anh đã sống ở Anh nhiều năm.

Những CLB lớn gần như không thực sự quan tâm đến vấn đề tối thiểu này để giúp cầu thủ ngoại ổn định cuộc sống. Didier Drogba từng tâm sự trong tự truyện của mình về chuyện bản thân không được giúp đỡ trong việc tìm nhà. Anh miêu tả sự trùng hợp của mình với Gallas khi cả đều chịu cảnh sống trong khách sạn sau vài tháng chuyển đến London.

Nhiều người trong số chúng ta thường có suy nghĩ, “họ được trả nhiều tiền, họ thừa sức để lo điều đó”. Tuy nhiên, theo lý thuyết phân bậc nhu cầu của Maslow, tâm trạng của con người sẽ không thể đạt được mức độ cân bằng khi họ không được đáp ứng những nhu cầu cơ bản về nhà cửa và cuộc sống thường ngày.

Đội Bayern Munich

Việc thiếu hiệu quả trên TTCN

Theo những gì rút ra được từ lý thuyết bóng đá học (Soccernomics) thì về cơ bản, thị trường chuyển nhượng là thi trường mua bán không hiệu quả. Nguyên nhân chính là không có một thước đo cụ thể nào cho giá trị của từng cầu thủ. Hoặc là CLB hưởng lợi từ giá rẻ, hoặc là họ phải chịu lỗ từ vụ chuyển nhượng bom tấn. Đơn giản, nếu đó là thị trường hiệu quả, thì đáng ra Fernando Torres phải thi đấu hiệu quả hơn 25 lần Michu!

Việc đưa một cầu thủ trẻ từ lò đào tạo lên đội một mang lại lợi ích kinh tế lớn cho đội bóng. Với những CLB Tây Ban Nha đang ngập đầu trong nợ nần, điều đó ngày càng trở nên quan trọng hơn. Thống kê của Prime Time Sport cho thấy các CLB ở La Liga chỉ chi 12,3 triệu euro trong kỳ chuyển nhượng tháng Một.

Sức chi của các CLB Tây Ban Nha cũng giảm 62% so với năm ngoái, đạt mức thấp nhất trong 5 năm qua. Ông Esteve Calzada, người sáng lập Prime Time Sport, một cựu Tổng GĐ Marketing của Barcelona, chia sẻ: "Bất chấp sự suy giảm hoạt động chuyển nhượng, phải cảm ơn các GĐĐH của các CLB vì giải vô địch Tây Ban Nha vẫn chưa mất đi sức cạnh tranh trong ngắn hạn. Họ đã tìm ra những giải pháp ít đắt đỏ hơn."

Đương nhiên, không thể phủ nhận thực tế rằng những giải pháp "ít đắt đỏ hơn" của người Tây Ban Nha có bao gồm việc kí các hợp đồng chuyển nhượng tự do và thực hiện các hợp đồng cho mượn. Nhưng nền tảng của các giải pháp này vẫn dựa trên chương trình phát triển nhân sự của từng CLB. Số lượng cầu thủ home-grown được sử dụng ở Liga đã tăng từ 137 trong mùa 2010/2011 lên 155 người mùa này.

Lối chơi

Hai CLB trên thế giới đang hưởng lợi nhiều nhất từ cầu thủ “home grown” là Ajax và Barcelona. Cả hai đội đều sở hữu lối chơi riêng biệt, đề cao việc phối hợp giữa các cầu thủ. Các cầu thủ được đào tạo phong cách chơi cũng như triết lý bóng đá ngay từ khi còn bé. Ở những đội bóng này, từ cầu thủ ở đội trẻ cho đến chính thức, đều chơi cùng một phong cách và chiến thuật. Điều này không những tạo nên sự thống nhất trong việc đào tạo, mà giúp việc đẩy các cầu thủ trẻ lên đội hình chính thức dễ dàng hơn.

Một phương pháp khác được sử dụng ở các CLB này là để cầu thủ chơi ở nhiều vị trí khác nhau. Điều này phục vụ hai mục đích. Thứ nhất, nó tạo điều kiện cho cầu thủ hiểu hơn về vai trò và nhiệm vụ ở vị trí mới. Và khi trở lại vị trí của mình, anh sẽ nắm bắt rõ suy nghĩ của đồng đội và cái họ cần anh làm khi thi đấu trên sân. Đó cũng chính là lý do vì sao Dennis Bergkamp từng cố gắng chơi ở vị trí hậu vệ trái khi ông còn trẻ. Thứ hai, nó hình thành nên sự thống nhất giữa các kĩ thuật trong bóng đá. Lối chơi pressing hay tiki taka cũng đều đòi hỏi các cầu thủ thuần thục những kĩ năng cơ bản. Thế nên, nó yêu cầu một tiền đạo cũng phải biết tắc bóng hay tấn công, hay một hậu vệ phải biết cách chuyền và ghi bàn khi cần thiết.