| Bài viết cung cấp độc quyền bởi  |
World Cup – cái máy gặt tiền
Khi Iker Casillas giương cao Cúp vàng VĐTG tại Johannesburg năm 2010 thì TBN đã nhận được vô số lời chúc tụng từ khắp thế giới, nhưng người “thu hoạch” được nhiều nhất từ sự kiện World Cup đó có lẽ không phải là một thành viên của La Furja Roja. Đó là Sepp Blatter. Ông đã thắng lớn trong canh bạc đưa World Cup đến châu Phi (lần đầu tiên trong lịch sử). Trước đó rất nhiều chuyên gia kinh tế đã dự báo rằng FIFA có thể phải hứng chịu một khoản thua lỗ lớn khi quyết định tổ chức ngày hội bóng đá thế giới ở một nơi xa xôi và thu nhập bình quân đầu người còn hạn chế, nhưng cuối cùng thì World Cup đã mang lại một khoản tiền khổng lồ. Trong bốn năm từ 2007-2010, thu nhập của FIFA đã tăng tới 65% so với giai đoạn trước đó lên 4,2 tỷ USD và dĩ nhiên World Cup là nhân tố chủ chốt. Chỉ riêng sự kiện này đã giúp FIFA kiếm được tới 3,7 tỷ USD doanh thu (chiếm 87% tổng doanh thu) và 2,4 tỷ USD lợi nhuận.
Tất nhiên có người thắng thì phải có kẻ thua – ít nhất là trên phương diện tài chính. Trong khi FIFA ung dung đút túi phần lớn doanh thu từ bản quyền truyền hình và các HĐ tài trợ thì chủ nhà Nam Phi phải còng lưng ra gánh hầu hết các khoản chi phí đầu tư cho cơ sở vật chất. Ước tính Nam Phi đã phải bỏ ra từ 3-3,5 tỷ USD cho các công trình phục vụ World Cup và chỉ thu lại được khoảng 1/10 trong số đó. Nói một cách công bằng thì hình ảnh của Nam Phi đã được quảng bá rộng rãi đến toàn bộ thế giới trong suốt hơn 1 tháng diễn ra World Cup, nhưng cái giá xấp xỉ 3 tỷ USD cho việc quảng cáo là không rẻ chút nào.
Và những cái máy đốt tiền
3,7 tỷ USD doanh thu và 2,4 tỷ USD lợi nhuận từ một sự kiện diễn ra trong vỏn vẹn 1 tháng rõ ràng là những khoản tiền cực kỳ khủng khiếp. Để dễ hình dung, nếu như FIFA giữ nguyên được tốc độ kiếm tiền đó trong vòng 12 tháng thì họ sẽ kiếm được khoảng 45 tỷ USD/năm, tức xấp xỉ bằng tổng giá trị sản phẩm của Uruguay và chỉ kém Bulgaria đôi chút (và nên nhớ rằng họ chỉ có trên dưới 400 nhân viên). Tuy nhiên World Cup thì 4 năm mới diễn ra một lần, và FIFA cũng không được hưởng trọn vẹn nguồn thu mà “con bò sữa” này mang lại. Tổng thư ký Jerome Valcke từng tuyên bố rằng: “Chúng tôi không giàu. Đúng là chúng tôi kiếm được khá nhiều tiền từ World Cup, nhưng đó cũng là tất cả những gì chúng tôi có. Hơn nữa, 70% chi phí của chúng tôi xuất phát từ những dự án đầu tư trực tiếp trở lại cho bóng đá”.
Hiển nhiên Valcke có lý do để tỏ ra khiêm tốn đôi chút, nhưng phát ngôn của ông này thật ra không quá xa so với thực tế. Hãng phân tích dữ liệu thể thao Sportcal cũng nhận định: “FIFA còn phải chi tiền cho rất nhiều hoạt động khác diễn ra giữa hai kỳ World Cup, bao gồm những giải đấu sinh lời thấp như các giải trẻ thế giới, World Cup bóng đá nữ và kể cả Confed Cup”. Hầu hết các giải đấu này đều khiến FIFA phải chịu lỗ, trong đó lỗ nặng nhất lần lượt là Confed Cup (44 triệu USD), giải U-17 thế giới (lỗ 43 triệu), U-20 thế giới (lỗ 21 triệu), U-20 nữ (21 triệu). Ngoài ra họ còn phải thanh toán khoảng 526 triệu USD (226 triệu dưới dạng viện trợ và 300 triệu từ tiền bán vé) cho chủ nhà Nam Phi trong kỳ World Cup 2010 và thêm 38 triệu nữa cho các CLB đóng góp cầu thủ tham dự World Cup. Tiền thưởng cho những ĐTQG góp mặt tại World Cup tất nhiên cũng được rút từ túi của FIFA, với trị giá tổng cộng lên tới 380 triệu USD. Năm 2010, đội vô địch TBN nhận được 30 triệu USD còn á quân Hà Lan được thưởng 24 triệu, còn lại những đội bị loại từ vòng bảng cũng đút túi tới 9 triệu. Tóm lại thì chi phí hoạt động của FIFA đã tăng tới 87%, đạt mức 1,9 tỷ USD trong giai đoạn từ 2007-2010, tức là còn cao hơn cả tốc độ tăng doanh thu. Cũng có nghĩa là lợi nhuận ròng của họ trong 4 năm đó (631 triệu USD) còn thấp hơn cả 4 năm từ 2003-2006 (642 triệu).
FIFA chưa phải chuyên gia marketing
Là nhà quản lý và điều hành World Cup – một sự kiện thu hút được 26 tỷ lượt người xem chỉ trong vòng hơn 30 ngày - lẽ ra doanh thu của FIFA còn có thể cao hơn nhiều so với hiện nay. Tuy nhiên đáng tiếc là công tác marketing của họ được tiến hành không thực sự tốt. Ít người biết rằng ngay sau khi ký hợp đồng tài trợ với hãng thẻ Visa, FIFA đã bị đối tác cũ MasterCard (một hãng thẻ khác, đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Visa) kiện ra tòa và cuối cùng phải bồi thường cho MasterCard khoảng 90 triệu USD. Trước đó, họ cũng bị thiệt hại khoảng 42-46 triệu USD sau sự sụp đổ của tập đoàn truyền thông ISL.
Ngoài ra, có vẻ như FIFA cũng không thật sự tinh tường trong việc lựa chọn đối tác phân phối vé: cho dù Jerome Valcke khẳng định 97,5% lượng vé ở World Cup 2010 đã được bán hết, chúng ta có thể dễ dàng nhìn thấy rất nhiều ghế trống trên các SVĐ và lý do là rất nhiều tấm vé đã bị ghim lại tại các đại lý trung gian, những người không tìm được khách hàng mua lại. Tình hình tương tự rât có thể sẽ lặp lại ở Brazil vào năm sau, bởi giấy phép phân phối vé của hai kỳ World Cup 2010 và 2014 đều thuộc về cùng một công ty có tên Match. Đương nhiên tất cả những chuyện này là lỗi của FIFA, nhưng điều đó cũng đủ để nói lên rằng họ không giàu có như nhiều người vẫn lầm tưởng…
Khi Iker Casillas giương cao Cúp vàng VĐTG tại Johannesburg năm 2010 thì TBN đã nhận được vô số lời chúc tụng từ khắp thế giới, nhưng người “thu hoạch” được nhiều nhất từ sự kiện World Cup đó có lẽ không phải là một thành viên của La Furja Roja. Đó là Sepp Blatter. Ông đã thắng lớn trong canh bạc đưa World Cup đến châu Phi (lần đầu tiên trong lịch sử). Trước đó rất nhiều chuyên gia kinh tế đã dự báo rằng FIFA có thể phải hứng chịu một khoản thua lỗ lớn khi quyết định tổ chức ngày hội bóng đá thế giới ở một nơi xa xôi và thu nhập bình quân đầu người còn hạn chế, nhưng cuối cùng thì World Cup đã mang lại một khoản tiền khổng lồ. Trong bốn năm từ 2007-2010, thu nhập của FIFA đã tăng tới 65% so với giai đoạn trước đó lên 4,2 tỷ USD và dĩ nhiên World Cup là nhân tố chủ chốt. Chỉ riêng sự kiện này đã giúp FIFA kiếm được tới 3,7 tỷ USD doanh thu (chiếm 87% tổng doanh thu) và 2,4 tỷ USD lợi nhuận.
 |
| World Cup 2014 sẽ mang lại gì cho đất nước Brazil |
Tất nhiên có người thắng thì phải có kẻ thua – ít nhất là trên phương diện tài chính. Trong khi FIFA ung dung đút túi phần lớn doanh thu từ bản quyền truyền hình và các HĐ tài trợ thì chủ nhà Nam Phi phải còng lưng ra gánh hầu hết các khoản chi phí đầu tư cho cơ sở vật chất. Ước tính Nam Phi đã phải bỏ ra từ 3-3,5 tỷ USD cho các công trình phục vụ World Cup và chỉ thu lại được khoảng 1/10 trong số đó. Nói một cách công bằng thì hình ảnh của Nam Phi đã được quảng bá rộng rãi đến toàn bộ thế giới trong suốt hơn 1 tháng diễn ra World Cup, nhưng cái giá xấp xỉ 3 tỷ USD cho việc quảng cáo là không rẻ chút nào.
Và những cái máy đốt tiền
3,7 tỷ USD doanh thu và 2,4 tỷ USD lợi nhuận từ một sự kiện diễn ra trong vỏn vẹn 1 tháng rõ ràng là những khoản tiền cực kỳ khủng khiếp. Để dễ hình dung, nếu như FIFA giữ nguyên được tốc độ kiếm tiền đó trong vòng 12 tháng thì họ sẽ kiếm được khoảng 45 tỷ USD/năm, tức xấp xỉ bằng tổng giá trị sản phẩm của Uruguay và chỉ kém Bulgaria đôi chút (và nên nhớ rằng họ chỉ có trên dưới 400 nhân viên). Tuy nhiên World Cup thì 4 năm mới diễn ra một lần, và FIFA cũng không được hưởng trọn vẹn nguồn thu mà “con bò sữa” này mang lại. Tổng thư ký Jerome Valcke từng tuyên bố rằng: “Chúng tôi không giàu. Đúng là chúng tôi kiếm được khá nhiều tiền từ World Cup, nhưng đó cũng là tất cả những gì chúng tôi có. Hơn nữa, 70% chi phí của chúng tôi xuất phát từ những dự án đầu tư trực tiếp trở lại cho bóng đá”.
 |
| Lợi nhuận từ World Cup dùng để tái đầu tư vào các giải đấu khác do FIFA tổ chức |
Hiển nhiên Valcke có lý do để tỏ ra khiêm tốn đôi chút, nhưng phát ngôn của ông này thật ra không quá xa so với thực tế. Hãng phân tích dữ liệu thể thao Sportcal cũng nhận định: “FIFA còn phải chi tiền cho rất nhiều hoạt động khác diễn ra giữa hai kỳ World Cup, bao gồm những giải đấu sinh lời thấp như các giải trẻ thế giới, World Cup bóng đá nữ và kể cả Confed Cup”. Hầu hết các giải đấu này đều khiến FIFA phải chịu lỗ, trong đó lỗ nặng nhất lần lượt là Confed Cup (44 triệu USD), giải U-17 thế giới (lỗ 43 triệu), U-20 thế giới (lỗ 21 triệu), U-20 nữ (21 triệu). Ngoài ra họ còn phải thanh toán khoảng 526 triệu USD (226 triệu dưới dạng viện trợ và 300 triệu từ tiền bán vé) cho chủ nhà Nam Phi trong kỳ World Cup 2010 và thêm 38 triệu nữa cho các CLB đóng góp cầu thủ tham dự World Cup. Tiền thưởng cho những ĐTQG góp mặt tại World Cup tất nhiên cũng được rút từ túi của FIFA, với trị giá tổng cộng lên tới 380 triệu USD. Năm 2010, đội vô địch TBN nhận được 30 triệu USD còn á quân Hà Lan được thưởng 24 triệu, còn lại những đội bị loại từ vòng bảng cũng đút túi tới 9 triệu. Tóm lại thì chi phí hoạt động của FIFA đã tăng tới 87%, đạt mức 1,9 tỷ USD trong giai đoạn từ 2007-2010, tức là còn cao hơn cả tốc độ tăng doanh thu. Cũng có nghĩa là lợi nhuận ròng của họ trong 4 năm đó (631 triệu USD) còn thấp hơn cả 4 năm từ 2003-2006 (642 triệu).
FIFA chưa phải chuyên gia marketing
Là nhà quản lý và điều hành World Cup – một sự kiện thu hút được 26 tỷ lượt người xem chỉ trong vòng hơn 30 ngày - lẽ ra doanh thu của FIFA còn có thể cao hơn nhiều so với hiện nay. Tuy nhiên đáng tiếc là công tác marketing của họ được tiến hành không thực sự tốt. Ít người biết rằng ngay sau khi ký hợp đồng tài trợ với hãng thẻ Visa, FIFA đã bị đối tác cũ MasterCard (một hãng thẻ khác, đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Visa) kiện ra tòa và cuối cùng phải bồi thường cho MasterCard khoảng 90 triệu USD. Trước đó, họ cũng bị thiệt hại khoảng 42-46 triệu USD sau sự sụp đổ của tập đoàn truyền thông ISL.
Ngoài ra, có vẻ như FIFA cũng không thật sự tinh tường trong việc lựa chọn đối tác phân phối vé: cho dù Jerome Valcke khẳng định 97,5% lượng vé ở World Cup 2010 đã được bán hết, chúng ta có thể dễ dàng nhìn thấy rất nhiều ghế trống trên các SVĐ và lý do là rất nhiều tấm vé đã bị ghim lại tại các đại lý trung gian, những người không tìm được khách hàng mua lại. Tình hình tương tự rât có thể sẽ lặp lại ở Brazil vào năm sau, bởi giấy phép phân phối vé của hai kỳ World Cup 2010 và 2014 đều thuộc về cùng một công ty có tên Match. Đương nhiên tất cả những chuyện này là lỗi của FIFA, nhưng điều đó cũng đủ để nói lên rằng họ không giàu có như nhiều người vẫn lầm tưởng…
|
Quang Hải |
00:00 30/11/-0001
