“Mục đích của tập luyện”, như Cesar Luis Menotti nói, “là để tăng tốc độ mà tại đó, cầu thủ vẫn có thể xử lý chính xác. Mỗi phong cách mới được phát triển theo hướng tăng tốc độ lên, cho đến khi đạt đến tốc độ tối đa để tự đổi mới và hình thành phong cách thay thế nó”. Những gì Bayern Munich làm trong mùa giải này đã tạo ra sự thúc đẩy cho tiki-taka, đổi mới lối chơi này bằng tốc độ, đúng triết lý của Menotti.
Barcelona là đội đầu tiên khai thác đầy đủ tính năng của luật việt vị mới. Họ mở rộng biên độ chơi bóng (chiều ngang sân), tạo cho cầu thủ không gian chơi rộng hơn, giảm sự va đập cơ thể nhờ thể hình nhỏ và những cầu thủ có kỹ thuật hoàn chỉnh. Các cầu thủ như Xavi, Iniesta và Lionel Messi phát triển trận đấu nhờ khả năng kiểm soát bóng và qua người.
Nhưng đừng nghĩ rằng chỉ cầu thủ nhỏ con mới có thể làm điều gì đó mà các cầu thủ cao lớn, có cùng đẳng cấp, lại không thể làm được. Bayern đã tiến khá gần đẳng cấp chuyền bóng của Barca, mà việc bắt đội Lam-đỏ trở thành khán giả trong 2 lượt trận bán kết là bằng chứng. Tất nhiên, không hoàn toàn đúng khi so sánh một tập thể đang tiến bộ với một tập thể đang xuống dốc, nhưng lý do này cũng không thể phủ nhận rằng Bayern làm tốt hơn Barca, cả ở khả năng chuyền bóng, điều chỉnh chiến thuật và biến tốc. Điều tương tự xảy ra với Dortmund: Tốc độ giúp họ giải quyết Real Madrid đang bất an ở trận bán kết.
Hai ví dụ chưa đủ để nói rằng tốc độ luôn chiến thắng kỹ thuật hay Barca tốt nhất vẫn đủ giải quyết Bayern tốt nhất. Mọi đội bóng đều có nhịp độ tối ưu riêng và Pep Guardiola có thể đã yêu cầu Barca chơi với nhịp độ chậm hơn thứ bóng đá trực diện của Bayern. Nhưng có một sự thật, là Barca và đội tuyển Tây Ban Nha của Del Bosque, những đội bóng thành công, đang có xu hướng trở nên bảo thủ hơn khi cố gắng chơi chậm, chơi thực dụng. Dù có thể nào, cách phát triển theo hướng tiki-taka, nhưng tăng tốc độ lên như Bayern đang làm, là tràn đầy cảm hứng.
Chiến thắng của Bayern hoàn toàn không phải dấu mốc cho thời kỳ suy thoái của tiki-taka. Ngược lại, đấy là sự tiến hóa của tiki-taka.
Như Barca, Bayern dâng cao đội hình lên (thành tựu lớn nhất của Jupp Heynckes là đã thuyết phục được Arjen Robben và Franck Ribéry cùng thực hiện nhiệm vụ phòng thủ) và tìm cách kiểm soát bóng. Trong hai mùa giải vừa qua, chỉ có Barca sở hữu nhiều bóng hơn Bayern, tính trong 5 giải VĐQG hàng đầu. Triết lý cơ bản của Bayern vẫn là Bielsisme (phong cách của Marcelo Bielsa), mặc dù kiến trúc sư cho lối chơi của cả hai là Louis van Gaal. Với đội hình dâng cao, họ phòng thủ khu vực dễ hơn (tương đương với khả năng vây bắt của Barca thời đỉnh cao) và thể hình cao lớn giúp họ ép nát đối phương trong không gian của mình.
Nhưng so với Barca, Bayern tấn công đa dạng hơn. Trong khi Barca không bao giờ chấp nhận bị dồn ép, thì Bayern chấp nhận lùi sâu để đá phản công, phong cách giúp họ phát huy tốc độ và khả năng chuyền dài của Bastian Schweinsteiger, Dante và đặc biệt là Javi Martínez. Trong khi đó, Mario Mandzukic là cầu thủ rất phù hợp với lối chơi phản công nhờ khả năng săn đuổi bóng nhiệt tình và đức hy sinh. Barca không hề có “Mandzukic” nào cả. Họ không có trung phong, quá phụ thuộc vào Messi, và đã “chết” vì sự phụ thuộc ấy.
 |
| Học theo Barca, nhưng Bayern đã cải biến cho phù hợp với họ |
Barcelona là đội đầu tiên khai thác đầy đủ tính năng của luật việt vị mới. Họ mở rộng biên độ chơi bóng (chiều ngang sân), tạo cho cầu thủ không gian chơi rộng hơn, giảm sự va đập cơ thể nhờ thể hình nhỏ và những cầu thủ có kỹ thuật hoàn chỉnh. Các cầu thủ như Xavi, Iniesta và Lionel Messi phát triển trận đấu nhờ khả năng kiểm soát bóng và qua người.
Nhưng đừng nghĩ rằng chỉ cầu thủ nhỏ con mới có thể làm điều gì đó mà các cầu thủ cao lớn, có cùng đẳng cấp, lại không thể làm được. Bayern đã tiến khá gần đẳng cấp chuyền bóng của Barca, mà việc bắt đội Lam-đỏ trở thành khán giả trong 2 lượt trận bán kết là bằng chứng. Tất nhiên, không hoàn toàn đúng khi so sánh một tập thể đang tiến bộ với một tập thể đang xuống dốc, nhưng lý do này cũng không thể phủ nhận rằng Bayern làm tốt hơn Barca, cả ở khả năng chuyền bóng, điều chỉnh chiến thuật và biến tốc. Điều tương tự xảy ra với Dortmund: Tốc độ giúp họ giải quyết Real Madrid đang bất an ở trận bán kết.
Hai ví dụ chưa đủ để nói rằng tốc độ luôn chiến thắng kỹ thuật hay Barca tốt nhất vẫn đủ giải quyết Bayern tốt nhất. Mọi đội bóng đều có nhịp độ tối ưu riêng và Pep Guardiola có thể đã yêu cầu Barca chơi với nhịp độ chậm hơn thứ bóng đá trực diện của Bayern. Nhưng có một sự thật, là Barca và đội tuyển Tây Ban Nha của Del Bosque, những đội bóng thành công, đang có xu hướng trở nên bảo thủ hơn khi cố gắng chơi chậm, chơi thực dụng. Dù có thể nào, cách phát triển theo hướng tiki-taka, nhưng tăng tốc độ lên như Bayern đang làm, là tràn đầy cảm hứng.
 |
| Bayern thống trị châu Âu mùa này nhờ tiki-taka version 2.0 |
Chiến thắng của Bayern hoàn toàn không phải dấu mốc cho thời kỳ suy thoái của tiki-taka. Ngược lại, đấy là sự tiến hóa của tiki-taka.
Như Barca, Bayern dâng cao đội hình lên (thành tựu lớn nhất của Jupp Heynckes là đã thuyết phục được Arjen Robben và Franck Ribéry cùng thực hiện nhiệm vụ phòng thủ) và tìm cách kiểm soát bóng. Trong hai mùa giải vừa qua, chỉ có Barca sở hữu nhiều bóng hơn Bayern, tính trong 5 giải VĐQG hàng đầu. Triết lý cơ bản của Bayern vẫn là Bielsisme (phong cách của Marcelo Bielsa), mặc dù kiến trúc sư cho lối chơi của cả hai là Louis van Gaal. Với đội hình dâng cao, họ phòng thủ khu vực dễ hơn (tương đương với khả năng vây bắt của Barca thời đỉnh cao) và thể hình cao lớn giúp họ ép nát đối phương trong không gian của mình.
Nhưng so với Barca, Bayern tấn công đa dạng hơn. Trong khi Barca không bao giờ chấp nhận bị dồn ép, thì Bayern chấp nhận lùi sâu để đá phản công, phong cách giúp họ phát huy tốc độ và khả năng chuyền dài của Bastian Schweinsteiger, Dante và đặc biệt là Javi Martínez. Trong khi đó, Mario Mandzukic là cầu thủ rất phù hợp với lối chơi phản công nhờ khả năng săn đuổi bóng nhiệt tình và đức hy sinh. Barca không hề có “Mandzukic” nào cả. Họ không có trung phong, quá phụ thuộc vào Messi, và đã “chết” vì sự phụ thuộc ấy.
Huyền Dương |
00:00 30/11/-0001
