Cùng thời điểm này mùa giải năm ngoái, tại vòng 11, đội bóng mới thăng hạng Southampton đang chìm nghỉm ở vị trí áp chót bảng xếp hạng với... 5 điểm. Năm nay, Southampton như thể đang trở lại thời kỳ huy hoàng khi đứng thứ ba trên bảng xếp hạng và chỉ để thua đúng 1 trận duy nhất. Họ kết thúc mùa giải trước với 9 trận thắng, còn mùa giải năm nay chưa đi được quá 1/3 chặng đường thì The Saints đã tích lũy 6 trận thắng.
Sự khác biệt không hề dựa trên may mắn, nhất là khi họ đã đánh bại Liverpool, cầm hòa Manchester United trong thế chủ động. Và nhìn lại con đường của họ trong khoảng 9-10 tháng qua, yếu tố “may mắn” lại càng bị mờ nhạt hơn.
Nhân tố Pochettino
Mauricio Pochettino là một học trò của Marcelo Bielsa - một trong những HLV có ảnh hưởng nhiều nhất tới chiến thuật bóng đá hiện đại. Khi còn thi đấu, Pochettino đã được thi đấu dưới sự dẫn dắt của HLV Bielsa tổng cộng 3 lần. Lần thứ nhất là tại Newell’s Old Boys 1990-1992, lần thứ hai là tại Espanyol năm 1998, lần thứ ba là tại ĐTQG Argentina trong giai đoạn 1999-2002.
Cùng là những hậu vệ không có chiều cao đáng nể (Bielsa 1m84 còn Pochettino 1m82) nên lối chơi của họ mang tính chất đầu óc và thông minh hơn là cơ bắp. Thế nên không mấy bất ngờ khi Pochettino tiếp thu được những tinh hoa đáng quí nhất từ người thầy: với họ, cách tấn công tốt nhất chính là phòng ngự từ xa và khai thác tiềm năng từ các cầu thủ trẻ có sẵn luôn được ưu tiên.
Nếu như Nigel Adkins giúp Southampton thăng hạng mùa 2011/12 và... nằm trong nhóm xuống hạng nửa đầu mùa 2012/13 đều bằng triết lý tấn công mọi lúc, mọi nơi thì Mauricio Pochettino lại là con người khác hẳn. HLV Adkins có đầy đủ tố chất của một người dẫn dắt, bằng chứng là khả năng thu hút tình cảm của học trò, nhưng lại bản lĩnh chiến thuật thì lại quá... ngây thơ.
Kể từ khi HLV Pochettino lên nắm quyền, Southampton thay đổi hoàn toàn bộ mặt. Thay vì 4-4-2 và những đường bóng dài kiểu Anh, họ đổi sang sơ đồ 4-2-3-1 cùng phong cách pressing đậm chất Bielsa.
Pochettino yêu cầu 2 tiền vệ trung tâm chơi thấp hơn và tập trung vào công tác thu hồi bóng hơn là phiêu lưu, thể hiện rõ ràng qua thành tích ghi bàn của Morgan Schneiderlin: anh ghi tới 3 bàn trong 3 đầu mùa giải 2012/13, nhưng kể từ khi Poch lên cầm quân cho tới nay, tức 8 tháng thi đấu (không tính 2 tháng nghỉ hè) anh chỉ ghi thêm 2 bàn.
Đó chính là nền tảng để hai hậu vệ cánh dâng cao hơn để cùng lúc thực hiện hai nhiệm vụ: áp sát từ xa và hỗ trợ tấn công. Các tiền vệ cánh được phép cắt vào trung lộ để ghi bàn khi hậu vệ cánh đối diện dâng cao, qua đó dễ dàng hơn trong nhiệm vụ tìm kiếm bàn thắng.
Lối chơi đầy chủ động này giúp cho Southampton trở nên vô cùng khó chịu. HLV Pochettino tiếp tục phát huy các bài tập phòng ngự khu vực để xây dựng lối chơi phòng ngự - phản công đầy khó chịu khi đối đầu với những đối thủ lớn, mà thành quả nhìn thấy được là các trận thắng Manchester City 3-1 (9/2), thắng Liverpool 3-1 (16/3), thắng Chelsea 2-1 (30/3) và một lần nữa hạ Liverpool ngay tại Anfield với tỉ số tối thiểu ngày 21/9 ở mùa này. Arsenal, Manchester United hay Tottenham Hotspur đều đã bị họ cầm hòa trong một năm vừa qua.
 |
| Pochettino - HLV xuất sắc nhất Premier League tháng 10/2013 |
Dụng nhân như Poch
Việc mua bán cầu thủ là một yếu tố quan trọng để đánh giá rằng HLV Pochettino xuất sắc hơn người đồng nghiệp Adkins. Theo số liệu của transfermarkt thì The Saints đã chi ra 36,5 triệu bảng để mang về 8 cầu thủ mới mùa trước, nhưng chỉ 2 trong số đó (Jay Rodriguez và Nathaniel Clyne) là thực sự hiệu quả. Trong khi đó, cũng với số tiền gần tương tự, HLV Pochettino đã mang về 3 bản hợp đồng mùa này gồm Victor Wanyama, Dejan Lovren và Pablo Osvaldo. Cả 3 đều là những tài năng đã được khẳng định tại châu Âu và có thể khẳng định rằng cả 3 bản hợp đồng này đang thành công vang dội.
Lovren hợp với Jose Fonte để trở thành một cặp trung vệ vô cùng ăn ý. Cựu cầu thủ của Lyon thường xuyên chủ động bắt người từ xa, tham gia tranh chấp như một trung vệ quét, trong khi Fonte đá thấp hơn để bọc lót và cản phá như một trung vệ thòng.
Ở tuyến giữa, Southampton có hai cỗ máy càn quét hoàn hảo là Schneiderlin và Wanyama. Khả năng phân phối bóng của họ cũng không hề tồi chút nào.
Tuyến trên cùng có những xáo trộn đáng kể. Dưới thời Adkins, ai cũng biết rằng đội trưởng Rickie Lambert và Rodriguez là cặp tiền đạo chắc suất, còn HLV Pochettino lại đề cao yếu tố đa dạng.
Ông yêu cầu mỗi cầu thủ ở hàng công phải thi đấu được tối thiểu hai vị trí. Ví dụ như Lambert đã có không dưới 4 trận ở mùa này đá tiền vệ công, còn khi anh đá tiền đạo thì Osvaldo sẽ chuyển sang đá cánh trái. Rodriguez cũng làm quen với vai trò chạy cánh, James Ward-Prowse sẵn sàng chuyển sang cánh phải thay vì trung tâm như thường lệ (trận gặp Sunderland ngày 7/11). Adam Lallana là nhân vật khó đoán nhất – anh có thể thi đấu ở cả 3 vị trí tiền vệ công.
 |
| Rodriguez và Lambert đều đã trở nên đa năng hơn |
Có những nhân tố cần thiết trong tay, HLV Pochettino sẵn sàng xoay chuyển các sơ đồ khác nhau ngay trong trận đấu để tạo ra đột biến. Cùng với những cái tên tương tự mỗi trận nhưng khó có thể xác định chính xác liệu Southampton sẽ thi đấu ra sao, và đây luôn là một điểm mạnh đáng nể.
Một điểm quan trọng nữa là ông đang thành công trong việc đặt niềm tin vào những cái tên trẻ trung. Clyne và Luke Shaw nhiều khả năng sẽ chính là cặp hậu vệ cánh của ĐTQG Anh trong tương lai, tương tự những Lovren, Ward-Prowse, Schneiderlin, Wanyama, Rodriguez đều đang tỏa sáng.
Tóm lại, cách xây dựng CLB của Southampton là vô cùng cơ bản và toàn diện: họ phát triển cả về thượng tầng lẫn hạ tầng, chú trọng cả tính hiệu quả lẫn thu hút trong thi đấu. Nếu tiếp tục đi đúng hướng, đây hoàn toàn có thể là đối thủ cạnh tranh vào top 4 trong khoảng 2-3 mùa giải sắp tới.
 |
| Nâng cao chiều sâu của đội hình và chắc chắn Soto sẽ vươn ra trời Âu |
