Sử dụng “pivote”
Thành tựu chiến thuật đậm nét nhất mà Jupp Heynckes đạt được là việc bố trí hai tiền vệ phòng ngự kiểu hiện đại Schweinsteiger và Martinez đá cặp cùng nhau. Nhưng Pep nghĩ khác. Thay đổi đáng kể đầu tiên ông thực hiện ở Bayern là loại bỏ hoàn toàn vị trí tiền vệ phòng ngự, thay vào đó sử dụng duy nhất một tiền vệ phân phối bóng đứng trước hàng thủ. Những cầu thủ như vậy được gọi là “pivote” theo thuật ngữ chuyên môn.
Pivote là người chơi thấp nhất trong hàng tiền vệ, nhận bóng từ tuyến dưới và khơi nguồn cho mọi đợt tấn công của đội nhà. Tuy nhiên, những người chơi ở vị trí này cũng phải biết phòng ngự. Họ có nhiệm vụ chặn đứng đợt lên bóng của đối phương hoặc kéo dài tối đa thời gian cho hàng thủ lùi về ở những pha phản công của đội bạn.
Đòi hỏi dành cho những cầu thủ như vậy là rất lớn bởi họ phải cáng đáng nhiều công việc một lúc. Nhiều người nghĩ rằng, một Pivote chắc hẳn phải sở hữu tốc độ tốt và nền tảng thể lực dồi dào.
Pep gạt phăng ý tưởng trên. Pep nhấn mạnh trong 11 năm với 385 lần ra sân trong màu áo Barca, ông chỉ ghi 13 bàn nhưng luôn đóng vai linh hồn của đội. Cuối cùng, Pep đã chọn được sơ đồ ông ưng ý nhất ở Bayern: 4-1-4-1. Không một tiền vệ phòng ngự đích thực nào, tất cả đều dùng đầu để chuyền bóng. Gần giống Barca, Bayern có vẻ đang tìm kiếm một Busquets thứ hai.
Trong trận giao hữu đầu tiên ở vùng biên giới Bavaria giáp CH Séc, Pep sử dụng hai đội hình khác nhau trong hai hiệp. Chỉ một mình Hojbjerg đá đủ 90 phút và lý do khiến Pep tạo ra tiền lệ là bởi ông muốn kiểm tra Bayern có thể chơi ổn định trong 90 phút với duy nhất một pivote trên sân. Kết quả là Bayern thắng 15-1, một tỷ số không nói lên nhiều điều song ít nhất cũng đem lại những cảm giác an lành cho Pep.
 |
| Pep với Philipp Lahm |
Chấp nhận thực tế
Pep đã thành công với Pivote. Bằng chứng là Bayern thường xuyên bố trí Lahm đá ở vị trí này nhưng thành tích trên sân toàn đội không bị ảnh hưởng. Có điều, tìm ra một số 9 ảo có sẵn trong đội hình Bayern không hề dễ.
Như đã đề cập từ trước, Ribery tỏ ra không phù hợp với vai trò này. Pep tiếp tục thử nghiệm Robben, Goetze và Mueller. Rốt cuộc, chẳng ai mang tới hiệu quả như kỳ vọng. Vậy tại sao Pep lại cương quyết làm vậy? Ông dẫn chúng ta về mùa giải 2008/09, khoảnh khắc Pep sáng kiến ra vị trí số 9 ảo.
Ngày 01/05/09, Pep đến văn phòng để theo dõi băng ghi hình của Real Madrid - đối thủ sắp tới của Barca. Hai ngày liên tiếp ở lì trong phòng, Pep ghi chép và xem video rất nhiều. Hàng nghìn ý tưởng được vạch ra trên các mẩu giấy song dường như, Pep đã sẵn sàng cho một trận thua bởi Real lúc đó đang trải qua chuỗi 17 trận bất bại liên tiếp.
Bất chợt, trong khoảng 80 giây gì đó theo trí nhớ của Pep, ông nhận ra điểm yếu gần như duy nhất của hàng thủ Real: Xu hướng tách nhau và đứng gần cột dọc của cặp trung vệ Cannavaro - Metzelder. Nguyên nhân chính khiến ít ai để ý tới điều này là vì Real lúc đấy sở hữu hàng tiền vệ toàn diện và sẵn sàng bịt mọi khoảng trống mà các đồng đội tuyến dưới lộ ra.
Pep viết vội ra giấy như một lời nhắc nhở: “Lại đây Messi, đá giữa nhé”. Pep tin rằng tốc độ và khả năng xử lý gọn trong phạm vi hẹp của Messi sẽ giúp Barca bẻ gãy thế gọng kìm mà Los Blancos bày ra.
5 tiếng trước khi trận El Clasico bắt đầu, Pep ghé nhỏ vào tai Iniesta và Xavi: “Khi nào các cậu thấy Messi lẻn vào vòng 16m50, cứ chuyền bóng là sẽ có bàn thắng”. Ngày hôm đó, Barca đại thắng 6-2 ngay tại Bernabeu.
Ý tưởng phục hưng khái niệm tiền đạo ảo là quyết định để đời của Pep nên không khó hiểu nếu ông cố gắng bám chặt lấy nó. Nhưng ở Munich, chẳng ai được như Messi. Bản thân La Pulga cũng thừa nhận vị trí đó sinh ra là dành cho một cầu thủ dị biệt như anh.
Sau nhiều nỗ lực bất thành, cuối cùng Pep cũng chấp nhận sử dụng Mandzukic.
Tiềm năng của Lahm
Tạm quên đi “số 9 ảo”, Pep đi sâu vào phân tích trường hợp của Lahm. Ngày 30/06/13, Bayern đá giao hữu với TSV Regen. Thời tiết hôm ấy khá đẹp, trời quang mây tạnh. Pep nhớ lại trận đấu cuối cùng ông dẫn dắt Barca và quyết định áp dụng sơ đồ 3-4-3 cho Bayern.
Vì đối thủ chỉ là một đội bóng yếu nên Pep nghĩ tới Mascherano và Busquets, những cầu thủ chơi tốt cả hai tuyến tiền vệ và hậu vệ. Ông cho rằng đợt tập huấn trước thềm mùa giải mới là cơ hội tuyệt vời để Pep kiểm định sự đa năng của Bayern. Trong nhiều trường hợp, cầu thủ A phải khỏa lấp chỗ trống cầu thủ B để lại khi HLV còn quá ít sự lựa chọn trong tay.
Emre Can được điều chuyển xuống hàng phòng ngự. Theo chiều ngược lại, đội trưởng Philipp Lahm được đôn lên tuyến giữa. Trong cặp tiền vệ trung tâm, Martinez được yêu cầu nhô cao như một số 10 còn Lahm ra sân với tư cách của một “Pivote”.
Hết trận, Bayern thắng 9-1. Nhưng điều làm Pep bất ngờ là màn trình diễn của Lahm. Theo thông số mà cặp kính Google Glass thu được, Lahm chuyền chính xác tới 91%, chỉ mất bóng 1 lần và ấn tượng nhất là khả năng đọc trước cách di chuyển của đồng đội. Theo đó, 75% số đường chuyền của Lahm luôn tạo ra một đường tấn công nguy hiểm từ hai biên của Bayern.
Trên chuyến xe trở về trung tâm huấn luyện của Bayern, Pep thì thầm với trợ lý Domenec Torrent. “Cậu thấy gì không, trước khi Hojbjerg đủ chín chắn thì Lahm sẽ là pivote hay nhất trong đội”.
Tối hôm đó, Pep gọi điện cho Lahm và đề nghị cầu thủ này thử sức ở vai trò mới. Đó chính là phát kiến thú vị nhất của bóng đá thế giới trong năm 2013. (Còn tiếp... )
