Chương I: Bước ngoặt lịch sử tại Thụy Sĩ
Mùa hè năm 1954, thế giới bóng đá chứng kiến một trong những câu chuyện khó tin nhất lịch sử tại kỳ World Cup, giải đấu khi đó được tổ chức trên đất Thụy Sĩ. Đó là một giải đấu bùng nổ với kỷ lục bàn thắng trung bình cao nhất mọi thời đại với 5,38 bàn mỗi trận.
Đó là nơi những vũ công Hungary với lối chơi ma thuật được dự đoán sẽ nghiền nát mọi đối thủ để bước lên đỉnh vinh quang. Tuy nhiên, kết cục cuối cùng lại thuộc về Tây Đức, một quốc gia chỉ mới vừa bắt đầu quá trình tái thiết sau những đổ nát tan hoang của Thế chiến thứ hai.
Đây là giải đấu đầu tiên Tây Đức được phép tham gia sau khi bị FIFA cấm vận ở kỳ World Cup 1950 và việc họ lên ngôi vô địch không chỉ là một cú sốc thể thao mà còn là liều thuốc tinh thần vô giá cho một dân tộc đang nỗ lực tìm lại danh dự sau chiến tranh.
Trong lịch sử World Cup, hiếm có đội bóng nào bị coi là kẻ lót đường lại có thể quật ngã một gã khổng lồ đang ở đỉnh cao phong độ như cách người Đức đã làm trước Hungary. Đội quân huyền thoại của Puskas trước đó đã hủy diệt Tây Đức với tỷ số không tưởng 8-3 ngay tại vòng bảng.
Tại thời điểm đó, dường như không còn cơ hội nào để bất kỳ ai ngăn cản nhà vô địch Olympic Hungary, chứ đừng nói đến một đội tuyển Đức thậm chí còn không được xếp hạt giống.
Thế nhưng, dưới sự dẫn dắt của chiến lược gia mưu lược Sepp Herberger, Tây Đức đã viết nên một kịch bản điên rồ mà sau này thế giới gọi bằng cái tên đầy tôn kính là "Phép màu Bern".
Chiến thắng này không chỉ đơn thuần là bóng đá mà còn mang lại một cảm giác tự hào dân tộc mới mẻ khi Tây Đức tự tái thiết sau chiến tranh.
Chương II: Nghệ thuật quản trị tâm lý bậc thầy
Sepp Herberger là một nhân vật kỳ lạ của bóng đá Đức, một tiền đạo tài năng từng khoác áo đội tuyển ba lần nhưng lại sở hữu tư duy của một nhà tâm lý học hiện đại. Ông không chỉ đơn thuần là huấn luyện viên trưởng mà còn là bậc thầy về nghệ thuật khích lệ và thao túng tâm lý.
Herberger có thói quen thu thập những bài báo chỉ trích gay gắt từ quê nhà để đọc to cho các học trò ngay trong phòng thay đồ, rồi sau đó ông đưa ra một mệnh lệnh đầy thách thức rằng hãy chứng minh rằng các nhà báo đã sai.
Sự thấu hiểu của ông đối với các cầu thủ sâu sắc đến mức, ông cân nhắc việc sắp xếp những ai nên ở chung phòng với nhau như cách dàn dựng một sơ đồ chiến thuật phức tạp để tạo ra sự hòa hợp tuyệt đối.
Herberger được các học trò miêu tả là người vừa kỷ luật, vừa có trí tuệ cảm xúc cao. Ông tin rằng sự gắn kết về mặt tinh thần cũng quan trọng như kỹ năng chơi bóng.
Những phương pháp của ông, đôi khi bị coi là hà khắc, thực chất lại là một sự tinh tế nhằm gắn kết những mảnh ghép rời rạc thành một khối thống nhất dưới áp lực khủng khiếp của dư luận và bóng ma quá khứ.
Sau vinh quang chói lọi tại Thụy Sĩ, khi trở về quê nhà, Herberger phát hiện ra rằng chính quyền địa phương đã vinh danh ông bằng cách đổi tên con phố nơi ông sinh sống thành Đường Sepp Herberger.
Chương III: Sự linh hoạt vượt thời đại
Quyết định gây chấn động nhất của Herberger tại giải đấu năm 1954 chính là việc thay đổi tới 7 vị trí trong đội hình chính ở trận thua 8-3 trước Hungary ở vòng bảng so với trận thắng mở màn trước Thổ Nhĩ Kỳ. Hành động này khiến các cổ động viên Đức phẫn nộ đến mức đòi ông phải từ chức ngay giữa giải đấu.
Tuy nhiên, đó thực chất là một nước cờ đại tài dựa trên sự tính toán thực dụng. Herberger nhận ra rằng cơ hội thắng Hungary lúc đó là rất thấp, vì vậy ông chấp nhận tung đội hình dự bị để dưỡng sức cho các trụ cột và lừa đối thủ vào một cảm giác an toàn giả tạo.
Thêm vào đó, việc chấp nhận thua trận này cũng giúp Tây Đức tính toán được một lộ trình thuận lợi hơn ở các vòng knock-out. Trong trận chung kết tái đấu với Hungary, Herberger trình làng một tư duy chiến thuật vượt xa thời đại khi tìm cách ngăn chặn hệ thống tấn công vốn đang làm mưa làm gió của đối thủ.
Thay vì bám lấy sơ đồ WM truyền thống (với cấu trúc 3-2-2-3, tạo hình chữ W ở hàng phòng ngự và tiền vệ, chữ M ở hàng tiền vệ và tiền đạo) đang dần lỗi thời, ông yêu cầu các học trò chơi với sự linh hoạt đáng kinh ngạc.
Tiền vệ Karl Mai được giao nhiệm vụ theo sát như hình với bóng để khóa chặt Sandor Kocsis, người đã ghi tới 11 bàn thắng trước đó nhưng đã hoàn toàn câm lặng trong trận chung kết.
Trong khi đó, việc theo dấu Nandor Hidegkuti, người có lối chơi lùi sâu đã làm khó đội tuyển Anh trước đó, được giao cho tiền vệ Horst Eckel thay vì một hậu vệ thuần túy. Herberger cũng chỉ đạo các học trò tập trung tấn công mạnh mẽ dọc theo hai hành lang cánh thay vì đâm vào trung lộ, tận dụng sự bùng nổ của tiền đạo cánh Helmut Rahn, để trừng phạt đối phương.
Chương IV: Huyền thoại Adidas
Nếu Hungary có thiên tài Puskas thì Tây Đức có Fritz Walter, một cầu thủ mang trong mình những vết sẹo của chiến tranh nhưng sở hữu đôi chân của một nghệ sĩ.
Herberger yêu quý và tin tưởng Walter đến mức coi anh là nhân vật không thể thay thế, bất chấp việc anh từng bị chỉ trích nặng nề vì lối chơi trì trệ trong quá khứ. Walter từng mắc bệnh sốt rét khi bị bắt làm tù binh chiến tranh, khiến anh cực kỳ nhạy cảm và khó thi đấu tốt dưới nắng nóng.
Nhưng kỳ lạ thay, trận chung kết tại Bern lại diễn ra dưới cơn mưa nặng hạt và không khí ẩm ướt, điều kiện mà người Đức gọi là thời tiết của Fritz Walter, giúp anh có được trạng thái thể lực tốt nhất để trở thành nguồn sáng tạo chính của toàn đội.
Bên cạnh yếu tố con người, một cuộc cách mạng về trang bị cũng góp phần tạo nên chiến thắng lịch sử này. Adi Dassler, người sáng lập Adidas, đã trực tiếp cung cấp cho đội tuyển những đôi giày mới với thiết kế đinh tán có thể tháo rời.
Khi mặt sân Wankdorf trở nên trơn trượt do cơn mưa tầm tã, các cầu thủ Đức đã thay loại đinh dài hơn để gia tăng sức bám với mặt sân, tạo ra lợi thế cực lớn so với các cầu thủ Hungary liên tục trượt ngã.
Tuy nhiên, vinh quang cũng không tránh khỏi những vết gợn đen tối khi sau trận đấu, nhiều báo cáo về việc tìm thấy kim tiêm trong phòng thay đồ đội Đức đã rộ lên.
Các quan chức khẳng định đó chỉ là Vitamin C, nhưng một báo cáo năm 2013 của Đại học Humboldt gợi ý rằng các cầu thủ có thể đã được tiêm methamphetamine, một loại chất kích thích giúp tăng cường thể lực mạnh mẽ.
Chương V: Khoảnh khắc định mệnh
Trận chung kết khởi đầu với kịch bản không thể tồi tệ hơn cho người Đức khi họ để Hungary dẫn trước 2 bàn chỉ sau 8 phút thi đấu nhờ công của Puskas và Czibor. Puskas dù chưa hoàn toàn bình phục chấn thương sau khi bị Werner Liebrich đá vào cổ chân ở vòng bảng nhưng vẫn tỏa sáng sớm.
Tuy nhiên, sự kiên cường của người Đức đã giúp họ gỡ hòa ngay lập tức nhờ các bàn thắng của Morlock và Rahn. Khoảnh khắc quyết định cả giải đấu đến ở phút thứ 84 khi Helmut Rahn bất ngờ ngoặt bóng vào trong rồi dứt điểm bằng chân trái , ấn định tỷ số 3-2 trong sự ngỡ ngàng của hàng thủ Hungary.
Ở phía bên kia, người Hungary gục ngã trong cay đắng, đặc biệt khi bàn thắng gỡ hòa của Puskas ngay sau đó ở phút 86 bị trọng tài biên Sandy Griffiths từ chối vì lỗi việt vị. Cho đến nay không có thước phim nào đủ rõ nét để khẳng định quyết định đó đúng hay sai.
Nếu xét một cách công bằng, Tây Đức không phải là đội bóng hay nhất tại giải đấu năm đó khi so sánh với một Hungary bất bại suốt 49 trận liên tiếp. Cho đến nay, thất bại của Hungary trước Tây Đức vẫn được coi là một trong những thất bại gây sốc nhất của lịch sử bóng đá thế giới.
Tuy nhiên, đối với Tây Đức, Phép màu Bern không chỉ là một danh hiệu thể thao, mà còn là một cột mốc quan trọng khơi dậy niềm lạc quan của cả một dân tộc trong thời hậu chiến.
