Lịch sử Đội tuyển Áo: Từ huyền thoại Wunderteam đến sự trở lại tại World Cup 2026

Đội tuyển Áo, thường được gọi là "Das Team" hoặc "Unsere Burschen" (Các chàng trai của chúng tôi), được quản lý bởi Liên đoàn bóng đá Áo (OFB). Mặc dù trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, Áo vẫn là một phần quan trọng của lịch sử bóng đá lục địa già với những dấu ấn chiến thuật và các trận cầu kinh điển.

Giai đoạn 1904–1938: Kỷ nguyên "Wunderteam"

Liên đoàn bóng đá Áo được thành lập vào ngày 18/3/1904. Tuy nhiên, giai đoạn hoàng kim thực sự của bóng đá nước này bắt đầu vào thập niên 1930 dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên huyền thoại Hugo Meisl.

Đội tuyển Áo giai đoạn đầu thập niên 30 được mệnh danh là "Wunderteam" (Đội bóng kỳ diệu). Với ngôi sao sáng nhất là Matthias Sindelar – người được mệnh danh là "Mozart của bóng đá", Áo đã trình diễn lối chơi kỹ thuật, ban bật ngắn, tiền thân của bóng đá tổng lực sau này.

Tại World Cup 1934, Áo vào đến bán kết nhưng thất bại 0-1 trước chủ nhà Ý và sau đó thua Đức ở trận tranh hạng ba, kết thúc giải ở vị trí thứ 4. Đến Olympic 1936, họ giành huy chương Bạc.

Đội tuyển Áo đã vượt qua vòng loại World Cup 1938, nhưng biến cố lịch sử đã xảy ra. Sự kiện Anschluss (sáp nhập Áo vào Đức Quốc xã) vào tháng 3/1938 khiến OFB bị giải thể. Các cầu thủ Áo buộc phải sáp nhập vào đội tuyển Đức. Điều này khiến cái tên Áo biến mất khỏi bản đồ bóng đá thế giới cho đến khi Thế chiến II kết thúc.

Giai đoạn 1945–1965: Tái thiết và đỉnh cao World Cup 1954

Sau chiến tranh, bóng đá Áo được tái lập và nhanh chóng tìm lại vị thế.

World Cup 1954 là giải đấu thành công nhất trong lịch sử bóng đá Áo. Tại Thụy Sĩ, Áo đã giành hạng Ba chung cuộc.

Chiến thắng 7-5 trước chủ nhà Thụy Sĩ tại tứ kết vẫn giữ kỷ lục là trận đấu có nhiều bàn thắng nhất trong lịch sử các Vòng chung kết World Cup tính đến nay.

Dù duy trì được sức mạnh trong thập niên 50 và 60 (bao gồm chiến thắng vang dội trước Anh tại Wembley năm 1965), Áo bắt đầu đi xuống khi không thể vượt qua vòng loại các kỳ World Cup tiếp theo và thua Thụy Điển trong trận play-off tranh vé dự World Cup 1974.

Thập niên 70–80: Hiệp ước Gijon và những tranh cãi

Bóng đá Áo hồi sinh vào cuối thập niên 70 với việc lọt vào vòng bảng thứ hai tại World Cup 1978 và 1982.

Tại World Cup 1978 ở Argentina, Áo đã tạo nên cú sốc khi đánh bại Tây Đức 3-2. Trận đấu này được người Áo gọi là "Phép màu Cordoba", đánh dấu thắng lợi mang tính biểu tượng trước người hàng xóm hùng mạnh.

Tại World Cup 1982 ở Tây Ban Nha, Áo và Tây Đức vướng vào một trong những bê bối lớn nhất lịch sử.

Trong trận cuối vòng bảng, biết rằng chiến thắng 1-0 cho Đức sẽ giúp cả hai đi tiếp và loại Algeria, hai đội đã thi đấu cầm chừng suốt 80 phút sau khi Horst Hrubesch mở tỷ số cho Đức ở phút thứ 10. Trận đấu được gọi là "Hiệp ước không xâm phạm Gijon".

Sự phẫn nộ từ dư luận quốc tế sau trận đấu này đã buộc FIFA phải thay đổi luật: Từ các giải đấu sau, các trận đấu cuối cùng của vòng bảng phải diễn ra cùng giờ.

Giai đoạn 1990–2015: Khủng hoảng kéo dài

Sau World Cup 1998, Áo rơi vào giai đoạn thoái trào kéo dài gần 20 năm.

Năm 2008, Áo lần đầu tiên tham dự EURO với tư cách đồng chủ nhà (cùng Thụy Sĩ). Dù nhận được sự cổ vũ lớn, họ bị loại ngay vòng bảng (hòa Ba Lan, thua Croatia và Đức). Thậm chí trước giải, hơn 10.000 cổ động viên đã ký đơn yêu cầu đội tuyển rút lui để tránh làm xấu mặt quốc gia.

8 năm sau, dưới thời Marcel Koller, Áo vượt qua vòng loại thuyết phục nhưng lại gây thất vọng tại vòng chung kết. Họ thua Hungary, hòa Bồ Đào Nha và thua Iceland, bị loại từ vòng bảng với chỉ 1 điểm.

Từ 2020 đến nay: Thế hệ mới và sự trở lại của Ralf Rangnick

Bóng đá Áo bắt đầu khởi sắc trở lại trong những năm đầu thập niên 2020, với một thế hệ cầu thủ tài năng thi đấu tại Bundesliga và Ngoại hạng Anh như David Alaba, Marko Arnautovic, Marcel Sabitzer.

Tại giải đấu diễn ra năm 2021 (do Covid-19), Áo lần đầu tiên vượt qua vòng bảng EURO sau khi thắng Bắc Macedonia và Ukraine. Họ chỉ chịu dừng bước ở Vòng 16 đội trước nhà vô địch sau đó là Ý với tỷ số 1-2 sau hai hiệp phụ.

Dưới sự dẫn dắt của Ralf Rangnick – kiến trúc sư của lối chơi pressing hiện đại, Áo đã có nhiều bước tiến ấn tượng.

Tại EURO 2024, Áo rơi vào bảng đấu khó với Pháp, Hà Lan và Ba Lan. Tuy nhiên, họ đã gây chấn động khi đứng đầu bảng D, xếp trên cả hai ông lớn Pháp và Hà Lan. Dù để thua Thổ Nhĩ Kỳ 1-2 ở Vòng 16 đội, màn trình diễn của họ được đánh giá rất cao.

Sau 28 năm vắng bóng (kể từ 1998), Áo đã chính thức giành vé tham dự World Cup 2026, đánh dấu sự trở lại của một thế lực giàu truyền thống.

Bản sắc và kình địch

Màu áo thi đấu

Trong phần lớn lịch sử, Áo thi đấu với áo trắng, quần đen (màu của Hiệp sĩ Teutonic). Tuy nhiên, năm 2004, huyền thoại Hans Krankl (khi đó là HLV trưởng) đã đề xuất đổi sang áo đỏ làm trang phục chính để đồng bộ với màu cờ quốc gia (Đỏ-Trắng-Đỏ) và tạo sự khác biệt với đội tuyển Đức. Hiện nay, áo đỏ là trang phục sân nhà, trong khi áo trắng hoặc đen được dùng cho sân khách.

Kình địch

• Hungary: Đây là cặp đấu quốc tế diễn ra nhiều thứ hai trong lịch sử bóng đá thế giới (chỉ sau Argentina vs Uruguay).

• Đức: Kể từ sau Thế chiến II, Đức trở thành đối thủ lớn nhất của Áo. Các trận đấu giữa hai đội luôn mang nặng yếu tố tâm lý và lịch sử, điển hình là trận đấu tại Cordoba 1978 và Gijón 1982.

Hồ sơ đội bóng