Lịch sử CLB Rangers: Bản anh hùng ca trỗi dậy từ tro tàn

Rangers Football Club là một trong những đội bóng giàu truyền thống và thành công nhất không chỉ tại Scotland mà còn trên bình diện thế giới. Với lịch sử kéo dài hơn 150 năm, hành trình của Rangers là bản anh hùng ca về sự thống trị, những nốt trầm nghiệt ngã và tinh thần bất diệt để trở lại đỉnh cao.

Thuở sơ khai và sự hình thành của một đế chế (1872 – 1899)

Câu chuyện của Rangers bắt đầu từ sự nhiệt huyết của bốn cậu thiếu niên: anh em Moses và Peter McNeil, Peter Campbell và William McBeath. Trong một buổi đi dạo qua West End Park (nay là Kelvingrove Park) vào tháng 3 năm 1872, họ đã thảo luận về ý tưởng thành lập một câu lạc bộ bóng đá. Trận đấu đầu tiên của đội diễn ra vào tháng 5 năm đó tại Glasgow Green, một trận hòa 0-0 trước đội bóng Callander hiện đã giải thể.

Giai đoạn cuối thế kỷ 19 chứng kiến Rangers nhanh chóng vươn mình trở thành một thế lực. Năm 1890, họ là một trong 11 thành viên sáng lập Giải bóng đá Scotland. Ngay mùa đầu tiên, Rangers đã giành chức vô địch (chia sẻ cùng Dumbarton sau trận play-off hòa 2-2). Đến năm 1894, "The Light Blues" giành được chiếc Cúp quốc gia Scotland đầu tiên sau khi đánh bại kình địch Celtic 3-1 trong trận chung kết. Đây cũng là thời điểm sân vận động Ibrox đầu tiên được xây dựng, đặt nền móng cho pháo đài sau này.

Kỷ nguyên Bill Struth và sự thống trị tuyệt đối (1920 – 1954)

Sau cái chết đột ngột của William Wilton vào năm 1920, Bill Struth tiếp quản vị trí quản lý và trở thành nhân vật quan trọng nhất trong lịch sử câu lạc bộ. Dưới sự dẫn dắt của ông trong suốt 34 năm, Rangers không chỉ là một đội bóng mà còn là một biểu tượng của sự chuyên nghiệp và chuẩn mực.

Bill Struth đã dẫn dắt Rangers giành 18 chức vô địch quốc gia, 10 Cúp quốc gia và 2 Cúp Liên đoàn. Ông là người đã rèn giũa triết lý "Ready" (Sẵn sàng) của CLB, yêu cầu các cầu thủ luôn phải xuất hiện với diện mạo chỉn chu (mặc vest, thắt cà vạt) và tinh thần chiến đấu cao nhất.

Đỉnh điểm của sự hâm mộ dưới thời Struth là vào ngày 2/1/1939, khi kỷ lục 118.567 khán giả đã lấp đầy sân Ibrox để xem trận derby Old Firm – một kỷ lục vẫn đứng vững trong lịch sử bóng đá Vương quốc Anh cho đến ngày nay.

Vinh quang Châu Âu và Thảm kịch Ibrox (1954 – 1986)

Giai đoạn sau thời Bill Struth, Rangers bắt đầu vươn tầm ra đấu trường châu lục. Dưới thời Scot Symon, Rangers trở thành câu lạc bộ Anh quốc đầu tiên lọt vào một trận chung kết giải đấu của UEFA (Cup Winners' Cup 1961). Dù thất bại trước Fiorentina, nhưng đó là tín hiệu cho thấy Rangers đã sẵn sàng cho sân chơi lớn.

Tuy nhiên, lịch sử CLB cũng ghi nhận những nốt trầm đau đớn. Ngày 2 tháng 1 năm 1971, tại trận derby Old Firm, một sự cố giẫm đạp kinh hoàng tại lối ra cầu thang 13 đã cướp đi sinh mạng của 66 người. Thảm họa này đã thay đổi hoàn toàn cách thức quản lý an toàn sân vận động tại Scotland và dẫn đến việc thiết kế lại sân Ibrox thành một sân vận động hiện đại, an toàn hơn dưới sự chỉ đạo của Willie Waddell.

Năm 1972, vượt qua nỗi đau thảm kịch, Rangers đã đạt được thành tựu lớn nhất tại châu Âu. Tại sân Nou Camp (Barcelona), họ đánh bại Dynamo Moscow với tỷ số 3-2 để lên ngôi vô địch European Cup Winners' Cup. Những người hùng như Colin Stein và Willie Johnston đã khắc tên mình vào đền thờ huyền thoại của CLB.

Kỷ nguyên Souness, Smith và "9 chức vô địch liên tiếp" (1986 – 1998)

Năm 1986, sự xuất hiện của Graeme Souness trong vai trò cầu thủ kiêm HLV đã tạo ra "Cuộc cách mạng Ibrox". Với sự hậu thuẫn tài chính từ chủ tịch David Murray, Rangers bắt đầu thu hút những ngôi sao hàng đầu từ Anh (vốn đang bị cấm thi đấu tại châu Âu) như Terry Butcher, Chris Woods và sau này là Paul Gascoigne, Brian Laudrup.

Dưới sự kế nhiệm của Walter Smith, Rangers đã thiết lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu: giành 9 chức vô địch quốc gia liên tiếp từ mùa giải 1988–89 đến 1996–97. Đội hình này được coi là mạnh nhất trong lịch sử hiện đại của CLB, không chỉ thống trị quốc nội mà còn tiến rất gần đến trận chung kết Champions League mùa giải 1992-93.

Walter Smith trở lại và Đêm Manchester lịch sử (2007 – 2011)

Sau một giai đoạn ngắn sa sút dưới thời HLV Paul Le Guen, Rangers đã đưa huyền thoại Walter Smith trở lại ghế nóng vào tháng 1/2007. Sự tái hợp này ngay lập tức thổi một luồng sinh khí mới vào Ibrox, mở ra một trong những hành trình kỳ diệu nhất của câu lạc bộ tại đấu trường Châu Âu.

Mùa giải 2007-08 ghi dấu ấn đậm nét khi Rangers tiến sâu tại UEFA Cup (nay là Europa League). Với lối chơi phòng ngự phản công cực kỳ thực dụng và kỷ luật, đội quân của Walter Smith đã lần lượt quật ngã những đối thủ sừng sỏ như Panathinaikos, Werder Bremen, Sporting Lisbon và đặc biệt là chiến thắng nghẹt thở trên chấm luân lưu trước Fiorentina ở bán kết.

Ngày 14 tháng 5 năm 2008, trận Chung kết UEFA Cup diễn ra tại thành phố Manchester. Đây được ghi nhận là cuộc hành quân lớn nhất trong lịch sử bóng đá thế giới khi ước tính có khoảng 200.000 cổ động viên Rangers đã tràn xuống đường phố Manchester để cổ vũ đội nhà.

Mặc dù Rangers thất bại 0-2 trước Zenit Saint Petersburg (được dẫn dắt bởi chính cựu HLV Rangers - Dick Advocaat), nhưng chiến tích này đã tái khẳng định vị thế của Rangers trên bản đồ bóng đá lục địa già.

Sau vinh quang tại Châu Âu, Walter Smith tiếp tục dẫn dắt Rangers thống trị giải quốc nội với 3 chức vô địch liên tiếp (3-in-a-row) vào các năm 2009, 2010 và 2011.

Đặc biệt, chức vô địch năm 2011 là món quà chia tay vô giá của Smith trước khi ông giải nghệ, nâng tổng số danh hiệu vô địch quốc gia của Rangers lên con số 54, một kỷ lục thế giới tại thời điểm đó. Đây cũng là giai đoạn tỏa sáng của những cái tên như Nikica Jelavić, Steven Davis và Allan McGregor – những người sau này đã cùng CLB đi qua những ngày giông bão.

Sự sụp đổ tài chính và hành trình từ "tro tàn" (2011 – 2021)

Thập kỷ thứ hai của thế kỷ 21 chứng kiến biến cố lớn nhất: Rangers rơi vào khủng hoảng tài chính trầm trọng dưới thời Craig Whyte. Ngày 14/2/2012, CLB bị đặt vào tình trạng quản trị tài sản. Do không đạt được thỏa thuận với các chủ nợ, công ty mẹ của Rangers bị thanh lý.

Một công ty mới được thành lập để mua lại tài sản của CLB, nhưng các đội bóng khác tại Scotland đã bỏ phiếu không cho phép Rangers tiếp tục thi đấu tại Premiership. Rangers bị đẩy xuống Third Division (hạng Tư) – cấp độ thấp nhất của hệ thống giải chuyên nghiệp.

Hành trình hồi sinh là một thử thách lòng kiên nhẫn của người hâm mộ. Rangers mất 4 năm để thăng 3 hạng, trở lại Premiership vào mùa giải 2016-17. Cuối cùng, vào năm 2021, dưới sự dẫn dắt của Steven Gerrard, Rangers đã hoàn tất cuộc trở lại ngoạn mục bằng chức vô địch quốc gia lần thứ 55, ngăn chặn kình địch Celtic lập kỷ lục 10 lần vô địch liên tiếp.

Biểu tượng, Bản sắc và Văn hóa

Màu sắc và Huy hiệu:

Rangers gắn liền với màu xanh hoàng gia (Royal Blue), quần trắng và tất đen viền đỏ. CLB có hai huy hiệu song song: huy hiệu chữ lồng "RFC" cổ điển xuất hiện trên áo đấu, và huy hiệu "Sư tử lồng lộn" (Lion Rampant) dùng cho các văn bản chính thức và thương mại.

Sân vận động Ibrox:

Được thiết kế bởi kiến trúc sư lừng danh Archibald Leitch, Ibrox là một trong những sân vận động mang tính biểu tượng nhất thế giới. Sau cuộc cải tạo toàn diện sau thảm họa 1971, nó trở thành sân vận động đạt chuẩn UEFA 5 sao (nay là Category 4), với khán đài chính (Main Stand) là công trình kiến trúc được xếp hạng bảo tồn cấp B.

Kình địch Old Firm

Cuộc đối đầu giữa Rangers và Celtic không chỉ là bóng đá; nó là sự giao thoa của lịch sử, chính trị và tôn giáo tại Glasgow. Rangers truyền thống đại diện cho cộng đồng Tin lành và chủ nghĩa công đoàn (Unionism). Dù những ranh giới này đã mờ dần trong kỷ nguyên hiện đại, trận Old Firm vẫn giữ nguyên sức nóng và là một trong những trận derby lớn nhất hành tinh.

Thông tin Tổng quan 

John Greig: Được bầu chọn là "Cầu thủ Rangers vĩ đại nhất mọi thời đại", ông là đội trưởng trong chiến tích vô địch Châu Âu 1972.

Ally McCoist: Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất lịch sử CLB (355 bàn) và là biểu tượng của lòng trung thành.

Bill Struth: Vị thuyền trưởng định hình nên bản sắc và sự thống trị của CLB trong hơn ba thập kỷ.

Brian Laudrup: Cầu thủ ngoại quốc xuất sắc nhất, người mang đến sự hào hoa và đẳng cấp thế giới cho sân Ibrox những năm 90.

Sandy Jardine: Một hậu vệ huyền thoại với gần 700 lần ra sân, người hiện diện trong cả hai giai đoạn hoàng kim của thập niên 70.

Tầm nhìn tương lai

Sau sự kiện tiếp quản bởi tập đoàn Mỹ vào năm 2025, Rangers đang hướng tới một mô hình quản trị hiện đại, bền vững về tài chính nhưng vẫn giữ vững bản sắc truyền thống. Mục tiêu của "The Gers" không dừng lại ở việc thống trị quốc nội mà còn là trở lại vị thế của một kẻ thách thức thường trực tại các đấu trường danh giá như Champions League và Europa League.

Nếu muốn tìm hiểu một Gã khổng lồ khác tại giải đấu cao nhất Scotland, mời quý độc giả đọc qua bài viết Lịch sử Câu lạc bộ Celtic FC.