Cagliari Calcio là câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp duy nhất của đảo Sardinia từng vô địch giải đấu cao nhất nước Ý (Serie A). Với bản sắc văn hóa vùng đảo đặc trưng và lịch sử gắn liền với những huyền thoại như Gigi Riva, Cagliari không chỉ là một đội bóng mà còn là biểu trưng cho tinh thần của người dân Sardinia (I Sardi) đối với nền bóng đá xứ sở mỳ ống.
| Mốc thời gian | Sự kiện xảy ra |
| 30/05/1920 | Cagliari Calcio chính thức được thành lập. |
| Năm 1964 | Câu lạc bộ lần đầu tiên giành quyền thăng hạng lên chơi tại Serie A. |
| Mùa giải 1969–70 | Giành danh hiệu Scudetto (Vô địch Serie A) duy nhất trong lịch sử dưới sự dẫn dắt của huyền thoại Gigi Riva. |
| Năm 1970 | Chuyển sân nhà từ Stadio Amsicora sang Stadio Sant'Elia sau chức vô địch quốc gia. |
| Năm 1976 | Câu lạc bộ xuống hạng, đánh dấu sự kết thúc kỷ nguyên thi đấu đỉnh cao của Gigi Riva. |
| 1988 – 1990 | HLV Claudio Ranieri giúp đội bóng đạt kỳ tích thăng hai hạng liên tiếp, từ Serie C1 lên Serie A. |
| Mùa giải 1993–94 | Đạt thành tích tốt nhất tại đấu trường châu Âu khi lọt vào bán kết UEFA Cup. |
| Mùa giải 2003–04 | Giành quyền thăng hạng Serie A với sự góp mặt của danh thủ Gianfranco Zola. |
| Năm 2005 | Chính thức treo số áo 11 để vinh danh huyền thoại Gigi Riva. |
| Năm 2014 | Tập đoàn Fluorsid của Tommaso Giulini mua lại câu lạc bộ, kết thúc 22 năm quyền sở hữu của Massimo Cellino. |
| Năm 2017 | Chuyển sang thi đấu tại sân vận động tạm thời Unipol Domus (tên cũ là Sardegna Arena). |
| Mùa giải 2022–23 | Claudio Ranieri trở lại dẫn dắt và giúp đội bóng thăng hạng Serie A sau khi thắng trận play-off. |
Sự hình thành và bước chuyển mình (1920–1964)
Được thành lập vào năm 1920, Cagliari trải qua những thập kỷ đầu tiên thi đấu ở các giải hạng dưới. Bước ngoặt lớn nhất đến vào đầu thập niên 1960 khi đội bóng có sự thăng tiến thần tốc, từ Serie C vươn lên và lần đầu tiên hít thở bầu không khí Serie A vào năm 1964.
Kỷ nguyên vàng và Scudetto lịch sử (1964–1976)
Giai đoạn này gắn liền với cái tên Gigi Riva – chân sút vĩ đại nhất lịch sử đội tuyển Ý. Dưới sự dẫn dắt của ông, Cagliari từ một đội bóng tân binh đã trở thành thế lực tại Serie A.
Chức vô địch năm 1970: Cagliari giành Scudetto với kỷ lục chỉ để thủng lưới 11 bàn sau 30 trận, trở thành câu lạc bộ đầu tiên ở phía Nam Rome giành được danh hiệu này. Đây là cột mốc chói lọi nhất, đưa tên tuổi của "Gli Isolani" ra khắp thế giới.
Những thăng trầm và nỗ lực trở lại (1976–2000)
Sau khi Riva giải nghệ và đội bóng xuống hạng năm 1976, Cagliari bước vào giai đoạn biến động. Đội bóng từng rơi xuống Serie C1 vào năm 1987. Tuy nhiên, sự xuất hiện của HLV trẻ Claudio Ranieri vào năm 1988 đã tạo nên một "phép màu" khi đưa đội bóng thăng hai hạng liên tiếp để trở lại Serie A chỉ trong vòng hai năm.
Thập niên 1990 cũng chứng kiến Cagliari để lại dấu ấn tại UEFA Cup (1993–94) khi tiến vào tới bán kết sau khi đánh bại gã khổng lồ Juventus ở tứ kết.
Kỷ nguyên hiện đại và những giá trị biểu tượng (2000–nay)
Trong thế kỷ 21, Cagliari tiếp tục duy trì vị thế là một đội bóng giàu bản sắc tại Serie A. Những ngôi sao như Gianfranco Zola đã quay trở lại giúp đội bóng thăng hạng vào năm 2004, củng cố thêm tình yêu của người hâm mộ vùng đảo.
Năm 2014, quyền sở hữu câu lạc bộ chuyển sang Tommaso Giulini. Dù phải đối mặt với một vài lần xuống hạng, Cagliari luôn thể hiện tinh thần quật khởi để trở lại sân chơi lớn nhất. Việc bổ nhiệm lại HLV Claudio Ranieri vào năm 2023 và cuộc đua thăng hạng kịch tính một lần nữa khẳng định sức sống mãnh liệt của đội bóng áo đỏ-xanh.
Sân vận động và Cổ động viên
Cagliari gắn liền với sân vận động Stadio Sant'Elia trong nhiều thập kỷ. Hiện tại, đội bóng đang thi đấu tại Unipol Domus trong khi chờ đợi một dự án sân vận động mới hiện đại hơn. Cổ động viên của Cagliari, đặc biệt là nhóm Sconvolts, nổi tiếng với sự trung thành và tinh thần bảo vệ bản sắc Sardinia quyết liệt.
Thông tin tóm tắt và Danh hiệu
| Hạng mục | Thông tin chi tiết |
| Năm thành lập | 1920 |
| Sân vận động | Unipol Domus (Sức chứa: 16,416) |
| Biệt danh | Rossoblù (Đỏ-Xanh), Gli Isolani (Dân đảo) |
| Serie A (VĐQG) | 1 lần vô địch (1969–70) |
| Serie B (Hạng 2) | 1 lần vô địch (2015–16) |
| Thành tích châu Âu | Bán kết UEFA Cup (1993–94) |
| Số áo vĩnh viễn | Số 11 (Gigi Riva), Số 13 (Davide Astori) |
Cagliari Calcio không chỉ là một đội bóng đá, mà còn là trái tim của thể thao vùng Sardinia. Với bề dày lịch sử hơn 100 năm, câu lạc bộ đã chứng minh rằng một đội bóng tỉnh lẻ cũng có thể vươn lên đỉnh cao nhất của bóng đá Ý.
Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, tinh thần "Isolani" và biểu tượng 4 chiếc đầu người Ma-rốc trên quốc kỳ Sardinia vẫn luôn là niềm tự hào kiêu hãnh của mỗi người hâm mộ Rossoblù trên toàn cầu.
Nếu độc giả muốn tìm hiểu thêm về một CLB thú vị khác cũng đến từ xứ sở mỳ ống, đừng bỏ lỡ bài viết Lịch sử câu lạc bộ Lecce: Những chú sói vùng Salento.
