Thời hoàng kim của Bundesliga
Đã 3 thập kỷ nay, người Đức là những kẻ thất bại ở đấu trường châu lục. Từ sau chiếc cúp C1 châu Âu của Hamburg vào năm 1983, các đại diện đến từ Bundesliga chỉ giành được thêm 2 danh hiệu VĐ châu Âu nữa, bằng với số lần vô địch của một mình Porto. Mới 2 năm trước, giải VĐQG Đức còn đứng thứ 4 châu Âu về hệ số, xếp sau Serie A và mỗi năm chỉ có 3 vé dự Champions League. Nhưng tất cả đã thay đổi nhanh chóng: bây giờ, Bayern và Dortmund có quyền mơ về một trận chung kết Champions League toàn Đức, còn Bundesliga đang trên đường trở thành giải đấu hàng đầu châu Âu. Trong bảng xếp hạng hệ số mới nhất do UEFA công bố vào ngày 11/4 vừa rồi, Bundesliga được 78.186 điểm, bỏ rất xa Serie A (64.147 điểm) và thậm chí đang đe dọa vị trí thứ 2 của Premier League (81.963 điểm). Nên nhớ, vào đầu mùa giải 2012/13 thì Premier League còn dẫn trước Bundesliga tới hơn 9 điểm, và nếu xu hướng này vẫn tiếp diễn thì cái ngày người Anh tụt xuống thứ 3 cũng không còn quá xa.
Tuy nhiên bóng đá Đức không chỉ gây ấn tượng về mặt kết quả. Mùa giải 2012/13, các trận đấu ở Bundesliga đón chào bình quân 45.116 khán giả/trận, một thành tích rất đáng nể so với mức 34.629 người ở Premier League hay 28.329 của La Liga, càng không cần nói tới Serie A (22.718) hay Ligue 1 (18.784), đó là chưa kể đến nền tài chính ổn định cũng như khả năng quản trị bóng đá tuyệt vời. Tổng doanh thu của 18 CLB ở Bundesliga mùa giải 2011/12 là 2,7 tỷ USD, nhiều hơn 400 triệu USD so với La Liga và 700 triệu so với Serie A, và ít nhất 51% quyền sở hữu các CLB này phải nằm trong tay các CĐV. Cuối cùng, Bundesliga đã và đang giới thiệu đến thế giới hàng loạt tài năng trẻ sáng giá như Goetze, Reus, Guendogan, ter Stegen, Alaba, Draxler, Emre Can…. Về điểm này thì kể cả TBN cũng phải chào thua người Đức.
“Mô hình Đức”
Trong giới bóng đá, đang xuất hiện những quan điểm cho rằng cung cách điều hành bóng đá của người Đức là hình mẫu lý tưởng để noi theo. Sau thât bại nặng nề ở EURO 2004, LĐBĐ Đức (DFB) đã quyết định thực hiện một cuộc cách mạng bóng đá thông qua việc xây dựng một hệ thống tuyển chọn tài năng đặc biệt, mà GĐĐH Robin Dutt gọi là mô hình 4 mạng lưới: “Chúng tôi có các trường học, các cơ sở tập luyện của DFB, các học viện bóng đá của CLB và các đội tuyển trẻ. Không một tài năng nào có thể lọt qua các mạng lưới này”. Để có tiền đầu tư cho hệ thống này, DFB yêu cầu các CLB phải nộp lại 3% doanh thu từ bản quyền truyền hình và 2% doanh thu từ bán vé. Chưa hết, mỗi năm BTC Bundesliga (DFL) đều kiểm tra tư cách dự giải của các CLB, bao gồm các tiêu chí như hạ tầng cơ sở, trung tâm đào tạo trẻ, an ninh, khả năng tổ chức trận đấu, năng lực tài chính…. Đội nào không đáp ứng được yêu cầu có thể bị rút giấy phép tham dự và phải xuống hạng. Nhờ thế, các CLB Đức có lẽ là những đội bóng có được sự chuẩn bị tốt nhất cho Luật Công bằng tài chính của UEFA (sẽ có hiệu lực từ mùa giải 2013/14, không cho phép các CLB thua lỗ lũy kế quá 45 triệu euro trong 3 mùa giải liên tiếp).
Sự hấp dẫn của Bundesliga đã được các cầu thủ, HLV và kể cả giới truyền thông thừa nhận. Sau khi Pep Guardiola từ chối Chelsea và Man City để chọn Bayern, đến lượt trung vệ Neven Subotic (Dortmund) tiết lộ: “Tôi biết một số người từng đá ở Premier League và bây giờ chuyển sang Đức. Họ nói Bundesliga là giải đấu thú vị nhất để chơi bóng bởi nó rất giàu tính cạnh tranh”. Và không phải ngẫu nhiên mà Sky lại chấp nhận bỏ ra 2,5 tỷ euro để đổi lấy bản quyền truyền hình Bundesliga trong 4 mùa giải từ 2013-17, tăng 50% so với HĐ truyền hình hiện tại.
Bơm tiền kiểu Đức
Không phủ nhận những nỗ lực làm bóng đá của người Đức, tuy nhiên ở chừng mực nào đó thì thành công của Bundesliga cũng không phải quá đặc biệt. Yếu tố then chốt để duy trì khả năng cạnh tranh trong bóng đá là sức mạnh tiền bạc, và ở điểm này thì Bundesliga sở hữu lợi thế đáng kể so với các đối thủ cạnh tranh. Trong khi nhiều quốc gia Nam Âu như TBN, BĐN, Italia đang chìm trong khủng hoảng nợ thì kinh tế Đức vẫn duy trì vị thế hàng đầu thế giới chứ đừng nói là khu vực châu Âu, với tổng giá trị sản phẩm quốc nội (GDP) bằng 125% của Pháp, 140% của Anh, 175% lần Italia và 250% so với TBN. Vì thế, trong lúc nhiều “đại gia” bóng đá châu Âu khác phải chật vật xoay xở khắp nơi để tìm tài trợ thì Bayern hay Dortmund hầu như chẳng phải tìm kiếm đâu xa bởi các doanh nghiệp Đức đã đem tiền đến tận cửa. Các nhà tân vô địch Bundesliga có 27 nhà tài trợ thì 16 trong số đó đến từ Đức và 11 công ty đặt trụ sở tại chính Bavaria (bang giàu nhất trên toàn châu Âu), còn 48/56 nhà tài trợ của Dortmund là các doanh nghiệp nội địa, phần lớn nằm ở bang Nordrhein - Westfalen. Để so sánh, chỉ có 2/33 nhà tài trợ của Man United là các doanh nghiệp Anh và chẳng có công ty nào đến từ Manchester, trong khi cũng chỉ có 4/11 nhà tài trợ của Real Madrid và 5/14 nhà tài trợ của Barcelona sở hữu quốc tịch TBN.
Quan trọng hơn, các doanh nghiệp Đức như Siemens, Audi (tài trợ cho Bayern) hay Evonik, MAN SE (ủng hộ Dortmund) thường sở hữu tiềm lực tài chính rất mạnh và các CLB Đức kiếm được rất nhiều tiền từ những bản HĐ này. Trong mùa giải 2011/12, riêng doanh thu từ hoạt động quảng cáo và tài trợ của Bayern đã là 201,3 triệu euro, nghĩa là nhiều hơn tổng tất cả các khoản thu nhập của Juventus – bại tướng của họ ở vòng tứ kết Champions League năm nay. Dortmund khiêm tốn hơn với “chỉ” 97,3 triệu euro, nhiều hơn cả Chelsea, Arsenal hay AC Milan, còn Schalke 04 kiếm được 93,4 triệu. Nói cách khác, nếu trừ đi thu nhập từ tài trợ thì mô hình kinh doanh của các CLB Đức không sinh lãi nhiều như người ta vẫn tưởng (xem bảng).
Đơn vị: triệu euro
Tỷ lệ thu nhập từ tài trợ của Bayern lên tới 55%, cao thứ hai trong số 20 CLB giàu nhất châu Âu và chỉ thấp hơn duy nhất… Dortmund (57%). Chủ tịch Uli Hoeness của đội chủ sân Allianz Arena vẫn thường phàn nàn rằng Chelsea và PSG được các ông chủ giàu có của họ bơm quá nhiều tiền, và “thật bất công khi một số CLB thua lỗ tới 50 – 60 triệu euro mỗi mùa mà vẫn được dự Cúp châu Âu”. Tuy nhiên, xem ra Hoeness đã quên rằng không phải ai cũng kiếm được tiền dễ dàng như Bayern, và các đội bóng khác có muốn vận dụng mô hình thành công của Bundesliga cũng không nổi, bởi yếu tố quan trọng nhất là sức mạnh kinh tế Đức thì họ có bắt chước được đâu!
Đã 3 thập kỷ nay, người Đức là những kẻ thất bại ở đấu trường châu lục. Từ sau chiếc cúp C1 châu Âu của Hamburg vào năm 1983, các đại diện đến từ Bundesliga chỉ giành được thêm 2 danh hiệu VĐ châu Âu nữa, bằng với số lần vô địch của một mình Porto. Mới 2 năm trước, giải VĐQG Đức còn đứng thứ 4 châu Âu về hệ số, xếp sau Serie A và mỗi năm chỉ có 3 vé dự Champions League. Nhưng tất cả đã thay đổi nhanh chóng: bây giờ, Bayern và Dortmund có quyền mơ về một trận chung kết Champions League toàn Đức, còn Bundesliga đang trên đường trở thành giải đấu hàng đầu châu Âu. Trong bảng xếp hạng hệ số mới nhất do UEFA công bố vào ngày 11/4 vừa rồi, Bundesliga được 78.186 điểm, bỏ rất xa Serie A (64.147 điểm) và thậm chí đang đe dọa vị trí thứ 2 của Premier League (81.963 điểm). Nên nhớ, vào đầu mùa giải 2012/13 thì Premier League còn dẫn trước Bundesliga tới hơn 9 điểm, và nếu xu hướng này vẫn tiếp diễn thì cái ngày người Anh tụt xuống thứ 3 cũng không còn quá xa.
 |
Tuy nhiên bóng đá Đức không chỉ gây ấn tượng về mặt kết quả. Mùa giải 2012/13, các trận đấu ở Bundesliga đón chào bình quân 45.116 khán giả/trận, một thành tích rất đáng nể so với mức 34.629 người ở Premier League hay 28.329 của La Liga, càng không cần nói tới Serie A (22.718) hay Ligue 1 (18.784), đó là chưa kể đến nền tài chính ổn định cũng như khả năng quản trị bóng đá tuyệt vời. Tổng doanh thu của 18 CLB ở Bundesliga mùa giải 2011/12 là 2,7 tỷ USD, nhiều hơn 400 triệu USD so với La Liga và 700 triệu so với Serie A, và ít nhất 51% quyền sở hữu các CLB này phải nằm trong tay các CĐV. Cuối cùng, Bundesliga đã và đang giới thiệu đến thế giới hàng loạt tài năng trẻ sáng giá như Goetze, Reus, Guendogan, ter Stegen, Alaba, Draxler, Emre Can…. Về điểm này thì kể cả TBN cũng phải chào thua người Đức.
“Mô hình Đức”
Trong giới bóng đá, đang xuất hiện những quan điểm cho rằng cung cách điều hành bóng đá của người Đức là hình mẫu lý tưởng để noi theo. Sau thât bại nặng nề ở EURO 2004, LĐBĐ Đức (DFB) đã quyết định thực hiện một cuộc cách mạng bóng đá thông qua việc xây dựng một hệ thống tuyển chọn tài năng đặc biệt, mà GĐĐH Robin Dutt gọi là mô hình 4 mạng lưới: “Chúng tôi có các trường học, các cơ sở tập luyện của DFB, các học viện bóng đá của CLB và các đội tuyển trẻ. Không một tài năng nào có thể lọt qua các mạng lưới này”. Để có tiền đầu tư cho hệ thống này, DFB yêu cầu các CLB phải nộp lại 3% doanh thu từ bản quyền truyền hình và 2% doanh thu từ bán vé. Chưa hết, mỗi năm BTC Bundesliga (DFL) đều kiểm tra tư cách dự giải của các CLB, bao gồm các tiêu chí như hạ tầng cơ sở, trung tâm đào tạo trẻ, an ninh, khả năng tổ chức trận đấu, năng lực tài chính…. Đội nào không đáp ứng được yêu cầu có thể bị rút giấy phép tham dự và phải xuống hạng. Nhờ thế, các CLB Đức có lẽ là những đội bóng có được sự chuẩn bị tốt nhất cho Luật Công bằng tài chính của UEFA (sẽ có hiệu lực từ mùa giải 2013/14, không cho phép các CLB thua lỗ lũy kế quá 45 triệu euro trong 3 mùa giải liên tiếp).
Sự hấp dẫn của Bundesliga đã được các cầu thủ, HLV và kể cả giới truyền thông thừa nhận. Sau khi Pep Guardiola từ chối Chelsea và Man City để chọn Bayern, đến lượt trung vệ Neven Subotic (Dortmund) tiết lộ: “Tôi biết một số người từng đá ở Premier League và bây giờ chuyển sang Đức. Họ nói Bundesliga là giải đấu thú vị nhất để chơi bóng bởi nó rất giàu tính cạnh tranh”. Và không phải ngẫu nhiên mà Sky lại chấp nhận bỏ ra 2,5 tỷ euro để đổi lấy bản quyền truyền hình Bundesliga trong 4 mùa giải từ 2013-17, tăng 50% so với HĐ truyền hình hiện tại.
 |
Bơm tiền kiểu Đức
Không phủ nhận những nỗ lực làm bóng đá của người Đức, tuy nhiên ở chừng mực nào đó thì thành công của Bundesliga cũng không phải quá đặc biệt. Yếu tố then chốt để duy trì khả năng cạnh tranh trong bóng đá là sức mạnh tiền bạc, và ở điểm này thì Bundesliga sở hữu lợi thế đáng kể so với các đối thủ cạnh tranh. Trong khi nhiều quốc gia Nam Âu như TBN, BĐN, Italia đang chìm trong khủng hoảng nợ thì kinh tế Đức vẫn duy trì vị thế hàng đầu thế giới chứ đừng nói là khu vực châu Âu, với tổng giá trị sản phẩm quốc nội (GDP) bằng 125% của Pháp, 140% của Anh, 175% lần Italia và 250% so với TBN. Vì thế, trong lúc nhiều “đại gia” bóng đá châu Âu khác phải chật vật xoay xở khắp nơi để tìm tài trợ thì Bayern hay Dortmund hầu như chẳng phải tìm kiếm đâu xa bởi các doanh nghiệp Đức đã đem tiền đến tận cửa. Các nhà tân vô địch Bundesliga có 27 nhà tài trợ thì 16 trong số đó đến từ Đức và 11 công ty đặt trụ sở tại chính Bavaria (bang giàu nhất trên toàn châu Âu), còn 48/56 nhà tài trợ của Dortmund là các doanh nghiệp nội địa, phần lớn nằm ở bang Nordrhein - Westfalen. Để so sánh, chỉ có 2/33 nhà tài trợ của Man United là các doanh nghiệp Anh và chẳng có công ty nào đến từ Manchester, trong khi cũng chỉ có 4/11 nhà tài trợ của Real Madrid và 5/14 nhà tài trợ của Barcelona sở hữu quốc tịch TBN.
Quan trọng hơn, các doanh nghiệp Đức như Siemens, Audi (tài trợ cho Bayern) hay Evonik, MAN SE (ủng hộ Dortmund) thường sở hữu tiềm lực tài chính rất mạnh và các CLB Đức kiếm được rất nhiều tiền từ những bản HĐ này. Trong mùa giải 2011/12, riêng doanh thu từ hoạt động quảng cáo và tài trợ của Bayern đã là 201,3 triệu euro, nghĩa là nhiều hơn tổng tất cả các khoản thu nhập của Juventus – bại tướng của họ ở vòng tứ kết Champions League năm nay. Dortmund khiêm tốn hơn với “chỉ” 97,3 triệu euro, nhiều hơn cả Chelsea, Arsenal hay AC Milan, còn Schalke 04 kiếm được 93,4 triệu. Nói cách khác, nếu trừ đi thu nhập từ tài trợ thì mô hình kinh doanh của các CLB Đức không sinh lãi nhiều như người ta vẫn tưởng (xem bảng).
 |
Đơn vị: triệu euro
Tỷ lệ thu nhập từ tài trợ của Bayern lên tới 55%, cao thứ hai trong số 20 CLB giàu nhất châu Âu và chỉ thấp hơn duy nhất… Dortmund (57%). Chủ tịch Uli Hoeness của đội chủ sân Allianz Arena vẫn thường phàn nàn rằng Chelsea và PSG được các ông chủ giàu có của họ bơm quá nhiều tiền, và “thật bất công khi một số CLB thua lỗ tới 50 – 60 triệu euro mỗi mùa mà vẫn được dự Cúp châu Âu”. Tuy nhiên, xem ra Hoeness đã quên rằng không phải ai cũng kiếm được tiền dễ dàng như Bayern, và các đội bóng khác có muốn vận dụng mô hình thành công của Bundesliga cũng không nổi, bởi yếu tố quan trọng nhất là sức mạnh kinh tế Đức thì họ có bắt chước được đâu!
Quang Hải |
00:00 30/11/-0001
