Văn hóa thần tượng trong bóng đá

Những thói quen

Con người vốn đầy cảm tính, nhưng về cơ bản lý trí vẫn là thứ quyết định cuộc đời. Trong cuộc sống của đại đa số chúng ta, bóng đá đóng vai một phương tiện giải trí cao cấp, thể hiện qua cách chúng ta ủng hộ một cá nhân, một tập thể, hoặc một trường phái bất kỳ. Cộng đồng rộng lớn và tính phong phú của môn thể thao vua khiến nó đáp ứng được rất nhiều nhu cầu về cảm xúc của người xem. Tuy nhiên một cách trực tiếp, nó không thể tác động vào thành công, nhân cách, hay bất cứ phạm trù thiết thực nào đối với mỗi người. Nói đơn giản, chọn thích một đội mạnh không khiến giá trị bản thân cao lên, và chuyện thắng thua trên sân cỏ không hề có đóng góp của người ngồi xem tivi trong đó.

Dĩ nhiên, đó là về lý. Còn một cách chân chính, người ta vẫn đến với bóng đá vì những cảm giác đẹp. Yêu thích một phong cách chính là tấm gương phản chiếu mỗi con người. Buồn vui, phân tích mọi ngóc ngách, khía cạnh của bóng đá chính là thể hiện cách ta tư duy, lý tưởng mà ta theo đuổi. Tuy nhiên ở mặt trái, trong “thế giới ảo mà thật” của bóng đá, người ta sẽ chẳng mất gì khi bộc lộ hết những suy nghĩ của bản thân, cuốn mình vào mọi cuộc tranh luận, hoàn mỹ hóa một thần tượng, thoải mái chê bai, hạ thấp những nhân vật khác – những điều mà ngoài cuộc sống thực tế ít khi làm được.

Hãy là những người hâm mộ chân chính. Ảnh: Internet.

Thói quen căn bản của con người vốn là chủ nghĩa cá nhân, tôn sùng và ghét bỏ. Sẽ chẳng có gì khó chịu nếu ai cũng tôn trọng, thấu hiểu một điều: người khác không giống mình. Ngoài kia, khi con người gặp gỡ, họ giải quyết những bất đồng bằng các quy tắc xã hội, buộc phải tôn trọng lẫn nhau trong một chừng mực nào đó. Những tranh chấp lặt vặt, vô nghĩa dùng đến tay chân vốn chưa bao giờ được coi là thông minh trong quan niệm của hầu hết những người có giáo dục. Song khi “lên mạng”, không ai biết ai, không ít người sẵn sàng lao vào những cuộc chiến bằng ngôn từ quyết liệt không kém đấu tranh vũ khí, để khẳng định cái tôi, cái đúng không phải của mình, mà là của một câu lạc bộ, một ngôi sao nào đó. Trong khi ai cũng biết, thích ai, nghĩ thế nào là quyền và bản tính của mỗi người.

Cũng phải nói thêm, mâu thuẫn chủ yếu xảy ra khi kẻ thắng thì hả hê, chê cười, còn kẻ thua ra sức biện bạch, kiếm lý do. Chúng ta có thể tự hào, nhưng thật hài hước khi đem một chiến thắng không phải của mình ra so sánh với người khác, và cũng chẳng tội gì phải tìm cách chống chế một thất bại cũng chẳng phải của mình. Ai chẳng có lúc lên, lúc xuống, tại sao không yêu đội bóng, cầu thủ của mình một cách chân thực, chấp nhận cả điều dở lẫn điều hay, thay vì để sự hiếu thắng điều khiển, lôi kéo vào những tranh cãi không đâu, vô ích.

Đơn giản là sự yêu thích

Là người thì có thể mắc sai lầm, là Thánh thì không, vì vậy chẳng nên thần thánh hóa điều gì cả. Bóng đá sinh ra sự phong phú của nó là để ai ai cũng có thể thưởng thức, lựa chọn một niềm yêu thích cho bản thân, chứ không phải để người ta đắm mình trong những giá trị ảo.

M.U nổi lên từ những năm cuối thế kỷ trước, họ được hâm mộ rộng rãi vì đá hay, sau đó là một đẳng cấp ổn định, và cả những triết lý hiện lên trong cung cách vận hành đội bóng. Người khác thì lại không quan tâm, họ thích sự mạnh mẽ, khát khao lấy lại truyền thống của Liverpool. Ai đó ưa lãng mạn, đam mê bóng đá cống hiến thì yêu Arsenal, rồi có người lại ấn tượng với Chelsea vì đơn giản họ thích cái mới, thích sự thực dụng, lạnh lùng. Ai ghiền chất Đức thì chọn Bayern, chất Ý thì Milan, Inter, Juve, hứng thú trước những ngôi sao lấp lánh của Real hay say lòng trước tiki-taka huyền diệu của Barca. Ai cũng có quyền lựa chọn.

Đội bóng nào cũng có thời. Không ai có thể hâm mộ một đội duy nhất mà thắng mãi, vô địch mãi. Một tình yêu bóng đá thực thụ là không ngại phải thất vọng, phải buồn lòng, phải ghi nhận những điểm yếu, nó như chính con người chúng ta vậy. Cố gắng bảo vệ một khái niệm hoàn hảo chỉ khiến người ta mệt mỏi, nó như một ảo tưởng mong manh không sớm thì muộn cũng sụp đổ. Hãy nhìn xem, 8 năm trắng tay có làm fan Arsenal từ bỏ hay không? Còn tùy, ai yêu Arsenal vì sự vô tư, tính kỹ thuật, ngẫu hứng sẽ vẫn tiếp tục yêu, ai chỉ tìm đến bởi thế hệ Henry và những chiếc cup thì có khi đã nghĩ lại rồi. Và M.U, họ trắng tay một mùa, chẳng mua nhiều siêu sao, còn lâu mới lung linh bằng Real, Barca, hay thậm chí Man City, nhưng con số người hâm mộ vẫn tăng dần ở hàng trăm triệu.

Chelsea bết bát đến mấy thì vẫn còn những người dõi theo hy vọng vào một sự chuyển mình, và bóng đá Ý bê bối đến đâu thì khán giả vẫn mang trong tim những cái tên như thế. Đó là vì sao? Chắc chắn không phải vì những đội bóng ấy mạnh nhất và lúc nào cũng thắng. Chỉ thể hiện tình yêu và sự hiểu biết lúc thắng cuộc cũng có nghĩa khi thua người ta sẽ chẳng tìm thấy họ nữa, hoặc họ vẫn ở đó nhưng dùng mọi lý lẽ để giữ lấy bức tượng thủy tinh hoàn mỹ của mình.

Một người hâm mộ chân chính hiểu mình thích đội bóng đó, cầu thủ đó ở điểm nào. Đó là chuyện riêng của mỗi cá nhân, không cần chạy theo ai, cũng không cần bắt ai phải theo mình. Những lý lẽ luôn rất chông chênh, khi người ta quá yêu thích, nó trở nên đầy tích cực nhưng dễ thành phiến diện, còn khi người ta ghét nó biến thành thái quá, săm soi. Dù sao, vẫn sẽ nhiều người chọn cách chứng tỏ mình qua tranh luận, tất nhiên, đó cũng là một kiểu quyền cá nhân. Nhưng chính những người xem bóng đá thẳng thắn, dám nhìn nhiều chiều, dám nghe những quan điểm trái ngược mới là những người vui vẻ nhất, thoải mái nhất. Họ hiểu thấu giá trị của bản thân, nó nằm ở ngoài đời thực chứ không nằm ở việc đội bóng của mình có thắng hay không.