Premier League, La Liga: Tiền không phải tất cả

Sự hụt hơi dây chuyền

Ngôi sao, lối chơi, kỷ luật, tính kế thừa, có thể tạm coi đó là những yếu tố tiên quyết làm nên một cỗ máy chinh phục đường dài. Chelsea của 2009 đã thất bại trước Barca cùng Ovrebo có lẽ là một trong những đội bóng đáng sợ nhất mà bóng đá Anh hiện đại từng sinh ra. Họ không may mắn trong hai năm liền, cả trong trận chung kết 2008 với M.U, nhưng đáng tiếc hơn nữa đó là việc phải chịu hệ quả từ một ông chủ thích can thiệp chuyên môn, đồng thời không tạo được tính bền vững, văn hóa kế tục trong nội bộ đội bóng, như cách các “ông lớn truyền thống” thường sẽ có. Chelsea có tiền, mua nhiều cầu thủ giỏi, nhưng kỷ luật phòng thay đồ, tính liên kết thế hệ khá mong manh, kéo theo việc áp dụng một lối chơi nhuần nhuyễn, ổn định, hiệu quả cho đội bóng, hoặc muốn thay đổi nó, đều chẳng dễ dàng.

Torres - Khi tiền không phải là tất cả. Ảnh: Internet.

Khi Chelsea phần nào đánh mất màu xanh nguyên thủy, nếu không có một màu xanh khác là Man City làm lực đẩy, có lẽ sức mạnh Premier League còn suy giảm nhiều hơn. Cũng giống như Barca ở châu Âu, Man City gây bất ngờ bởi dàn sao thi đấu ấn tượng, làm thay đổi hẳn không khí nước Anh. Vì có họ mà các đội bóng lớn phải nỗ lực để mạnh lên, nhưng chính họ lại vướng vào những tồn tại khác. Chỉ tìm thành công bằng siêu sao, dựa vào siêu sao để tạo lối chơi, sân Etihad bỏ quên rất nhiều giá trị chuyên nghiệp, vững chắc của một câu lạc bộ lớn, mà cốt lõi là thiếu luật lệ vận hành hệ thống, đặc biệt dưới thời Mancini. Sự hả hê nhất thời vì một lần vượt mặt M.U chẳng giúp Man xanh thực sự nâng tầm của mình so với thế giới, và ngay ở Anh họ cũng không còn “dễ sống” như những ngày “mới lớn” nữa.

26 năm của Sir Alex có ý nghĩa của riêng nó. M.U có thể ít siêu sao hơn, tiêu ít tiền hơn, song sân Old Trafford luôn nằm trong một lộ trình chắc chắn, dài hơi, với thứ kỷ luật rành mạch và nghiễm nhiên, với tính tiếp nối lớp trước lớp sau hợp lý và hợp cả tình. Điều làm vị thế của MU khó trở lại huy hoàng là bởi họ không có thói quen vung tiền hết mức làm hoàn hảo lực lượng, Sir Alex luôn tiết kiệm trong mức cho phép, vừa vì đội bóng, vừa vì đó mới là môi trường để huấn luyện viên phải hết mình, cầu thủ phải vươn lên. Ngay cả khi “vớ” được Van Persie, M.U lúc này cũng còn kém lung linh một bậc so với những Real, Barca, thậm chí Man City, Chelsea. Chiến lược của Sir Alex cần thời gian, cần cả những thất bại, rất nhiều những cốt cán của đội hình năm nay là mua từ lúc rẻ rồi kích thích phát triển, là cây nhà lá vườn được tôi luyện lâu năm, để hái quả không thể chỉ đi trên hoa hồng. Cú ăn ba 1999 gắn với một thế hệ xuất sắc tự tạo ra, còn thời Ronaldo là nhờ Sir Alex tinh mắt nhanh tay “tóm” được một tài năng trẻ, góp sức biến anh thành biểu tượng CR7 có lẽ chẳng có kẻ thứ hai.

Trong sự trì trệ của Chelsea và Man City, M.U tuy nổi lên nhưng cũng khó có tầm vóc một kẻ thống trị. Họ cần vượt nhiều gian khó để thành công, và có thành công cũng không phải bởi lấn át xung quanh nhờ đầu tư rầm rộ, đội ngũ siêu sao. Arsenal và Liverpool đều đang mơ hồ trong một vòng tròn không lối thoát, Tottenham chưa đủ tầm, tổng quan như vậy buộc bóng đá Anh lùi một bước trên trường quốc tế.

Khác biệt không nằm ở đồng tiền

Đây là thời đại mà sự ưu tiên kiểm soát bóng, tính khéo léo đoạn ngắn, kỹ thuật nhỏ có phần ưu việt so với các phương thức chơi bóng khác. Cán cân hiện tại dao động bởi hai lý do chính, sức ảnh hưởng của một tập thể Barca hiếm có với “nhãn mác” tiki-taka, và sự “mất sức từ phía trong” của bóng đá Anh - nơi vốn có nhiều nhất những câu lạc bộ đối trọng ở đẳng cấp cao. Nếu như sự xuất hiện “bất thường” của Barca năm 2009 mang tính bước nhảy, làm hoang mang giới túc cầu, thì đến giờ sự hoang mang ấy không còn nữa, vấn đề là những đối thủ có thực lực thì lại đang quanh quẩn với chính mình, khiến cho không có nhiều những thử thách cân sức đến với đội bóng của Tito Vilanova.

Ngôi sao, lối chơi, kỷ luật, tính kế thừa, Barca đều có đủ. Vừa sở hữu một thế hệ hiếm có với “bộ ba hoàn hảo”, vừa chẳng tiếc tiền tạo bom tấn, đây mới là đội bóng chuẩn mực xét về cách tạo chất lượng đội hình. Văn hóa Nou Camp cũng không cho phép những cá tính nổi loạn hay những cái tôi thể hiện ra ngoài, giữ hình mẫu bất biến cả trong cách đá lẫn cách sống, mọi yếu tố ngoại lai bị đào thải rất rõ ràng. Dấu hỏi đặt ra là khi “bộ ba” dần lui vào cánh gà, thế hệ kế tiếp có còn làm mưa làm gió được hay không? Nhất là với tính “kén chọn” của tiki-taka, của “văn hóa Nou Camp”. Dẫu sao đó cũng còn là việc xa vời.

Bàn về hôm nay còn phải nhắc tới Real. Tiền là điều kiện cần chứ không đủ, cần nó để bắt đầu, nhưng nó ko thể giúp đẳng cấp tồn tại dài lâu. Real ngày càng khiến Barca ái ngại khi đối đầu không chỉ bởi họ có đội hình rất mạnh, mà còn nhờ bộ óc chiến thuật cũng như tâm lý đặc sắc của Mourinho. Sự khúc mắc của tiki-taka gần đây khi gặp Ronaldo và đồng đội là thấy rõ, khắc chế điểm mạnh đối phương và bung sức tối đa với những điểm mạnh của mình là những gì Real đã làm. Cái đà ấy đang đưa Real tiến dần tới đỉnh cao thì họ lại vướng vào một loạt rắc rối liên quan tới cá tính, truyền thống của cá nhân và tập thể, làm hao hụt hẳn sức mạnh vốn có.

Qua đó để thấy rằng, đồng tiền chẳng qua đóng vai trò hỗ trợ, không cứ phải thật nhiều tiền mới thành công. Barca tuy tiêu nhiều đấy, nhưng những ngày huy hoàng nhất của họ chủ yếu đến từ thực lực tự sinh, từ những “đứa con” được trui rèn bài bản. Còn M.U, có thể họ đã cần một khoản tiền lớn để bứt mình khỏi vị thế một đội bóng vô danh, nhưng để được ghi nhận là một đội bóng lớn suốt một phần tư thế kỷ, tiền không thể là nguyên nhân. Sẽ còn nhiều những đội bóng, những ông chủ vung tay để tìm kiếm thành tích nhất thời, nhưng bóng đá nào phải trò chơi đầu tư đơn giản. Chỉ có tâm huyết, sự hiểu biết, nỗ lực, chiến lược lâu dài mới giúp một tập thể thành công và duy trì thành công, trở thành biểu tượng và duy trì biểu tượng ấy cùng với thời gian.