| Bài viết cung cấp độc quyền bởi  |
Giờ đây, những tiếng còi báo động inh ỏi, hay tiếng kêu than vì chết chóc cũng dần trôi dạt theo quá khứ. Thế nhưng, hậu quả mà Thế Chiến 2 để lại, là những khoảng trống không thể che lấp, trong lịch sử bóng đá thế giới. Xác chết đầy rẫy khắp mặt đường, nhà cửa bị phá hủy và kẻ còn sống thì phải tận mắt chứng kiến những thảm cảnh tưởng chừng chỉ được hư cấu từ tiểu thuyết. Đặt trong bối cảnh tàn khốc như vậy, bóng đá có thể sinh tồn ở đâu?
Khi bóng đá tồn tại trong bom đạn
2/9 năm 1939 là ngày cuối cùng các trận đấu trước chiến tranh diễn ra. Ngày hôm sau, Anh chính thức tuyên chiến với Đức. Tất cả các địa điểm vui chơi giải trí và buổi họp mặt thể thao ngoài trời đều bị cấm. FA ra thông báo rằng: “Theo quy định của Chính phủ, tất cả các trận đấu thuộc ủy quyền của Liên đoàn bóng đá sẽ hoàn toàn bị đình chỉ cho đến khi thông báo chính thức được đưa ra". Tuy nhiên, cho đến khi tình hình bạo lực giữa 2 nước không đến mức quá căng thẳng, bóng đá vẫn được xem là hình thức giải trí có tính chất khích lệ tinh thần và tiêu khiển cần thiết.
Và từ đó, những giải đấu nhỏ ở những khu vực khác nhau được hình thành. Điểm khác biệt ở những giải đấu này là cầu thủ có thể thi đấu cho bất kỳ đội khách nào. Stanley Matthews chơi cho Manchester United, Stan Cullis xuất hiên trong đội hình Liverpool và Joe Mercer đá cho Aldershot Town. Mặc dù vậy, giải đấu cũng chỉ mang tính giao hữu ở chất lượng thấp, 2 đội thường thi đấu cẩu thả về những phút cuối. Lượng khán giả tham dự không nhiều, một phần vì người dân buộc phải di tán đến khu vực an toàn. Tuy nhiên, về cơ bản, những giải đấu khu vực vẫn thu hút khán giả địa phương và tiếp tục được duy trì ngay cả khi người Anh bắt đầu cuộc chiến trên không.
Khoảng thời gian này phải để đến mức độ lan tỏa của giải đấu bóng đá War Cup. Năm 1941, hơn 60000 người hâm mộ đã bất chấp bom đạn cuộc chiến Blitz (cuộc oanh kích Anh quốc của Phát xít Đức thực hiện trong Thế chiến II từ 7/9/1940 đến 10/5/1941) để có mặt tại sân Wembley theo dõi trận chung kết của giải.
“Bóng đá thời chiến không thể thay thế đời thực nhưng nó không hề vô nghĩa” – cầu thủ chạy cánh tuyển Anh, Tom Finney cho biết. “Cho dù bom đạn khốc liệt đến đâu thì con người đôi khi vẫn mong muốn thoát ly thực tế”.
Siêu sao nơi hậu phương, dân thường ra tiền tuyến
Tuy vậy, trong bối cảnh xã hội bị đảo lộn như vậy, không phải ai cũng có hứng thú để thưởng thức bóng đá. Một số người thậm chí phản đối kịch liệt chuyện một vài cầu thủ mượn cớ thi đấu để trốn tránh nhiệm vụ quân sự. Tiêu biểu là trong khi một số cầu thủ vừa trở về sau kì nghỉ ở Las Vegas, Ibiza và Dubai, thì nhiều người phải trực tiếp lăn lộn trong bom đạn ở Rhineland, Bắc Phi và Burma. Không ít kẻ đã phải bỏ mạng nơi chiến trường. Chiến tranh nổ ra và ngày một tàn khốc hơn, buộc Chính quyền phải hủy bỏ các giải đấu. Tất nhiên, không thể so sánh với đời sống của các siêu sao thời nay nhưng những ngôi sao sân cỏ thời đó nghiễm nhiên được hưởng cuộc sống thoải mái hơn hẳn. Tiền đạo của Everton và Chelsea cho biết, những cầu thủ trẻ như anh được phân bổ nhiệm vụ mới. Đó là hỗ trợ các chiến sĩ nơi hậu phương, hoặc được huấn luyện trở thành cảnh sát, lính cứu, chỉ huy quân lực hay thậm chí là thợ mỏ. Điều này cũng đồng nghĩa với việc, họ không phải trực tiếp ra tiền tuyến.
Trái lại, không phải cầu thủ nào cũng “may mắn” thoát thân trong chiến tranh. Raich Carter buộc phải gia nhập RAF sau khi liên tục bị chỉ trích trong giai đoạn chơi cho Sunderland. Tiền đạo của Middlesbrough, Wilf Mannion phải đến Pháp và Ý để hỗ trợ đồng đội. Cũng tại đó, ông tận mắt chứng kiến một nửa tiểu đoàn của mình bỏ mạng, thậm chí bị giết chết một cách nhẫn. Ngay sau đó, ông bị khủng hoảng tinh thần và không thể tham gia chiến đấu nữa. Một tiền đạo người Anh khác, Stan Mortensen của Blackpool, đã thoát chết trong gang tấc khi máy bay thả bom Wellington chở anh đâm sầm vào một cánh rừng, giết chết phi công và đồng đội anh.
Thống kế cho thấy, ít nhất 75 cầu thủ chuyên nghiệp bị giết chết trong thời chiến. Trong số những người không thể trở về sau thời bình, có đội trưởng của Bolton Wanderers - Harry Goslin, người bị tử nạn vì trúng bom ở Ý. Eric Stephenson của
Leeds United bị sát hại khi đang thi hành nhiệm vụ ở Burma. Hay Bobby Daniel của Arsenal hy sinh do máy bay bị địch bắn trúng ở Berlin.
Sân cỏ mục nát, chính quyền ngó lơ
Sân St Andrews là một trong những nơi bị tổn hại nhiều nhất bởi bom đạn chiến tranh. St. Andrews phải hứng chịu tổng cộng 20 cú dội bom trực tiếp. Nhiều sân vận động thậm chí rơi vào tình trạng mục nát toàn bộ do được trưng dụng để phục vụ chiến tranh, hoặc bị không quân Đức tàn phá. Old Trafford bị phá hủy hoàn toàn sau 2 vụ công kích riêng biệt, và bị cấm cửa mãi cho đến năm 1949. Manchester United buộc phải tìm địa điểm cư trú tạm thời ở đường Maine, trong khi đó sân Roker Park, Stamford Bridge và Bramall Lane bị bom địch tàn phá nặng nề. Khán đài sân St. Andrews bị thiêu rụi do một lính cứu hỏa cố gắng dập lửa bằng… xăng! Tuy nhiên, St. Andrews nhanh chóng được tu sửa và tái thiết vừa kịp cho mùa giải năm 46-47. SVĐ St James’ Park thì may mắn thiệt hại nhẹ do bom chỉ rơi sát ngay gần đó.
Cũng trong thời gian này, Chính quyền địa phương gần như lơ là việc tình trạng các SVĐ bị mục nát và phá hủy bởi quân địch. Tình trạng liên tục kéo dài dẫn đến việc nhiều trong số đó không thể tái thiết và thậm chí còn gây nguy hiểm cho người dân sống xung quanh. Sự thiếu hụt tài chính và vật liệu sau chiến tranh không cho phép Chính quyền địa phương điều kiện tu sửa và bảo dưỡng. Một số sân còn bị gỡ bỏ hàng rào, những thiết bị kim loại và phụ tùng hữu dụng để phục vụ chiến tranh.
Thế nên, một vài CLB bước vào mùa giải mới trong tình trạng SVĐ thiếu hàng rào che chắn cũng như cửa ra vào. Nhiều địa điểm được sử dụng như phòng tập thể dục, địa điểm trú nạn, hoặc kho lưu trữ vũ khí trong thời chiến, cũng dần dần được khôi phục lại như ban đầu.
Vào thời điểm chiến tranh tàn phá sân Highbury, Arsenal buộc phải thi đấu nhờ ở sân White Hart Lane. Trong ngày khai mạc trận đấu sau chiến tranh, bình luận viên trận đấu Arsenal đã chào mừng người hâm mộ trở lại Highbury trong niềm hân hoan sau 7 năm lưu lạc bởi chiến tranh: “Các bạn, những người đã cùng tôi cổ vũ Arsenal ở trại lửa tại Assam, hay trên chuyến tàu ở Ý qua radio, hay những CĐV già dặn đã lưu lạc khắp London chỉ để được xem Arsenal thi đấu ở White Hart Lane… Chúng ta đã về nhà. Đây là ngôi nhà của chúng ta...”
Khi bóng đá tồn tại trong bom đạn
2/9 năm 1939 là ngày cuối cùng các trận đấu trước chiến tranh diễn ra. Ngày hôm sau, Anh chính thức tuyên chiến với Đức. Tất cả các địa điểm vui chơi giải trí và buổi họp mặt thể thao ngoài trời đều bị cấm. FA ra thông báo rằng: “Theo quy định của Chính phủ, tất cả các trận đấu thuộc ủy quyền của Liên đoàn bóng đá sẽ hoàn toàn bị đình chỉ cho đến khi thông báo chính thức được đưa ra". Tuy nhiên, cho đến khi tình hình bạo lực giữa 2 nước không đến mức quá căng thẳng, bóng đá vẫn được xem là hình thức giải trí có tính chất khích lệ tinh thần và tiêu khiển cần thiết.
Và từ đó, những giải đấu nhỏ ở những khu vực khác nhau được hình thành. Điểm khác biệt ở những giải đấu này là cầu thủ có thể thi đấu cho bất kỳ đội khách nào. Stanley Matthews chơi cho Manchester United, Stan Cullis xuất hiên trong đội hình Liverpool và Joe Mercer đá cho Aldershot Town. Mặc dù vậy, giải đấu cũng chỉ mang tính giao hữu ở chất lượng thấp, 2 đội thường thi đấu cẩu thả về những phút cuối. Lượng khán giả tham dự không nhiều, một phần vì người dân buộc phải di tán đến khu vực an toàn. Tuy nhiên, về cơ bản, những giải đấu khu vực vẫn thu hút khán giả địa phương và tiếp tục được duy trì ngay cả khi người Anh bắt đầu cuộc chiến trên không.
Khoảng thời gian này phải để đến mức độ lan tỏa của giải đấu bóng đá War Cup. Năm 1941, hơn 60000 người hâm mộ đã bất chấp bom đạn cuộc chiến Blitz (cuộc oanh kích Anh quốc của Phát xít Đức thực hiện trong Thế chiến II từ 7/9/1940 đến 10/5/1941) để có mặt tại sân Wembley theo dõi trận chung kết của giải.
 |
| Đội hình Leeds United mùa 1946 - 1947 |
“Bóng đá thời chiến không thể thay thế đời thực nhưng nó không hề vô nghĩa” – cầu thủ chạy cánh tuyển Anh, Tom Finney cho biết. “Cho dù bom đạn khốc liệt đến đâu thì con người đôi khi vẫn mong muốn thoát ly thực tế”.
Siêu sao nơi hậu phương, dân thường ra tiền tuyến
Tuy vậy, trong bối cảnh xã hội bị đảo lộn như vậy, không phải ai cũng có hứng thú để thưởng thức bóng đá. Một số người thậm chí phản đối kịch liệt chuyện một vài cầu thủ mượn cớ thi đấu để trốn tránh nhiệm vụ quân sự. Tiêu biểu là trong khi một số cầu thủ vừa trở về sau kì nghỉ ở Las Vegas, Ibiza và Dubai, thì nhiều người phải trực tiếp lăn lộn trong bom đạn ở Rhineland, Bắc Phi và Burma. Không ít kẻ đã phải bỏ mạng nơi chiến trường. Chiến tranh nổ ra và ngày một tàn khốc hơn, buộc Chính quyền phải hủy bỏ các giải đấu. Tất nhiên, không thể so sánh với đời sống của các siêu sao thời nay nhưng những ngôi sao sân cỏ thời đó nghiễm nhiên được hưởng cuộc sống thoải mái hơn hẳn. Tiền đạo của Everton và Chelsea cho biết, những cầu thủ trẻ như anh được phân bổ nhiệm vụ mới. Đó là hỗ trợ các chiến sĩ nơi hậu phương, hoặc được huấn luyện trở thành cảnh sát, lính cứu, chỉ huy quân lực hay thậm chí là thợ mỏ. Điều này cũng đồng nghĩa với việc, họ không phải trực tiếp ra tiền tuyến.
Trái lại, không phải cầu thủ nào cũng “may mắn” thoát thân trong chiến tranh. Raich Carter buộc phải gia nhập RAF sau khi liên tục bị chỉ trích trong giai đoạn chơi cho Sunderland. Tiền đạo của Middlesbrough, Wilf Mannion phải đến Pháp và Ý để hỗ trợ đồng đội. Cũng tại đó, ông tận mắt chứng kiến một nửa tiểu đoàn của mình bỏ mạng, thậm chí bị giết chết một cách nhẫn. Ngay sau đó, ông bị khủng hoảng tinh thần và không thể tham gia chiến đấu nữa. Một tiền đạo người Anh khác, Stan Mortensen của Blackpool, đã thoát chết trong gang tấc khi máy bay thả bom Wellington chở anh đâm sầm vào một cánh rừng, giết chết phi công và đồng đội anh.
Thống kế cho thấy, ít nhất 75 cầu thủ chuyên nghiệp bị giết chết trong thời chiến. Trong số những người không thể trở về sau thời bình, có đội trưởng của Bolton Wanderers - Harry Goslin, người bị tử nạn vì trúng bom ở Ý. Eric Stephenson của
Leeds United bị sát hại khi đang thi hành nhiệm vụ ở Burma. Hay Bobby Daniel của Arsenal hy sinh do máy bay bị địch bắn trúng ở Berlin.
 |
| Bóng đá vẫn được xem là hình thức giải trí có tính chất khích lệ tinh thần và tiêu khiển cần thiết. |
Sân cỏ mục nát, chính quyền ngó lơ
Sân St Andrews là một trong những nơi bị tổn hại nhiều nhất bởi bom đạn chiến tranh. St. Andrews phải hứng chịu tổng cộng 20 cú dội bom trực tiếp. Nhiều sân vận động thậm chí rơi vào tình trạng mục nát toàn bộ do được trưng dụng để phục vụ chiến tranh, hoặc bị không quân Đức tàn phá. Old Trafford bị phá hủy hoàn toàn sau 2 vụ công kích riêng biệt, và bị cấm cửa mãi cho đến năm 1949. Manchester United buộc phải tìm địa điểm cư trú tạm thời ở đường Maine, trong khi đó sân Roker Park, Stamford Bridge và Bramall Lane bị bom địch tàn phá nặng nề. Khán đài sân St. Andrews bị thiêu rụi do một lính cứu hỏa cố gắng dập lửa bằng… xăng! Tuy nhiên, St. Andrews nhanh chóng được tu sửa và tái thiết vừa kịp cho mùa giải năm 46-47. SVĐ St James’ Park thì may mắn thiệt hại nhẹ do bom chỉ rơi sát ngay gần đó.
Cũng trong thời gian này, Chính quyền địa phương gần như lơ là việc tình trạng các SVĐ bị mục nát và phá hủy bởi quân địch. Tình trạng liên tục kéo dài dẫn đến việc nhiều trong số đó không thể tái thiết và thậm chí còn gây nguy hiểm cho người dân sống xung quanh. Sự thiếu hụt tài chính và vật liệu sau chiến tranh không cho phép Chính quyền địa phương điều kiện tu sửa và bảo dưỡng. Một số sân còn bị gỡ bỏ hàng rào, những thiết bị kim loại và phụ tùng hữu dụng để phục vụ chiến tranh.
Thế nên, một vài CLB bước vào mùa giải mới trong tình trạng SVĐ thiếu hàng rào che chắn cũng như cửa ra vào. Nhiều địa điểm được sử dụng như phòng tập thể dục, địa điểm trú nạn, hoặc kho lưu trữ vũ khí trong thời chiến, cũng dần dần được khôi phục lại như ban đầu.
Vào thời điểm chiến tranh tàn phá sân Highbury, Arsenal buộc phải thi đấu nhờ ở sân White Hart Lane. Trong ngày khai mạc trận đấu sau chiến tranh, bình luận viên trận đấu Arsenal đã chào mừng người hâm mộ trở lại Highbury trong niềm hân hoan sau 7 năm lưu lạc bởi chiến tranh: “Các bạn, những người đã cùng tôi cổ vũ Arsenal ở trại lửa tại Assam, hay trên chuyến tàu ở Ý qua radio, hay những CĐV già dặn đã lưu lạc khắp London chỉ để được xem Arsenal thi đấu ở White Hart Lane… Chúng ta đã về nhà. Đây là ngôi nhà của chúng ta...”
Dị Nhiên |
00:00 30/11/-0001
