Truyền thông đánh trận ở EURO 2012

Phóng viên, sướng như tiên

Tất nhiên, cái sự sung sướng ấy chỉ đến với những phóng viên được bộ phận truyền thông của UEFA cấp thẻ tác nghiệp. UEFA ưu đãi họ thôi rồi. Ngoài chỗ làm việc ở trung tâm báo chí (Media Center), họ còn được cấp vé vào khu vực dành cho truyền thông trên khán đài (Media Tribune) vào ngày diễn ra trận đấu, nơi có tầm quan sát tốt nhất. Ở cả hai nơi đều có sẵn ổ cắm điện và đường truyền internet băng thông rộng. Nếu đăng ký sớm và may mắn, phóng viên còn có thể được cung cấp chỗ ngồi có sẵn máy tính.

Tại mỗi bàn làm việc ở Media Tribune, dành cho ba người, Ban Tổ chức đều bố trí một màn hình 19 inches để các phóng viên có thể theo dõi trận đấu một cách chi tiết hơn, đặc biệt ở các tình huống gây tranh cãi. Nếu như màn hình lớn trên sân đều bỏ qua các tình huống này, nhằm tránh gây áp lực cho trọng tài, thì tại các màn hình dành cho phóng viên, các tình huống được quay chậm ở nhiều góc khác nhau.

Ngoài ra, với màn hình này, các phóng viên còn có thể xem các kênh cung cấp thông số trận đấu một cách chi tiết, hoặc xem trực tiếp một trận đấu khác trong trường hợp có hai trận diễn ra cùng giờ, như lượt trận cuối của ở vòng đấu bảng. Những thông số này đặc biệt hữu ích cho các bình luận viên truyền hình và phát thanh, những người cũng lên sóng trực tiếp ngay tại khu vực dành cho báo chí trên khán đài.
 

Nhằm hỗ trợ tốt nhất cho việc tác nghiệp, Ban Tổ chức còn cung cấp cho phóng viên viết một thiết bị radio thu sóng FM. Ở cả tám sân vận động diễn ra các trận đấu của EURO 2012, Ban Tổ chức đều bố trí một kênh phát thanh riêng nhằm cung cấp thông tin trực tiếp cho các phóng viên, từ các thông báo về truyền thông, nội dung các buổi họp báo cho đến bình luận trực tiếp các trận đấu bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau.

Với tấm thẻ tác nghiệp ở EURO 2012, các phóng viên được sử dụng miễn phí phương tiện giao thông công cộng tại tám thành phố tổ chức các trận đấu. Ở Media Center và Media Tribune, phóng viên cũng được sử dụng dịch vụ in ấn, photocopy và nước uống miễn phí. Tuy nhiên, nếu muốn ăn nhẹ hoặc dùng café, họ sẽ phải mua ở các cửa hàng McDonalds, vốn là nhà tài trợ của EURO 2012, ở ngay trong mỗi trung tâm báo chí.

Chuyện của phóng viên Việt Nam

Trong thời gian diễn ra EURO 2012, có khoảng 30 phóng viên Việt Nam sang Ba Lan và Ukraine tác nghiệp. Do không có kế hoạch từ sớm, khá nhiều phóng viên đã không kịp đăng ký thẻ tác nghiệp, dù bộ phận truyền thông của UEFA cho phép đăng ký rộng rãi từ cuối năm 2011 đến đầu năm 2012. Hệ quả là khi đến Ba Lan và Ukraine, họ chỉ có thể tác nghiệp bên ngoài sân vận động cũng như các địa điểm tổ chức Fanzone, thực hiện những phóng sự, ghi chép bên lề.

Chuyện ăn ở đôi khi cũng là bi kịch. Các phóng viên Việt Nam luôn ra nước ngoài làm việc với “tinh thần vượt khó”. Thế nên, chuyện ăn bờ ngủ bụi, vừa ngủ vừa khư khư ôm máy móc không phải là điều lạ. Thậm chí, để đỡ tốn tiền thuê nơi ngủ, họ thường chọn cách đi tàu đêm khi di chuyển, nó giúp cho giấc ngủ an lành hơn. Điều này khiến nhiều phóng viên nước ngoài “nể nang” vì giới truyền thông Việt Nam làm việc quá khoẻ và chịu chơi, họ có biết đâu, đó là vì tình thế bắt buộc chứ cánh truyền thông Việt Nam chỉ mong được một nửa của giới phóng viên quốc tế đã là tốt.

Và vì là phóng viên tự do, họ cũng không nhận được sự hỗ trợ của UEFA về mặt thông tin cũng như điều kiện làm việc, đặc biệt là đường truyền internet. Phần lớn các phóng viên đi tác nghiệp đều sử dụng kết nối 3G qua USB để truyền dữ liệu về Việt Nam. Với bài viết và hình ảnh minh họa thì không thành vấn đề, nhưng với video thì đó lại là một thử thách lớn, bởi sự hạn chế về dung lượng cũng như tốc độ của đường truyền này. Chính vì vậy, nếu may mắn được đồng nghiệp có thẻ giúp đỡ gửi giúp, đó là cả một hạnh phúc vô biên.
 

Cũng đã có một số trường hợp phóng viên Việt Nam vẫn đăng ký được thẻ tác nghiệp vào phút chót, khi đã đặt chân đến Ba Lan và Ukraine, nhờ có profile đáng tin cậy trên hệ thống dữ liệu truyền thông, do đã tham gia một số sự kiện trước đó mà UEFA tổ chức. Tuy nhiên, đó là những ngoại lệ hiếm hoi, bởi phong cách làm việc ở châu Âu nói chung là phải có kế hoạch từ xa, và cứ thế mà thực hiện. Nó khác xa với việc giới truyền thông Việt Nam phải đến cận ngày mới được cấp phép, mới được phân bổ tài chính.

Dù sao thì cũng có vài điều để vui, bất chấp phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, việc được tác nghiệp ở một sự kiện tầm cỡ thế giới như EURO 2012, được sống trong bầu không khí bóng đá cuồng nhiệt trên các sân vận động, hay thậm chí chỉ ở các Fanzone, đó là giấc mơ của hàng triệu người hâm mộ bóng đá.

Phóng viên cũng năm ba loại

Đội ngũ phóng viên đăng ký tác nghiệp tại EURO 2012 rất hùng hậu, và được phân thành nhiều nhóm khác nhau, từ truyền hình, phát thanh, ảnh, báo viết cho đến báo điện tử. Ban Tổ chức cũng phân biệt rõ ràng giữa nhóm có phát sóng và không phát sóng, nhóm có bản quyền và không có bản quyền... Với những nhóm khác nhau, khu vực tác nghiệp đều được quy định rất rõ ràng trên thẻ. Sự cạnh tranh quyết liệt về thông tin đã biến việc tác nghiệp tại EURO 2012 thành một trận chiến thật sự đối với các phóng viên. Ai cũng muốn mình phải có tin độc quyền, phỏng vấn độc quyền nên chuyện dấu thông tin với nhau cũng là bình thường. Đặc thù của phóng viên ảnh là phải lựa chọn được vị trí đẹp để bấm máy, đặc biệt trong các tình huống tập trung đông người như thời điểm làm các thủ tục bắt đầu trận đấu. Ở EURO 2012, trước mỗi trận Ban Tổ chức đều có một sơ đồ phân bổ các vị trí đứng của các phóng viên ảnh. Chỗ ai người ấy đứng, trình trạng chen lấy, xô đẩy hay che ống kính của nhau đều không xảy ra.

Phóng viên cũng bị thẻ vàng, thẻ đỏ

Tấm thẻ tác nghiệp dùng chung cho cả giải đấu không cho phép các phóng viên lọt vào khu vực dành cho truyền thông ở khán đài vào ngày diễn ra trận đấu. Để có chỗ ngồi ở đây, phóng viên phải đăng ký từ trước và được bộ phận truyền thông của UEFA chấp thuận.

Nếu vì một lý do nào đó không thể tham dự trận đấu, phóng viên phải báo thông báo hủy đăng ký. Trong trường hợp không hủy đăng ký mà cũng không đến tham dự, phóng viên đó sẽ nhận một “thẻ vàng”. Nếu sự việc diễn ra lần thứ hai, phóng viên đó sẽ nhận một “thẻ đỏ” và bị tước quyền tác nghiệp trong thời gian còn lại của EURO 2012.

Mọi liên lạc giữa bộ phận truyền thông của UEFA và các phóng viên đều được thực hiện qua e-mail. UEFA cũng thiết lập đường dây nóng tại Ba Lan và Ukraine dành cho truyền thông để xử lý thông tin trong trường hợp cần thiết. Nếu đánh mất thẻ tác nghiệp, phóng viên phải bồi thường 150 Euro (khoảng 4 triệu đồng) để được xem xét cấp lại.