Thuật ngữ “Vapour Transfer” trong bóng đá hiện đại
“Vapour Transfer” – thuật ngữ tiếng Anh được tạm dịch là “Chuyển nhượng hơi nước”, tức là những tin đồn chuyển nhượng không có tính xác thực, không rõ căn cứ và đa phần là do con người tự tạo nên để phục vụ cho những mục đích khác nhau. Nói chính xác hơn, đó không phải gì là lời nói dối được viết ra. Có chăng chỉ khác một điều là chẳng ai “đánh thuế” cũng như gánh chịu hậu quả vì điều đó cả bởi lẽ tự do ngôn luận là quyền của mỗi người và nhất là của báo chí.
Một ví dụ về những tin tức trái chiều trong những ngày qua về tương lai của tiền đạo Barca, David Villa: “Tottenham sắp có được Villa với mức giá 8 triệu bảng “, Villa đặt thỏa thuận cá nhân và vẫn nhận lương khủng khi đến Tottenham”, “Barca chấp nhận các Thiago và Villa để đổi lấy Rooney”… và rất nhiều tin khác nữa thế nhưng cuối cùng chẳng phải Tottenham hay M.U có được Villa đích đến của cầu thủ 31 tuổi này lại là Atletico Madrid với mức giá rẻ mạt 5,1 triệu euro. Bất ngờ hơn cái tên Atletico chưa từng xuất hiện trước đó! Nhiều người còn cho rằng tại sao Barca lại để anh đi với mức giá ấy trong khi có đội khác trả giá cao hơn, nhưng thực chất liệu có ai biết chắc rằng Tottenham, M.U, thực sự đã làm vậy hay họ cũng ngạc nhiên khi thấy những tin đồn liên hệ đến mình? Đó chính là một ví dụ về “Vapour Transfer” để chúng ta biết được bản chất của những tin đồn chuyển nhượng. Sau đây là một vài nguyên nhân cơ bản nhất.
![]() |
| Barca chấp nhận các Thiago và Villa để đổi lấy Rooney. Ảnh: Internet |
Đó là nghề nghiệp và là “cần câu cơm” của báo chí
Thông tin chuyển nhượng cầu thủ trong mùa hè này luôn mang đến những câu chuyện béo bở cho giới truyền thông và báo chí chí. Vì sao ư? Vì họ không cần phải làm gì cả, tự câu chuyện sẽ nuôi sống họ bằng cách thu hút sự chú ý của những người quan tâm. Không có một phóng viên nào phải di chuyển cả một chặng đường dài để xin phóng vẩn 1 cầu thủ hay BLĐ đội bóng cả, mà nếu có đến được chắc gì họ đã sẵn sàng tiết lộ thông tin. Cách tốt nhất là dự đoán và đưa ra nhận định một cách hợp lý khiến người đọc, người nghe cảm thấy êm tai.
Ví dụ khi được nghe chủ tịch Arsenal tuyên bố CLB sẽ bạo chi trong mùa hè này với số tiền được cấp lên tới 70 triệu bảng, ngay lập tức báo chí vào cuộc để tìm ra những ứng cử viên sáng giá nhất trước khi dựng một cái tít hoàn hảo kiểu như “Arsenal chấp nhận chi 18,5 triệu bảng vì Lars Bender” hay “Vì Rooney và Higuain, The Gunners quyết phá bỏ khung lương”.
Báo chí và giới truyền thông biết rằng tiền đạo và tiền vệ trụ là 2 ưu tiên hàng đầu trong cuộc cách mạng nhân sự của Arsenal, thế nên mọi tin tức sẽ đổ dồn vì phía đó. Hay chỉ vì một lời nói nào đó như Ronaldo không hạnh phúc tại Real là ngay lập tức có tin “ăn theo” như “MU và PSG sẵn sàng trải thảm đỏ rước tiền đạo Bồ Đào Nha về” hay “CR7 sẽ là món quà với tân HLV David Moyes”, “Bom tấn sắp nổ ở Old Trafford, Bale hay CR7?”. Những tin này có rất nhiều và chỉ kết thúc khi có sự đính chính từ những người có liên quan trực tiếp. Ngay đến khi báo chí đưa tin rằng Higuain và Thiago Alcantara chuẩn bị đáp chuyến bay đến Arsenal và MU để kiểm tra sức khỏe trước khi chính thức ký kết hợp đồng thì cuối cùng vẫn chưa có thương vụ nào diễn ra cả. Những chuyện tưởng chừng như 99% sẽ xảy ra nhưng kết quả lại rơi vào 1% còn lại. Đó là một phần của bóng đá và NHM sẽ phải chấp nhận nó dù muốn hay không.
Thậm chí có một chiêu bài được coi là “độc” của báo chí, tức là tự tung rồi tự xóa. Khi đó báo chí vừa là người đưa ra thông tin rồi tự mình lại đính chính nguồn tin đó là không chuẩn xác.
Chào hàng, PR và đánh bóng tên tuổi
![]() |
| Vì Rooney và Higuain, The Gunners quyết phá bỏ khung lương. Ảnh: Internet |
Đó cũng là cách nhiều CLB khiến cho CĐV bóng đá phải chú ý đến bằng những tin tức được cập nhật từng phút, từng giờ. Trong giai đoạn nghỉ hè, khi trái bóng không còn được lăn trên sân, sẽ thật buồn tẻ khi không có nhiều tin liên quan đến CLB của mình được cập nhật. So với những tin về chuẩn bị du đấu, tình hình các cầu thủ, thì kế hoạch nhân sự đội bóng trong mùa giải mới là vấn đề các CĐV quan tâm nhất.
Mặt khác, khi muốn bán 1 cầu thủ nào đó trong đội hình, đội bóng chủ quản có thể tạo ra luồng tin rằng có CLB này, CLB kia, quan tâm đến cầu thủ A, điều đó sẽ đánh động đến những CLB muốn sở hữu cầu thủ đó nhưng còn đang nghe ngóng tình hình. Nếu thực sự muốn mua chắc chắn khi nghe thông tin ấy khiến họ không khỏi sốt ruột và tìm cách liên hệ đến một cuộc chuyển nhượng. Như vậy việc chào hàng và PR sẽ thực sự thành công.
Thường một cầu thủ đá hay trong mùa giải qua thì sẽ có tin chuyển nhượng liên quan đến các CLB hàng đầu thế giới như trường hợp của Koscielny của Arsenal được Bayern và Barca liên hệ, nếu đá không tốt thì cũng sẽ có tin đồn ra đi nhường chỗ cho người khác như Vermaelen.
Hoặc đánh bóng tên tuổi bằng cách đưa thông tin những CLB hàng đầu thế giới muốn có cầu thủ B và ngay sau đó tự tuyên bố rằng B không phải để bán. Bóng đá thế giới từng chứng kiến không ít trường hợp như vậy, nó không phải là hy hữu.
Còn nhớ năm 2009, không biết từ đâu ra OM Marseille có được thông tin M.U muốn mua Ben Arfa và ngay lập tức chủ tịch đội bóng thành phố Cảng tuyên bố tiền vệ chạy cánh người Pháp là tài sản vô giá của CLB, họ sẽ không để anh ra đi nếu không nhận được 45 triệu bảng. Nhưng rồi cuối cùng Ben Arfa rời Marseille để đến với Newcastle với bản hợp đồng trị giá 5 triệu bảng. Đó được đánh giá là một thất bại của Marseille trong việc đẩy đi một tài năng sáng giá trong đội hình.
Hay như trường hợp của Mauro Zarate năm 2011, tiền đạo Argentina được cho là sẽ đến Arsenal khi HLV Wenger quyết chi đậm 40 triệu euro mang anh về Emirates, tất nhiên không thể thiếu sự cạnh tranh khốc liệt với “đại thiếu gia mới nổi” Man City. Nhưng đây được xem là 1 tin đồn khá “thô” bởi lẽ Zarate chỉ là một cầu thủ thuộc loại trung bình khá không đáng giá ấy và với 1 con người nổi tiếng tiết kiệm như HLV Wenger, chẳng ai tin rằng số tiền khổng lồ này sẽ chuyển vào két của Lazio. Và rồi cuối cùng Zarate cập bến Inter với 1 bản hợp đồng cho mượn vỏn vẹn 2,7 triệu euro cùng điều kiện mua đứt 15 triệu euro. Nhưng cũng chẳng bao giờ Inter muốn sử dụng điều khoản kích hoạt ấy bởi lẽ Zarate chỉ là “cục nợ” không hơn không kém ở Giuseppe MeazzaVới thành tích ra sân 30 trận nhưng chỉ 3 lần lập công, đó là tất cả những gì chân sút được định giá 40 triệu euro thể hiện. Và giờ đây anh cũng chưa biết mình sẽ chơi bóng ở đâu khi chưa có 1 CLB nào đánh tiếng chiêu mộ mặc dù Lazio cũng chẳng thiết tha gì giữ chân cầu thủ này và sẵn sàng để Zarate ra đi theo dạng CNTD.
Việc tạo ra những “cơn sốt” ảo trong TTCN cũng giống như trong bất động sản. Giá bất động sản cứ được hét lên rất cao trong khi giá trị thực và nhu cầu muốn mua của khách hàng là rất ít. Nếu không biết làm giá thì “bong bóng” chuyển nhượng cuối cùng cũng sẽ vỡ.
Nếu xét trên phương diện làm giá cầu thủ thì có lẽ khó có CLB nào ở Châu Âu qua mặt được Porto bởi lẽ đội bóng Bồ Đào Nha có những chiêu bài rất hiệu quả. Bằng chứng là họ đã bán được cầu thủ của mình với những cái giá trên trời như Deco (21 triệu euro), Carvalho (30), Anderson (31,5), Quaresma (24,5), Lisandro Lopez (26) và gần đây nhất là Falcao (47), Hulk (42) ,bộ đôi Joao Moutinho và James Rodriguez (70) và còn nhiều những cái tên khác nữa. Không phải ngẫu nhiên mà người ta gọi Porto là “cỗ máy in tiền ở Châu Âu” bởi mỗi năm họ bỏ túi lợi nhuận hàng trăm triệu euro từ việc bán cầu thủ. Ở chiều ngược lại, Barca hiện đang được cho là CLB không có tài PR cầu thủ của mình để dẫn đến việc mất giá khi bán.
Mời các bạn đón đọc phần 2 vào lúc 10h00 ngày 14/07.
(Bạn đọc a.k.a Persie)
|
* Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của bạn đọc.
Mời bạn đọc tiếp tục chia sẻ những bình luận, cảm xúc về các nhân vật, sự kiện, các giải bóng đá bằng cách email về banbientap@bongda.com.vn. Các quy định về cộng tác, vui lòng đọc tại đây.
Trân trọng,
Ban biên tập Báo Thể thao Việt Nam
















