Thời gian thoi đưa
Ngày 8/9/2011, một “quả bom” đã phát nổ làm rung chuyển bóng đá nội. Đấy là bài phát biểu của ông bầu Nguyễn Đức Kiên, tại hội nghị tổng kết mùa giải 2011. Ông Kiên đã làm mọi cách để len được vào phần quan trọng nhất của lễ tổng kết vốn “nội bất xuất, ngoại bất nhập” và châm ngòi nổ. “Quả bom” có sức công phá quá lớn, làm trì trệ mọi phản xạ của lãnh đạo Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) và các thành viên ban tổ chức giải. Ống kính truyền hình quay cận cảnh những sếp lớn mồ hôi túa ra như tắm. Dư chấn của bài phát biểu đã làm rúng động đời sống bóng đá nội, là sự khởi đầu để có một cuộc thay đổi cực lớn về ý thức hệ; về vai trò, vị trí và quyền hạn trong việc kiểm soát hai giải đấu đỉnh cao của bóng đá Việt Nam.
 |
| Ông Nguyễn Đức Kiên đã quăng ra một quả bom chấn động ở lần tổng kết giải năm ngoái |
Mới đó mà đã gần một năm, khi những tờ lịch của tháng 8 đang vơi dần, khi mùa giải đã kết thúc làm người ta càng nhớ đến cái lễ tổng kết vô tiền khoáng hậu đó.
Giờ đây, bình tâm lại và hồi tưởng, phải thẳng thắn thừa nhận rằng nếu không có sự kiện bầu Kiên đăng đàn, thì đời sống bóng đá nội vẫn cứ nhàn nhạt, không có sự thay đổi phạm vi lớn về các giải đấu lớn, vốn là “phần thân” của một nền bóng đá. Xã hội muốn phát triển cần phải có nhiều sự kiện mang tính phản biện, văn hóa phản biện. Chỉ có phản biện mới thể hiện được tính dân chủ. Tiếc rằng, với bóng đá, khái niệm trên quá mờ nhạt.
Theo thông lệ, những buổi tổng kết được người ta chuẩn bị sẵn báo cáo màu hồng, với đủ cụm từ hoa mỹ, vo tròn. “Các anh nghĩ chúng tôi là trẻ con lớp 1, lớp 2 hay sao mà đưa ra một bản tổng kết như vậy?” Chính phát biểu của bầu Kiên đã nhắm vào đúng tâm trạng bức xúc của số đông người hâm mộ. Thành công của một số ông bầu trong việc giành chiến thắng trước VFF, ra đời VPF, khởi phát từ nguyện vọng chung và tha thiết của người hâm mộ cả nước: muốn cải tổ nền bóng đá đã quá trì trệ, đầy tiêu cực và không có đường ra; muốn làm thay đổi tư duy làm bóng đá bao cấp của VFF.
Đấu tranh… tránh đâu
VPF là tập hợp một số ông bầu cùng chí hướng, chứ không phải đã tranh thủ được tất cả những ông bầu đang tham gia vào lãnh địa bóng đá hiện nay. Chưa kể gian truân nhất là ý thức của các câu lạc bộ, diễn viên chính của “sân khấu bốn mặt”, quyết định đến thành hay bại của cả mùa giải.
Tương tự, họ cũng mới chỉ tranh thủ được sự ủng hộ của một vài cá nhân trong VFF, hoặc cựu quan chức VFF, có tư chất và thực sự khát khao thay đổi tấm áo bao cấp của bóng đá nội địa.
Theo dõi qua gần một năm, chúng ta không khó nhận ra cuộc chiến tồn tại và phát triển của VPF diễn ra cực kỳ cam go, gay cấn, chẳng khác một trận đấu, một mùa giải với đầy đủ cung bậc cảm xúc, có cả men say chiến thắng lẫn đắng cay của thất bại tạm thời. Nhiều lúc, thấy một số ông bầu tiên phong trong VPF cô độc đi trên con đường phía trước như đầy sương giăng. Con đường để thoát ra khỏi những vòng kim cô của bóng đá bao cấp bao nhiều người ấp ủ, nhưng đều không thể dấn thân vì quá nhiều rào cản. Chúng tôi không tin rằng, tất cả các thành viên trong VPF một năm qua đều lạc quan, nếu không loại trừ khả năng có vị muốn buông xuôi.
Cần đánh giá khách quan, công bằng
Hy vọng rằng, trong lễ tổng kết mùa giải 2012, VPF sẽ mở toang cánh cửa thay vì cấm cung như những mùa trước. Lễ tổng kết có nhiều phản biện, thậm chí gay gắt trên tinh thần xây dựng. Chắc chắn, căn cứ vào những màn tranh đấu giữa VPF và những thế lực cũ, lễ tổng kết sẽ nổi sóng.
Quan trọng hơn, lãnh đạo VPF, có thể là bầu Kiên, nên tự soạn thảo bản báo cáo thật trung thực, thẳng thắn và sẵn sàng đối thoại với những phản biện.
Nhìn lại mùa giải qua, có thể thấy điều làm VPF bối rối nhất vẫn là cuộc chiến chống tiêu cực. Họ đã bỏ tiền, tâm lực để mời cơ quan an ninh vào cuộc quyết liệt hơn. Đội ngũ trọng tài đã bị siết chặt, bên cạnh chế độ tăng cao đột biến. Rõ ràng, năm nay tiêu cực trong trọng tài đã đỡ hơn rất nhiều. Ít ra, đã thấy sự thay đổi nhận thức, một luồng sinh khí mới với lực lượng cầm cân nảy mực, vốn luôn là tâm điểm chỉ trích ở những mùa giải trước. Đội bóng bầu Thắng vô địch trước một vòng, lập kỷ lục 11 trận toàn thắng, rõ ràng bằng thực lực. Nếu “chơi bẩn”, chắc chắn hai đội bóng bầu Kiên đã không có kết cục như thế. Vậy thì, có công bằng khi có ý kiến cho rằng có âm mưu chống lại hai đội bóng bầu Hiển, nhưng Hà Nội T&T và SHB Đà Nẵng luôn chót vót trên nhóm đầu…
 |
| Cuộc chiến chống tiêu cực vẫn là vấn đề nhức nhối nhất với bóng đá nội |
Tiêu cực là căn bệnh nan y mà cả xã hội đang đối diện, nó có gốc rễ quá sâu xa, nên với bóng đá nói riêng, dễ gì tiễu trừ chỉ trong vòng một mùa giải. Chính vì số trận đấu bốc mùi vẫn ngang nhiên tồn tại ở chặng cuối giải, khiến uy tín của VPF bị lung lay, cũng là gót Achilles của tổ chức này.
VPF sẽ không thể trong sạch hóa được bóng đá Việt Nam một khi họ chưa nhận được sự hỗ trợ hết mình của VFF, và từ phía tất cả các câu lạc bộ. VFF vẫn phải thể hiện sự đậm nét hơn về quyền lực trong vai trò quản lý VPF để tổ chức này không đi lệch quỹ đạo. VFF phải thể hiện được sự ủng hộ mãnh liệt VPF, bằng tình cảm thực sự vì sự nghiệp chung. Nói thế bởi trọng tài vẫn là của VFF. Ban đạo đức của VPF có ra đời, nhưng quyền năng không thể vượt qua Ban kỷ luật của VFF.
Xem ra, giữa VFF và VPF vẫn bị dư luận cho rằng còn tồn tại mối quan hệ theo kiểu bằng mặt, chưa bằng lòng.
Trở lại “nhân vật chính”, các câu lạc bộ, sẽ không bao giờ các dạng tiêu cực bị triệt tiêu, một khi phía các đội bóng không ý thức, tự giác đoạn tuyệt với bóng đá tiêu cực. “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Một khi gia đình bất ổn, thì khó có những đóng góp tốt cho xã hội. Điều này thấy rất rõ trong bóng đá, khi các lãnh đội thường bao che, dung dưỡng cho quân mình lúc dính vào các dạng tiêu cực. Thậm chí, nhiều lãnh đội còn thiếu gương mẫu, cãi vã vô lối với trọng tài, lách luật bằng mọi cách, vô tình tiếp tay cho cầu thủ làm càn.
Sự kiên nhẫn chỉ có giới hạn, những hạn chế sẽ vượt quá giới hạn một khi lặp đi lặp lại một cách hệ thống. Sang năm, dứt khoát dư luận càng khắt khe hơn VPF.
Mùa giải này, được biết VPF đã nhiều lần muốn đánh gục một số đối tượng dính đến tiêu cực, nhưng họ vẫn ngại sẽ vỡ giải. Như thế, tổn thất có khi nhiều hơn thu hoạch. Đấy cũng là lý do khiến VPF phải chấp nhận bị chỉ trích để hướng tới đại sự, bằng những mùa giải sau. Trong đó, tiêu cực sẽ bị đánh mạnh, phủ đầu từ ngay khi bóng vừa lăn.
Bầu Kiên bảo rằng bóng đá là sân khấu bốn mặt, không gì giấu giếm được. Đúng thế, sân vận động là lộ thiên, diễn trò làm sao qua mắt được hàng vạn tai mắt khán giả. Dĩ nhiên, thắng thua trong bóng đá đâu luận nhất thời.
Một năm qua, trên sân khấu bốn mặt của bóng đá quả là nhiều “tấn trò đời”. Cũng đúng, bởi ai đó ví bóng đá như cuộc đời đấy thôi!
