Hướng tới EURO 2012 : Những cách tân chiến thuật của lục địa già

Trên con đường chinh phục ngai vàng ở kỳ EURO 2012 năm nay. Đối với 16 đội tuyển tham dự, đó là cuộc tìm kiếm con đường đến vinh quang. Với những khán đài, NHM môn túc cầu đương nhiên chờ mong là các chiến thuật đem lại nhiều bàn thắng. Minh chứng rõ nét nhất trong những năm gần đây, các VCK EURO luôn tưng bừng bàn thắng, đó là kỳ EURO 1996 tổ chức tại Anh. Lần đầu tiên kỳ EURO có 16 đội tham dự, trung bình 2,06 bàn/trận. 4 năm sau tại kỳ EURO 2000 trên đất Bỉ và Hà Lan mức này tăng lên kỷ lục 2,74 bàn/trận. Nhưng sau đó cả kỳ EURO 2004 và EURO 2008 đều giảm xuống còn trung bình 2,48 bàn/trận. Tại kỳ EURO 2012 lần này cũng sẽ là kỳ EURO cuối cùng có 16 ĐT góp mặt trước khi nâng lên 24 ĐT ở EURO 2016. Vì thế, không ít người chờ đợi một kỷ lục mới về bàn thắng sẽ được lập trong mùa giải vốn đã quá nhiều hảo thủ này.

Đội tuyển nào và lối chơi nào sẽ lên ngôi? Ảnh: Internet.

Nhìn chung tại EURO 2012 năm nay sơ đồ chiến thuật hứa hẹn phổ biến nhất vẫn sẽ là 4-2-3-1 với duy nhất một tiền đạo mũi nhọn đích thực. Sơ đồ này đã lên ngôi ở EURO 2008, quan trọng hơn ở World Cup 2010 khi 3/4 đội góp mặt ở bán kết (Đức, Hà Lan và nhà vô địch Tây Ban Nha) đều sử dụng. Cho tới nay Đức vẫn trung thành với sơ đồ này, nhất là sau khi họ thất bại thảm hại khi thử nghiệm 4-1-4-1 ở trận thua 3-5 trước Thụy Sỹ. Tuy nhiên ở mỗi đội lại có cách tiếp cận khác nhau. Đức và Hà Lan dựa nhiều hơn vào tốc độ trong tấn công còn Tây Ban Nha đương nhiên gắn bó với lối chơi Tiqui-taca nhiều đường chuyền ngắn, nhuần nhuyễn.

Riêng với HLV Laurent Blanc lại chọn rất nhiều cầu thủ mang khuynh hướng tấn công vào đội hình tham dự EURO 2012 cho thấy Pháp nhiều khả năng sẽ theo đuổi chiến thuật 4-3-3 mạnh mẽ, nhất là sau khi họ vừa giành thắng lợi tưng bừng 4-0 trước Estonia. Còn ĐT Ý thể hiện chiến thuật cổ điển của mình 4-3-1-2 trong trận giao hữu duy nhất trước EURO 2012 với Nga song thất bại 0-3 nặng nề có thể buộc huấn luyện viên Cesare Prandelli phải điều chỉnh lại. Prandelli sẽ chọn sơ đồ 3-5-2, chiến thuật mà Juventus vận hành rất thành công ở Serie A mùa giải vừa qua. Vì hiện trong tay Prandelli có tới 7 cầu thủ Juve trong đội hình, ông sẽ áp dụng hàng phòng ngự 3 người với bộ ba Andrea Barzagli, Leonardo Bonucci và Giorgio Chiellini của Juventus. Bức tường thép này chỉ để lọt lưới 20 bàn trong chiến dịch vinh quang của "Bà đầm già thành Turin".

Trong khi đó ĐT Anh sẽ là một trong số ít đội sử dụng hai tiền đạo đích thực khi tân huấn luyện viên Roy Hodgson lại chọn sơ đồ chiến thuật truyền thống 4-4-2. Chơi với cặp tiền đạo, lợi thế là bất cứ tiền đạo nào có bóng cũng có ngay sự hỗ trợ gần đó. Đồng thời, khả năng uy hiếp lên hàng phòng ngự đối phương cũng gia tăng. Tuy nhiên, một bài toán khó cho "Tam Sư" là chân sút hàng đầu Wayne Rooney bị treo giò ở hai trận đầu. Vì thế trong các trận giao hữu vừa qua, đội tuyển Anh có không ít thử nghiệm như sơ đồ 4-4-1-1 với Ashley Young đóng vai trò tiền đạo lùi hỗ trợ (chiến thuật được ông sử dụng ở trận thắng Bỉ 1-0 mới đây).

Suy cho cùng, trong bóng đá hiện đại và đặc biệt ở những giải mang tính cạnh tranh khắc nghiệt như EURO, không có nhiều đất cho cuộc cách mạng chiến thuật, vì chỉ có tối đa là 6 trận. Các huấn luyện viên có một khoảng thời gian rất ngắn để luyện tập cho các tuyển thủ và điều được nhấn mạnh sau cùng là tính thực dụng chứ không phải là những sáng tạo trong lối chơi. Tại kỳ EURO 2004, Hy Lạp đã vượt qua đội tuyển chủ nhà Bồ Đào Nha (1-0) trong trận chung kết bằng chính lối đá thực dụng, tinh thần quả cảm, sự bọc lót và kết dính cầu thủ trên từng vị trí. 4 năm sau, ĐT Tây Ban Nha với lối chơi Tiqui-taca (4-2-3-1), tức chuyền bóng sệt, ngắn và bóng vận hành liên tục. Họ đã lên ngôi vô địch tại kỳ EURO 2008 trên đất Áo và Thụy Sĩ. Gần đây nhất Chelsea cũng rất thành công nhờ đấu pháp thực dụng khi họ liên tiếp hạ gục Barca và Bayern để lên ngôi vương ở Cúp C1 vừa qua.

Ở thời điểm này, rất khó để nói trước được chiến thuật nào sẽ lên ngôi ở EURO 2012. Tuy nhiên, 4-2-3-1 nhiều khả năng khó giữ được vị trí “độc tôn” như cách đây 2 năm.

(Bạn đọc: Leemin)