Đêm nay bốc thăm chia bảng World Cup: Địa điểm thi đấu quan trọng như thế nào?

Quá rộng, quá nguy hiểm

Nếu tính theo tổng diện tích thì Brazil là nước chủ nhà rộng lớn thứ hai, sau Mỹ, trong lịch sử World Cup, nhưng nếu trừ đi tiểu bang Alaska băng giá gần Bắc Cực (và không thể tổ chức các trận đấu bóng đá) thì Mỹ thậm chí còn nhỏ hơn Brazil đôi chút. Brazil là quốc gia có diện tích rộng gần bằng cả châu Âu và quãng đường xa nhất giữa hai điểm thi đấu (từ Manaus đến Recife) thậm chí lên đến 2.819km, tức xấp xỉ bằng khoảng cách từ London sang Moscow. Tóm lại, nếu các chuyến hành quân đến Đông Âu ở Champions League đáng ngại như thế nào thì công tác di chuyển giữa các điểm thi đấu tại VCK World Cup 2014 cũng khó khăn gần tương tự, nếu không muốn nói là còn khó khăn hơn vì sự khác biệt về khí hậu.

Hình ảnh sân vận động Manaus

Diện tích của Brazil quá rộng nên đất nước này có đủ mọi loại hình thời tiết, từ xích đạo ở phía Bắc cho đến nhiệt đới ở miền Trung và cận nhiệt đới ôn hòa ở miền Nam/Đông Nam. Tháng 6/2014 thì Nam bán cầu đã bước vào mùa Đông, nhưng các vùng phía Bắc Brazil vẫn cực kỳ oi bức (vì nằm gần xích đạo) và không thực sự phù hợp cho việc chơi bóng, đặc biệt là đối với những cầu thủ đến từ các quốc gia có khí hậu ôn đới. Để tối ưu hóa điều kiện thi đấu thì lẽ ra World Cup 2014 có thể được tổ chức gói gọn trong các bang vùng Đông Nam, nơi có khí hậu lý tưởng (trên dưới 20 độ C) cho . Tuy nhiên ý tưởng này không thể được thực thi bởi nó còn gặp phải những ràng buộc về mặt chính trị: chi phí đầu tư cho World Cup được lấy từ túi của người đóng thuế trong cả nước chứ không riêng gì các bang miền Nam, và rõ ràng những người trả tiền xây SVĐ cho giải đấu xứng đáng được tận mắt chiêm ngưỡng trái bóng Brazuca, dù họ sống ở vùng Đông Bắc cận xích đạo hay vùng rừng Amazon phía Tây.

Chiến thắng bằng hậu cần

Chính vì thế nên các ĐTQG góp mặt tại VCK World Cup năm sau sẽ phải đương đầu với một nan đề có tên “di chuyển”. Họ phải vượt qua quãng đường lên đến 91.000 km (trung bình gần 3.000 km mỗi đội) giữa các sân bóng đăng cai World Cup, cao gấp đôi so với mức 44.000 km ở Nam Phi năm 2010 và hiển nhiên là điều này sẽ có ảnh hưởng đáng kể đến các cầu thủ. Tiến sĩ Ken Van Someren của Học viện thể thao Anh (English Institute of Sport – EIS) khẳng định rằng các chuyến bay liên tục một mặt sẽ khiến các cầu thủ sút giảm phong độ, mặt khác làm gia tăng nguy cơ chấn thương. “Nếu vượt qua từ 2-3 múi giờ trở lên, xác suất dính chấn thương sẽ tăng thêm 15% và tốc độ bình phục chấn thương sẽ chậm lại tới 32%” – ông Someren cho biết.

Các vấn đề về điều kiện ngoại cảnh tại Brazil dường như gây không ít bất lợi cho các đội bóng ở xa

Thành tích của các đội bóng cũng sẽ chịu tác động lớn từ quãng đường di chuyển. Chúng ta không có số mẫu thống kê đủ lớn từ bóng đá (vì World Cup hiếm khi được tổ chức ở các quốc gia rộng lớn như Brazil hay Mỹ), nhưng căn cứ vào các số liệu từ giải bóng rổ nhà nghề Mỹ (NBA) thì những đội phải vượt qua chặng đường tương đương với 3 múi giờ đã thua tới 61% số trận, trong khi con số này chỉ là 52% nếu di chuyển qua 1 múi giờ. Tương tự, khi phải di chuyển dưới 1.500km thì các đội bóng ở giải bóng bầu dục Mỹ (NFL) đã thắng 43% số trận, nhưng khi khoảng cách tăng lên trên 2.000km thì tỷ lệ giành thắng lợi của họ tụt xuống chỉ còn 40%. Tóm lại, khâu hậu cần (lên kế hoạch nghỉ ngơi, di chuyển…) ở kỳ World Cup sắp tới có thể còn quan trọng hơn rất nhiều so với công tác chuyên môn và đội vô địch chưa chắc đã là đội xuất sắc nhất. Đơn giản là họ may mắn rơi vào lá thăm H1 chẳng hạn…

Đã có rất nhiều ý kiến phản đối khi FIFA đưa VCK World Cup 2022 về Qatar và bắt các cầu thủ phải ra sân giữa cái nắng hè gay gắt, nhưng thực ra điều kiện thi đấu ở Brazil 2014 cũng chưa chắc đã dễ chịu hơn. Một số tỉnh nằm ở phía Bắc và Đông Bắc Brazil như Bahia, Pernambuco… có khí hậu nhiệt đới nên nhiệt độ trung bình luôn duy trì ở mức xấp xỉ 30 độ C, và chắc chắn sẽ còn cao hơn ở thời điểm giữa trưa hoặc đầu giờ chiều (khi các trận đấu sớm diễn ra). Quan trọng hơn, độ ẩm ở những khu vực này lúc nào cũng cao chót vót (trung bình 79-81%) và thi đấu dưới độ ẩm đó còn có thể khiến người ta hao tổn sức lực hơn là chạy dưới cái nắng 40 độ C (nhưng độ ẩm xấp xỉ bằng 0%) ở Qatar. Những cầu thủ châu Âu hoặc đã quen với khí hậu châu Âu sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất: trong cuốn tự truyện của mình, Carlo Ancelotti – khi đó là trợ lý cho Arrigo Sacchi ở ĐTQG Italia – từng tiết lộ rằng các tuyển thủ Italia thậm chí còn không thể di chuyển nổi và “chỉ đứng vững bằng sức mạnh tinh thần” trong trận chung kết World Cup 1994 do đã quá mệt mỏi trước độ ẩm cao của mùa hè nước Mỹ, nơi có thời tiết gần tương tự như Brazil. Vì FIFA cố gắng “nắn” lịch thi đấu của World Cup 2014 sao cho phù hợp với khung giờ vàng của truyền hình châu Âu (nhanh hơn giờ Brazil từ 5-6 tiếng) nên sẽ có những đội bóng phải ra sân vào lúc 13 và 16h chiều theo giờ địa phương. Đây không phải là vấn đề lớn nếu các trận đấu được tổ chức ở miền Đông Nam mát mẻ, nhưng sẽ là cực hình nếu nó diễn ra ở Salvador, Natal, Fortaleza vùng Đông Bắc. Nền nhiệt trên 30-35 độ C vào giữa trưa đủ sức khiến các cầu thủ dự bị đổ mồ hôi còn các cầu thủ đá chính sẽ có một màn… xông hơi miễn phí và có lẽ trừ các ĐT châu Phi thì không đội nào muốn thi đấu dưới tình huống này.