Trong lịch sử bóng đá Pháp, nếu Michel Platini là nhạc trưởng lịch lãm, Zinedine Zidane là phù thủy đầy mê hoặc, thì Jean-Pierre Papin (JPP) chính là một chiến binh của những cơn bão.
Cuộc đời ông không phải một bài thơ êm đềm, mà là một kịch bản điện ảnh đậm chất kịch tính với đầy đủ những chương hồi: từ những tiếng la ó cay nghiệt đến đỉnh cao Quả bóng Vàng, và rồi kết thúc bằng một nốt lặng đầy nhân văn của tình phụ tử.
Khúc độc hành giữa thung lũng của sự hoài nghi
Phần đầu của bộ phim về cuộc đời của JPP mở ra tại bến cảng Marseille năm 1986. Những cơn gió lạnh lẽo thổi qua sân cỏ Velodrome không buốt giá bằng sự ghẻ lạnh mà khán giả dành cho ông.
Vừa trở về sau một kỳ World Cup mờ nhạt tại Mexico, Papin bước vào Marseille như một kẻ lạc loài. Trong những trận đấu đầu tiên, đôi chân ông dường như đeo chì, những cú sút đi chệch mục tiêu cả mét trong sự ngỡ ngàng của hàng vạn khán giả.
Trên khán đài, những tiếng huýt sáo vang lên như xé rách bầu trời. Người ta bắt đầu gọi ông bằng cái tên miệt thị: "JPP - J'en Plante Pas" (Gã không bao giờ ghi bàn). Những tờ báo địa phương không ngần ngại gọi ông là một vụ đầu tư hớ của chủ tịch Bernard Tapie.
Nhưng trong bóng tối của sự sỉ nhục, ống kính máy quay sẽ bắt gặp một hình ảnh đầy ám ảnh: Một gã trai gầy gò, khi các đồng đội đã tắm rửa sạch sẽ và lái xe về nhà, vẫn lầm lũi ở lại sân tập cho đến khi mặt trời lặn hẳn. Papin dựng những hàng rào nhựa, bắt các thủ môn trẻ ở lại đến phát khóc để ông thực hiện hàng trăm cú sút mỗi ngày.
Ông không tranh cãi với khán giả bằng lời nói, ông chọn cách đối thoại với trái bóng cho đến khi nó phải quy phục mình hoàn toàn. Đó là một sự khổ luyện đến mức cực đoan, một gã thợ miệt mài đúc nên một thứ vũ khí hủy diệt.
Khai sinh "Papinade" – Khi bản năng trở thành tôn giáo
Đoạn phim chuyển cảnh sang ngày 17 tháng 12 năm 1986, trận đấu với Matra Racing, một trong những tuyệt phẩm mang tên "Papinade" sớm nhất được chàng trung phong người Pháp thực hiện. Một đường chuyền dài từ biên của Jean-Louis Zanon, trái bóng bay lơ lửng, một quỹ đạo khó chịu mà bất kỳ tiền đạo nào cũng sẽ chọn cách khống chế bóng trước khi dứt điểm. Nhưng Papin thì không.
Ông xoay người, trục thân mình nghiêng một góc 45 độ, chân trụ cắm xuống mặt cỏ như một chiếc compa, chân kia vung lên một vòng cung tuyệt mỹ. Bộp! Một âm thanh khô khốc vang lên. Trái bóng bay với vận tốc của một viên đạn, găm thẳng vào góc chữ A trong sự bất động hoàn toàn của thủ môn Pascal Olmeta.
Cả sân Velodrome lặng đi trong vài giây trước khi rung chuyển bởi một làn sóng âm thanh khủng khiếp. Đó chỉ là một trong nhiều khoảnh khắc của "Papinade". Đó không chỉ là một bàn thắng, mà là định nghĩa mới về nghệ thuật dứt điểm.
Đó là những cú vô-lê một chạm, những pha ngả người móc bóng không tưởng từ những góc độ mà hình học thông thường phải đầu hàng.
Từ "Gã không biết ghi bàn", Papin trở thành "Kẻ không thể ngừng ghi bàn". Năm năm liên tiếp, ông thống trị danh hiệu Vua phá lưới nước Pháp, đưa Marseille từ một đội bóng trung bình thành một đế chế bất khả chiến bại, một thế lực khiến cả Châu Âu phải run rẩy.
Đỉnh cao cô độc và vết sẹo nghiệt ngã
Năm 1991, bộ phim cuộc đời Papin chạm đến cao trào rực rỡ nhất. Dưới ánh đèn rực rỡ của sân Velodrome, ông nâng cao danh hiệu Quả bóng Vàng Châu Âu, trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử giành được giải thưởng cao quý này khi đang khoác áo một câu lạc bộ Pháp.
Hình ảnh Papin đứng giữa hai huyền thoại Raymond Kopa và Michel Platini không chỉ là lời công nhận, đó là một sự phong thánh cho lòng kiên trì. Tuy nhiên, điện ảnh luôn cần những bi kịch để trở nên bất tử.
Trận chung kết Cúp C1 năm 1991 tại Bari (Ý) là một chương hồi đầy đau đớn. Marseille của Papin là đội bóng mạnh nhất thế giới thời điểm đó, một dàn sao lấp lánh đối đầu với Red Star Belgrade đầy lỳ lợm.
Papin đã chiến đấu như một con mãnh thú, nhưng trái bóng hôm ấy từ chối đi vào lưới. Thất bại trên chấm luân lưu định mệnh khiến những giọt nước mắt của Papin rơi xuống mặt cỏ Bari. Sự nghiệt ngã của định mệnh còn đi xa hơn thế. Năm 1992, ông sang AC Milan để tìm kiếm chiếc cúp bạc Champions League.
Và rồi trong trận chung kết năm 1993, Papin khi ấy mang trên mình màu áo đỏ-đen của Milan đớn đau nhìn đội bóng cũ Marseille đánh bại chính mình để lên ngôi vô địch.
Ông đứng đó, giữa ranh giới của sự hối tiếc và niềm tự hào, chứng kiến vinh quang mà mình đã góp công xây dựng bấy lâu nay lại thuộc về kẻ khác ngay trước mắt. Một vinh quang quá gần, nhưng lại thuộc về một thực thể mà ông không còn là một phần trong đó.
Phía sau một siêu nhân
Chương cuối của bộ phim không diễn ra trên những thảm cỏ xa hoa của San Siro hay Olympiastadion, mà là trong một căn phòng yên tĩnh, nơi có một cô bé tên là Emily.
Khi đang thi đấu cho Bayern Munich, Papin nhận được tin dữ: cô con gái Emily bị tổn thương não nghiêm trọng. Ngay lập tức, gã sát thủ lừng lẫy trên sân cỏ trở nên nhỏ bé trước số phận. Ông nhận ra rằng, những chiếc cúp bạc hay những quả bóng vàng đều trở nên vô nghĩa nếu ông không thể ở bên con.
Papin quyết định từ bỏ môi trường bóng đá đỉnh cao nhất để quay về Pháp, ký hợp đồng với Bordeaux chỉ để có thời gian và điều kiện y tế tốt nhất chăm sóc con gái.
Người ta thấy một Papin không còn khao khát những danh hiệu hào nhoáng. Ông cùng vợ thành lập hiệp hội "Chín Cơ" (lấy theo áo số 9 huyền thoại). Gã tiền đạo từng khiến mọi thủ môn khiếp sợ giờ đây dành thời gian để kiên nhẫn học cách giúp con gái tập đi, tập nói.
Những cú vô-lê cháy lưới ngày xưa giờ được thay thế bằng những cái nắm tay tiếp thêm nghị lực cho những mảnh đời bất hạnh. Sự nghiệp chuyên nghiệp có thể phai nhạt, nhưng hành trình nhân văn của ông mới thực sự biến ông trở thành một người hùng đích thực trong mắt công chúng.
Ngọn lửa không bao giờ tắt
Jean-Pierre Papin kết thúc sự nghiệp bóng đá của mình không bằng một trận đấu giã từ rầm rộ, mà lặng lẽ tại những đội bóng nghiệp dư vùng Bassin d'Arcachon. Cho đến tuổi 40, người ta vẫn thấy ông ra sân, vẫn tung người móc bóng với cùng một niềm đam mê như đứa trẻ năm nào ở Jeumont.
Ông không có sự hào hoa thiên bẩm, nhưng ông có sự bền bỉ của một thợ rèn và trái tim của một hiệp sĩ. Papin đã dạy cho thế giới biết rằng: Bạn có thể bị chế giễu, bạn có thể thất bại trong những trận chung kết lớn nhất, nhưng nếu bạn không ngừng nỗ lực, bạn sẽ tạo ra những "Papinade" của riêng đời mình.
Bộ phim về Jean-Pierre Papin khép lại, nhưng hình ảnh gã số 9 ấy bay người trên không trung, rực rỡ và mãnh liệt như một tia chớp vẫn mãi là một biểu tượng vĩnh cửu. Đó là biểu tượng về việc biến nỗi đau thành sức mạnh, biến hoài nghi thành huyền thoại và biến bóng đá thành một bản tình ca của lòng trắc ẩn.
