Câu chuyện: Bóng đá hiện đại không có chỗ cho chữ “thần đồng”

Từ những ngôi sao mãi không chịu lớn, từ thần đồng đến “lão thần đồng”

Nói đến công nghệ PR cầu thủ thì có thể nói nước Anh chính là bậc thầy trong lĩnh vực này, lịch sử bóng đá Anh ghi dấu không biết bao nhiêu thần đồng, không biết bao nhiêu cầu thủ từng được coi là bản sao của những huyền thoại bóng đá đương thời. Hãy bắt đầu bằng Michael Owen, chiếc xe công thức 1 năm nào của đội tuyển Anh và CLB Liverpool, những năm tháng đẹp nhất sự nghiệp của Owen chớm nở rất sớm trong màu áo đỏ vùng Merseyside. Ra mắt thế giới khi mới ở độ tuổi 18, người Anh suy tôn Owen như là một trong những thần đồng xuất sắc nhất trong lịch sử của họ, nhưng rồi những chấn thương liên miên, đi cùng với đó là sự khựng lại của một tài năng, Owen nhanh chóng bị tầm thường hóa, bắt đầu cuộc lang bạt của mình từ Real Madrid cho đến Newcastle trước khi chính thức đầu hàng trở về Premier Leaguge với thất bại cay đắng trong việc phát triển hết tìm năng của mình.

Bỏ qua trường hợp của Rooney đã chứng tỏ được đẳng cấp của mình, Theo Walcott nổi lên như một “thần đồng” mới của người Anh cách đây 7 năm, 7 năm sau anh vẫn đang lay lắt sống với cái danh hiệu đó. Tốc độ, khéo léo và cực kì trẻ trung, cựu cầu thủ của Southampton sỡ hữu gần như tất cả những tố chất để trở thành một ngôi sao lớn, thế nhưng 7 năm Arsenal trắng tay là 7 năm Walcott ngụp lặn và bế tắc trong việc vực dậy hết tiềm năng của mình, để cho đến hôm nay, có lẽ “thần đồng bóng đá Anh” vẫn là danh hiệu cá nhân “cao quý” nhất mà Walcott có được.

Họ cần bao nhiêu thời gian? Ảnh: Internet.

Quên đi nỗi thất vọng mang tên Walcott, báo chí nước Anh tiếp tục bủa vây và nhanh chóng biến Jack Wilshere, một “sao mai” khác của pháo thủ thành Luân Đôn trở thành “Xavi nước Anh”, là thần đồng tài năng bậc nhất của thế giới. Wilshere tài năng thật, nhưng ở cái độ tuổi 18, sau những màn trình diễn tuyệt vời trước Barcelona hay ra mắt ấn tượng trong màu áo Tam sư, Jack nhanh chóng chìm vào đen tối với những chấn thương khủng khiếp và rồi khi trở lại, anh khiến người ta băn khoăn tự hỏi, đến bao giờ nước Anh mới lại đủ sức sản sinh một ngôi sao mang đẳng cấp để đi tranh bóng vàng thế giới. Sau Walcott, sau cả Wilshere, người Anh vẫn không từ bỏ thói quen tìm cho mình một ngôi sao mang hiệu thần đồng, Zaha, Chamberlain và cả những tài năng khác, họ cần bao nhiêu năm, bao nhiêu sự may mắn để bước chân vào ngôi đền huyền thoại bóng đá?

Chỉ đứng sau người Anh, Brazil từ lâu được xem như mảnh đất lành của bóng đá, và không chỉ vậy, xứ sở với những điệu Sam-ba hoang dã còn là nơi mà những thần đồng bóng đá mọc lên mạnh mẽ chẳng khác nào “nấm sau mưa”. Mấy ai còn nhớ cái tên Robinho, mấy ai còn nhớ những màn sô-lô kinh điển của chàng tiền đạo nhỏ con có biệt danh “tiểu Pele” một thời. Có chăng đó chỉ là một mảng kí ức còn đọng lại trong tâm trí nhưng ai từng yêu mến anh, yêu mến đôi chân ma thuật như có nam châm hút lấy quả bóng. Tài năng của Robinho không cần phải bàn cãi, nhưng người ta ước gì thần đồng bóng đá Brazil ngày ấy không vội vã hướng về trời Âu, nơi mà bóng đá không đơn thuần là một môn thể thao với mục đích giải trí như tại Brazil quê hương anh. Chính sự khốc liệt của đời sống bóng đá châu Âu đã ngăn cản sự phát triển ngôi sao mai ấy, để giờ đây, khi đã bước qua sườn dốc bên kia sự nghiệp, người ta chua xót nhận ra người đàn ông Sao Paulo ấy mới chỉ ở độ tuổi 29.

Mới đây thôi, khi báo chí thế giới đồng loạt đưa tin Alexander Pato chính thức hoàn tất hợp đồng trở lại Brazil khoác áo đội bóng Corinthians, nhiều người hâm mộ đã không khỏi lắc đầu tiếc nuối cho một tài năng sớm nở và cũng quá sớm tàn. 17 tuổi, Pato khiến thành Milan điên đảo bởi tài năng của mình và ngay lập tức, đội bóng sọc đỏ đen không ngần ngại mang anh về San Siro với cái giá 22 triệu euro, một con số điên rồ với một sát thủ đầy non nớt. Gần 6 năm sau, Pato trở thành gánh nặng, một cục nợ mà Milan buộc phải bán gấp để bắt đầu công cuộc tái thiết. Đã có những giây phút thăng hoa, những khoảnh khoắc mang dáng dấp thiên tài mà bàn thắng ở giây thứ 24 vào lưới Barca là một minh chứng cụ thể, thế nhưng kết luận của 6 năm ấy vẫn là một Pato yếu đuối, thiếu ổn định và gần như vĩnh viễn không thể “lớn”. Chỉ mới bước sang độ tuổi 24, nhưng Pato đã phải chấp nhận bước trên con đường một thời mà những Ronaldo, Carlos, Rivaldo đã đi, đó là hồi hương để thi đấu, cay đắng thay trong vị thế của một kẻ thất bại, không hiểu sẽ là một nốt lặng, hay sẽ là dấu chấm hết cho sự nghiệp của “thần đồng” bóng đá Nam Mỹ ngày nào.

Trông người rồi lại nhìn ta, mỗi khi nhắc đến chữ “thần đồng”, người hâm mộ bóng đá đất Việt lại nhớ đến “thằng béo”, biệt danh của Phạm Văn Quyến, tài năng có thể coi là lớn nhất trong gần 10 năm qua của bóng đá Việt Nam. Không ai trong số những người dân từng có mặt tại Mỹ Đình ngày ấy quên được chàng trai quê Bác với mái đầu rẽ 2 ngôi của những ngôi sao nhạc Pop thập niên 70 đã làm gì để làm nên chiến thắng lịch sử của U20 Việt Nam trước U20 Hàn Quốc, trong giây phút ấy, người ta hiểu rằng, đã lâu lắm rồi nước nhà mới lại có được một tài năng mang tố chất ưu việt đến thế. Danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất vòng chung kết U16 Châu Á, kỉ lục 3 lần liên tiếp giành danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất tháng tại giải vô địch quốc gia khi chưa tròn 20 tuổi, không còn nhiều mỹ từ để khen ngợi tài năng ấy, thậm chí tại giải đấu giao hữu cúp Honda, chứng kiến khoảnh khắc “lá vàng rơi” của Quyến, HLV trưởng một đội bóng danh tiếng từ Bồ Đào Nha đã khẳng định rằng, nếu được phát triển đúng hướng, Quyến đủ khả năng vươn tầm châu lục. Vị chiến lược gia ấy không sai, phần ít nổi trội, nhưng lại là điều kiện cần nhất đó chính là được phát triển đúng hướng, Văn Quyến đã không có được điều đó, tiền tài và danh vọng đến quá nhanh khiến chàng trai trẻ xứ Nghệ không còn giữ được mình, cú ngã định mệnh trên đất Phillippines đã cướp đi tất cả của Quyến, từ khả năng cho đến động lực bản thân, giờ đây khi hỏi về Quyến béo, người hâm mộ lại chẹp miệng tiếc rẽ “thương lắm Quyến ơi!”. “Lão thần đồng” giờ đang lững thửng bước những bước cuối cùng trên sân bóng sự nghiệp, quả bóng đến chân anh, nhưng anh đã không biết giữ, mãnh lực đồng tiền khiến anh đá nó đi và mất nó vĩnh viễn.

Nhiều, rất nhiều nếu như không muốn nói là không thể kể hết những “thần đồng” sớm được tung hô và rồi lặn mất tăm cùng năm tháng, người ta không biết tìm đâu ra nguyên nhân chính xác, nhưng nếu bình tâm, ai cũng có thể hiểu rằng, nguồn cơn chính là ý thức con người không theo kịp sự phát triển của xã hội.

Tấm gương Ronaldo và Messi

Sự phi thường bắt đầu từ bình thường. Ảnh: Internet.

Sự nghiệp của một cầu thủ chuyên nghiệp có thể lấy Quả bóng Vàng thế giới làm thước đo cho độ chín của tài năng, nhưng có 2 con người đã và đang tiếp tục phá vỡ cái nguyên tắc được coi là “luật bất thành văn” ấy. Cristiano Ronaldo và Lionel Messi, hai trong số con số những thần đồng thực sự vụt dậy để trở thành những thiên tài. Lớn lên từ sân bóng đường phố, tuổi thơ khắc nghiệt đã không giết chết tài năng của hai cậu bé ấy. Một Ronaldo từng phải đá “phủi” kiếm tiền trang trải cuốc sống ở tuổi 13, một Messi từng suýt vỡ mộng cầu thủ bởi căn bệnh thiếu hoocmon sinh trưởng quái ác, thế nhưng định mệnh đã gọi tên họ, nói chính xác hơn, tạo hóa không cho không cơ hội với một ai, và cơ hội chỉ đến với những ai sẵn sàng đón nhận nó.

Quả bóng Vàng năm 2008 những tưởng là đỉnh cao trong sự nghiệp của CR7, nhưng với những ai yêu và theo dõi bóng đá trong hơn gần 4 năm qua, Ronaldo cứ ngày một phát triển, ngày một hoàn thiện chính mình, từ kỹ năng độc lập tác chiến cho đến kỉ năng làm việc nhóm. Messi cũng thế, với họ tuổi tác gần như không có tác động, Messi cứ ra sân và cứ cho thấy với anh thì 3, 4, hay 5 Quả bóng Vàng đều nằm trong tầm tay. Họ đơn giản là cầu thủ, họ cũng chỉ là những con người bình thường, cũng chấn thương, cũng mệt mỏi, cũng có những phút giây bất lực trước khung thành đối phương, nhưng khác với tất cả, họ biết cách nhanh chóng vượt qua và khẳng định đẳng cấp, những tố chất ấy tạo hóa không cho họ, cái mác thần đồng không cho họ bản lĩnh ấy, đó là cách của những người đàn ông thực thụ làm cho cuộc sống của mình.

Mấy ai biết được đằng sau những cú sút, những màn rê dắt thần thánh trên sân cỏ là biết bao mồ hôi, nước mắt, máu đã đổ trên sân tập và những khoảng tối đáng thất vọng với hàng ngàn cú sút đi vu vơ. 96 m chỉ mất gần 10 giây, những cú đá mang quỹ đạo của trái banh tennis hay 91 bàn trong một năm, đó là kết tinh của nghị lực, của quyết tâm và đam mê cháy bỏng, họ ra sân với niềm vui chơi bóng của một đứa trẻ, và thần đồng ngày xưa sẽ không là huyền thoại hôm nay nếu không có bản lĩnh ấy.

Kết lại tất cả, bóng đá có những thiên tài, những ngôi sao có cả những thần đồng, nhưng thay vì hi vọng vào nó, hãy chỉ gọi để mà khuyến khích, để làm động lực cho họ phát triển. Thần đồng sẽ chỉ mãi là thần đồng nếu không ai dạy họ cách sống, nếu tự bản thân họ không khổ luyện từng ngày, thần đồng tồn tại nhưng có lẽ không mang ý nghĩa trong bóng đá. Môn thể thao vua, môn chơi của tập thể, của những người đàn ông rắn rỏi, không có chỗ cho những cái mác danh hảo huyền, của sự tự mãn. Hãy mang nhưng giọt mồ hôi trở về từ sân tập, đổi nó bằng chiến thắng và nụ cười trên sân bóng.

(Bạn đọc: Võ Anh Sin)