Trong thế giới bóng đá kim tiền, nơi các huấn luyện viên hàng đầu thường xuất hiện với những bộ vest hàng hiệu và đồng hồ Rolex hay Hublot trị giá cả gia tài, Rui Borges là một kẻ ngoại đạo.
Trên cổ tay của vị thuyền trưởng Sporting Lisbon chỉ là một chiếc Casio cũ kỹ giá chưa đến 20 euro. Nhưng chính chiếc đồng hồ nhựa rẻ tiền ấy đang đếm ngược thời gian cho một hành trình vĩ đại, nơi Borges không chỉ bước ra khỏi cái bóng của Ruben Amorim mà còn viết lại định nghĩa về một chiến lược gia đại tài.
Chiếc Casio 20 euro và chiến tích tại Jose Alvalade
Vào giữa tuần trước, khi đồng hồ điểm phút 90, Luis Suarez, tiền đạo có cái tên giống với chân sút trứ danh của Liverpool và Barcelona, đã bật cao đánh đầu tung lưới Paris Saint-Germain, ấn định chiến thắng 2-1 cho Sporting CP.
Cả cầu trường Jose Alvalade nổ tung. Bên ngoài đường biên, Rui Borges không giữ được sự điềm tĩnh thường thấy. Ông thực hiện cú nước rút dọc đường pitch, gào thét trong niềm sung sướng tột độ khi vừa đánh bại nhà đương kim vô địch Champions League, hình ảnh giàu cảm xúc làm gợi nhớ đến một nhà cầm quân người Bồ Đào Nha nổi tiếng khác, Jose Mourinho.
Nhưng Borges không phải Mourinho và ông cũng chẳng giống bất kỳ ai. Khi thuyền trưởng 44 tuổi giơ tay chỉ đạo hoặc ăn mừng, ống kính máy quay bắt cận vào cổ tay trái. Không có ánh kim loại lấp lánh của vàng hay bạch kim. Chỉ có một chiếc Casio điện tử màu đen đơn giản. Đó là kỷ vật, là lời nhắc nhở về nguồn cội. Chiếc đồng hồ ấy đã theo Borges từ 7 năm trước, khi ông còn là một HLV nghiệp dư tại SC Mirandela, đội bóng quê hương nhỏ bé ở miền Bắc Bồ Đào Nha.
"Tôi đeo nó để nhớ mình bắt đầu từ đâu," Borges từng chia sẻ. Từ một thành phố nhỏ với dân số vỏn vẹn 21.000 người, con số chỉ bằng một nửa sức chứa sân Jose Alvalade, Borges đã leo một mạch lên băng ghế chỉ đạo của một trong những CLB lớn nhất Bồ Đào Nha. 7 năm trước, ông đang loay hoay với những cầu thủ bán chuyên để rồi hiện tại, Borges đã đánh bại Luis Enrique, HLV xuất sắc nhất năm 2025 của FIFA.
Borges không có siêu xe, không có bộ sưu tập hàng hiệu. Trên người nhà cầm quân 44 tuổi chỉ có hình xăm người ông nội quá cố, một thợ đóng giày và chiếc đồng hồ rẻ tiền. Nhưng chính sự giản dị đến khắc khổ ấy lại hun đúc nên một bản lĩnh thép.
Màn thoát xác khỏi cái bóng của Ruben Amorim
Khi Ruben Amorim rời Sporting để đến Manchester United, ông để lại một di sản khổng lồ nhưng cũng là một áp lực ngàn cân, chức vô địch quốc gia sau 19 năm chờ đợi và một hệ thống 3-4-3 dường như đã trở thành bản sắc của CLB.
Người kế nhiệm đầu tiên, Joao Pereira, đã sụp đổ dưới sức nặng ấy khi sớm nói lời chia tay đại diện Lisbon. Lúc Borges được bổ nhiệm, đã có những lời bàn tán không mấy tích cực về nhà cầm quân trẻ tuổi nhưng ông đã sớm đánh tan sự nghi ngờ đó.
Quyết định dũng cảm nhất từ Borges là gạt bỏ sơ đồ 3-4-3 trứ danh của Amorim để áp dụng chiến thuật 4-2-3-1 và linh hoạt điều chuyển sang 4-3-3 khi cần thiết. Với nhiều CĐV Sporting, đây là hành động gây tranh cãi nhưng hiệu quả đến ngay lập tức. Sporting trở nên khó lường hơn, kiểm soát khu trung tuyến tốt hơn và không còn phụ thuộc vào những pha leo biên đơn điệu của các Wing-back.
Mùa Hè 2025, Viktor Gyokeres, chân sút ghi bàn số 1 của CLB đã bị bán sang Arsenal. Giới chuyên môn bắt đầu dự đoán về một sự sụp đổ của hàng công nhưng dưới bàn tay Borges, một nghịch lý thú vị đã xảy ra, Sporting hiện tại ghi đến 52 bàn chỉ sau 19 trận đấu tại Primeira Liga, nhiều nhất giải đấu và điều này đến khi Borges quyết định giải phóng sức mạnh tập thể.
Thay vì dồn bóng cho một trung phong, giờ đây mối nguy hiểm đến từ mọi hướng. Luis Suarez trở thành trụ cột mới nơi tuyến đầu, trong khi những vệ tinh xung quanh như Trincao hay Geovany Quenda chơi thăng hoa rực rỡ.
Borges không đập đi xây lại, ông nâng cấp hệ thống và biến Sporting CP từ đội bóng phụ thuộc Gyokeres thành "cỗ máy hủy diệt" đa nòng.
Bậc thầy chiến thuật của Sporting CP
Chiến thắng trước PSG tại Champions League không chỉ là câu chuyện tinh thần, đó là một kiệt tác về chiến thuật. Trước trận đấu, Sporting rơi vào cuộc khủng hoảng hàng thủ trầm trọng. Đội trưởng Morten Hjulmand, cặp trung vệ Ousmane Diomande và Zeno Debast đều gặp chấn thương. Đối đầu với hàng công siêu hạng của PSG mà mất đi các trụ cột hàng phòng ngự, đó là một tình thế cực kỳ khó khăn.
Nhưng "Gã thợ hàn" Borges đã làm gì? Ông kéo hậu vệ biên Matheus Reis vào đá trung vệ và sử dụng Ivan Fresneda để đối phó với những chân chạy cánh lợi hại của PSG như Bradley Barcola hay Khvicha Kvaratskhelia.
Kết quả? Khvicha Kvaratskhelia dù ghi bàn nhưng hoàn toàn bị phong tỏa trong phần lớn thời gian. Trong khi Matheus Reis tỏa sáng bên cạnh Goncalo Inacio để giúp Sporting CP đảm bảo chiến thắng trước đại diện Ligue 1.
Borges còn cho thấy sự "mát tay" với các tài năng trẻ. Joao Simoes (19 tuổi) vừa trở lại sau chấn thương đã được xếp đá chính trước PSG và chơi cực hay. Salvador Blopa (18 tuổi) cũng được trao cơ hội. Dưới thời Borges, tuổi tác không quan trọng, quan trọng là sự phù hợp với hệ thống.
Một "Mourinho mới" đang hình thành?
Bồ Đào Nha từng sản sinh ra Jose Mourinho, chiến lược gia đại tài với danh hiệu "Người đặc biệt". Sau đó là Ruben Amorim, nhà cầm quân trẻ tuổi được kỳ vọng. Và giờ đây, họ có Rui Borges, "Gã thợ hàn" đang giúp Sporting CP trở thành ẩn số thú vị tại đấu trường châu Âu.
Borges thậm chí còn giúp Sporting CP giành cú đúp danh hiệu, vô địch giải VĐQG lẫn Cúp Quốc gia mùa trước. Đội chủ sân Jose Alvalade hiện tại tấn công quyến rũ, phòng ngự linh hoạt và quan trọng nhất là sở hữu một tinh thần chiến đấu quật cường, dù phải chạm trán với bất kỳ đối thủ nào.
Các CLB lớn tại Ngoại hạng Anh hay La Liga đang bắt đầu nhòm ngó. Điều khoản giải phóng 20 triệu euro cùng hợp đồng đến năm 2027 có lẽ là không đủ để giữ chân nhà cầm quân người Bồ Đào Nha lâu dài tại Lisbon.
Tuy nhiên hiện tại, Borges vẫn ở đó, nhìn vào chiếc đồng hồ giá 20 euro của mình và tiếp tục đếm ngược đến những vinh quang mới cùng Sporting CP.
Bạn đọc quan tâm đến CLB Sporting CP có thể tham khảo bài viết Lịch sử Câu lạc bộ Sporting CP: Cái nôi của những Quả bóng Vàng.
