 |
| Vinh danh Tạ Quang chiến thắng. |
Cú đấm thép
Ngôi nhà trong con hẻm 722 trên đường Quang Trung, TP.Quảng Ngãi luôn vắng vẻ. Chủ nhân của ngôi nhà là một người đàn ông dáng người thấp đậm, nước da trắng hồng, bề ngoài sang trọng như một đại gia. Đó chính là võ sĩ Tạ Quang, sinh năm 1967, người hùng bách chiến bách thắng, tay quyền Anh lừng lẫy một thời ở Việt Nam.
Thập kỷ 1980, khi võ thuật bắt đầu tiếp tục được phép thi đấu rộng rãi trở lại, sàn đấu rung lên bởi những trận kịch chiến và tiếng tung hô của người hâm mộ. Thời đó, Quảng Ngãi và Bình Định chưa chia tách, chung một tỉnh Nghĩa Bình. Và cái tên Tạ Quang, Đặng Hiếu Hiền luôn được xướng lên trong những lần trao giải. Trong khi Đặng Hiếu Hiền thường kết thúc trận đấu nhanh chóng bằng đòn nốcao thì Tạ Quang có lối đánh áp sát ở cự ly trung bình với những quả đấm chùm, hiệu quả và đẹp mắt.
Anh thủ thế kín mà không gò, thoáng mà không hở, nhịp nhàng mà dậm dòn. Một cái lắc mình, Tạ Quang đã để cú đấm của đối thủ trượt dài qua má. Chỉ trong tích tắc, anh đã vào sát và ra đòn tận lực. Đê rắc, đòn móc như chùm lưỡi câu tung ra bủa vây, đối thủ chưa kịp định thần thì đã bị đánh phủ đầu bằng những đòn mạnh, nhanh và chính xác. Cứ thế, bằng những cú áp sát liên tục và bám riết đối phương, Tạ Quang dễ dàng phá vỡ đấu pháp và giành chiến thắng.
Gặp lại Tạ Quang hôm nay, ông luôn thở dài với câu nói: “Qua rồi, vinh quang cũng chỉ một thời mà thôi”. Vẫn nụ cười tươi, nhưng đã có một chút lo lắng, buồn phiền hiện lên trong ánh mắt. Tạ Quang chậm rãi bắt tay chào: “Trời ơi, nhà báo bữa nay mà còn nhớ tới tui. Chiến hữu của tôi giờ không mấy người còn nhớ, ghé vô thăm hỏi. Họ quên võ sĩ Tạ Quang rồi”.
Bà Trần Thị Nhung (80 tuổi), mẹ của Tạ Quang lần giở những tấm ảnh đen trắng, những bài báo về một thời oanh liệt của người con trai với niềm tự hào xen lẫn tiếc nuối. Chuỗi thời gian, câu chuyện của thập kỷ 1980 lại trở về…
16 tuổi, lần đầu tiên thượng đài dự giải quyền Anh tỉnh Quảng Ngãi năm 1983, mặc dù sư phụ đã căn dặn, nhưng chàng trai có vóc người thấp vẫn run lên cầm cập khi nhìn xuống gặp một biển người, nhìn thẳng gặp ánh mắt đối thủ là học trò lò võ Quyết Thắng. Rồi cuối cùng, bà Nhung mừng khôn tả khi cả xóm la to: Tạ Quang chiến thắng rồi! Ông Tạ Ngọc, cha của Tạ Quang thì phấn khởi ra mặt vì thành tích con trai thượng đài trận đầu đã thắng đậm.
Đam mê võ thuật cháy bỏng
 |
| Võ sĩ Tạ Quang bây giờ sống với hồi ức. |
Võ sĩ Tạ Quang lần đầu tiên thượng đài giành chiến thắng. Thành công đó không chỉ nhờ sự tập luyện bền bỉ dưới sự dẫn dắt, hướng đạo và kèm cặp của các sư phụ Nguyễn Trà, Nguyễn Hồng, Nguyễn Ninh mà còn bắt nguồn từ niềm đam mê cháy bỏng võ thuật của anh. Suốt ngày Tạ Quang luận chuyện võ. Sau mỗi trận đấu, anh lại chiêm nghiệm để học lối đánh hay của đối thủ, chỉnh sửa lại những điểm yếu của mình.
Tạ Quang sinh ra trong một gia đình nghèo có 4 anh chị em. Ông Tạ Ngọc - cha ruột của võ sĩ Tạ Quang hằng ngày phải lao động quần quật bằng nghề khuân vác để nuôi bầy con. Người mẹ cũng tất tả đi làm thuê, ai gọi gì làm nấy. Nguồn sống của gia đình còn dựa vào 1 sào ruộng hợp tác xã. Tạ Quang sáng đi học ở trường, chiều về nhà tập võ. Khoảnh sân nhỏ đã nhẵn thín dưới gót chân miệt mài luyện tập của Tạ Quang. Sự khổ luyện đã góp phần giúp anh tiếp tục có những bước đi dài trên con đường của võ thuật. Tháng 9.1983, anh tham gia giải giao hữu quyền Anh 3 tỉnh: TPHCM, Hà Nội, Nghĩa Bình và giành huy chương vàng.
Một trong những trận thượng đài thành công để lại dấu ấn của Tạ Quang là trận tỉ thí với võ sĩ Vũ Mạnh Hùng của TPHCM tại giải thi đấu quyền Anh toàn quốc 1986. Vũ Mạnh Hùng là một trong những võ sĩ 5 năm liên tục đoạt huy chương vàng, ra đòn nhanh, mạnh như búa máy. Nhìn địch thủ với vẻ ái ngại, huấn luyện viên Nguyễn Ninh nói nhỏ: “Thôi, em gác lại trận này, Hùng nó đánh dữ quá, mình không phải là đối thủ”. Nhưng Tạ Quang vẫn quyết định xin thượng đài. Võ sĩ Mạnh Hùng cao 1,70m gặp một võ sĩ chỉ 1,58m nên đã tấn công phủ đầu. Tuy nhiên, thân pháp cực kỳ mau lẹ của Tạ Quang đã khiến nhiều cú đấm của Nguyễn Mạnh Hùng trở nên hụt hẫng, gây tiêu hao sinh lực. Bằng kỹ thuật áp sát, ra đòn móc, tạt ngang, chịu đòn, không lùi trước địch thủ, Tạ Quang đã ghi điểm chiến thắng. Báo chí thời đó ca ngợi, chưa bao giờ có một trận đấu đẹp mắt như trận Tạ Quang - Nguyễn Mạnh Hùng.
Vô địch Đông Dương
19 tuổi, Tạ Quang đã 5 năm giành giải cao trong các kỳ thi đấu toàn quốc. Cặp đôi Tạ Quang - Hiếu Hiền luôn thu hút đông đảo người xem và cổ vũ. Tại giải vô địch quyền Anh Đông Dương năm 1988, Tạ Quang gặp võ sĩ Tào Đức Cơ của TPHCM. Trong mắt của Tào Đức Cơ thì Tạ Quang là võ sĩ dễ bị đánh hạ, tuy nhiên, đòn trực tiếp của Cơ tung ra đều trở thành mồi nhử để Tạ Quang luồn lách áp sát ra đòn, giành chiến thắng. Sau đó, Tạ Quang được Liên đoàn TDTT cử đi Cuba dự giải quyền Anh thường niên.
Giải quyền Anh quốc tế tổ chức tại Cuba năm đó là Giải quốc tế Cardin lần thứ XXI, có khoảng 300 VĐV của 28 nước tham dự và Giải quyền Anh quốc tế MOA có 150 VĐV của 14 quốc gia. Đội tuyển quyền Anh Việt Nam khi đó chỉ có 3 võ sĩ, gồm: Đặng Hiếu Hiền, Tiến Tuấn (ở Hải Phòng) và Tạ Quang (Quảng Ngãi). Đặng Hiếu Hiền thi đấu ở hạng ruồi (48kg) giành huy chương đồng - tấm huy chương đầu tiên của quyền Anh Việt Nam trên võ đài quốc tế. Nhờ kết quả này, Đặng Hiếu Hiền và Tạ Quang được chọn tham dự Olympic Seoul 1988.
Năm 1989, Tạ Quang đoạt huy chương đồng SEA Games 15 tổ chức tại Malaysia và được Bộ Văn hóa Thông tin tặng Huy chương Vì sự nghiệp thể dục thể thao.
Lầm lũi trong cô độc
Trong những ngày Tạ Quang rong ruổi thi đấu các tỉnh, ở nhà chị và mẹ anh phải chạy ngược chạy xuôi mượn vài chỉ vàng đem bán để cho con tăng chế độ ăn uống, trang trải tiền tàu xe. Tấm lưng người cha già càng thêm gánh nặng khi vừa nuôi cả gia đình, vừa “nuôi” nghiệp võ cho con.
Sự nghiệp võ thuật của anh bắt đầu đi xuống từ SEA Games 16 tổ chức tại Manila, Philippines vào cuối năm 1991. Dù đang ở đỉnh cao và được các chuyên gia xếp hàng đầu trong đội tuyển Việt Nam, nhưng Tạ Quang đã bị loại.
Võ sĩ Đặng Hiếu Hiền - người đồng môn của Tạ Quang ở tỉnh Bình Định, sau khi rời võ đài đã nhiều năm phải lăn lộn trên quốc lộ 1A làm nghề phụ xe. Năm 2002, Sở TDTT tỉnh Bình Định mời anh quay lại làm huấn luyện viên môn boxing. Vậy là võ sĩ này đã toại nguyện với nghiệp võ cả đời của mình.
Còn võ sĩ Tạ Quang thì sao? Sống với hư danh, Tạ Quang bắt đầu trở thành người lầm lũi trong cô độc... Trong ngôi nhà thênh thang không bóng người, Tạ Quang mang ra những tấm ảnh, những tờ báo viết về cuộc đời mình. Đã 19 năm trôi qua kể từ ngày rời sàn đấu, câu chuyện về những ngày tháng oanh liệt vẫn được anh giữ nguyên như một trang nhật ký. Những trận thượng đài vẫn là cuốn phim quay chậm trong ký ức của Tạ Quang. Cả đời Tạ Quang sống với võ. Võ thuật đã tạo cho anh vòng hào quang sáng chói. Nhưng, võ thuật cũng lấy đi phần đời còn lại của anh. Thời gian tỏa ánh hào quang chỉ hơn chục năm. Thời gian sống trong cô độc có lẽ kéo dài đến hết cuộc đời.
Đối với võ sĩ quyền Anh, những cú đấm khủng khiếp của địch thủ vào đầu khi về già thường để lại những ảnh hưởng nhất định. Với lối thi đấu tấn công ào ạt, trước khi áp sát được đối thủ, Tạ Quang cũng phải chịu nhiều cú đấm vào vùng sau đầu. Không thể tính hết được bao nhiêu cú đấm như sấm sét đã giáng vào đầu trong thời gian thượng đài cả chục năm. Cú đấm móc vào cằm có thể khiến võ sĩ choáng váng và nốcao trên đài. Vết thương này sẽ nhanh chóng lành vết. Cú đấm vào đầu thường không để lại hậu quả gì trước mắt, nhưng nhiều võ sĩ lại bị những ảnh hưởng về sau.
Cách đây chưa lâu, Tạ Quang đã được đưa đi điều trị bệnh nhưng không khỏi. Trong ngôi nhà trọ chật chội gần đó, người mẹ già và người chị kể lại câu chuyện buồn về anh. Vợ và con của võ sĩ Tạ Quang cũng phải về sống với cha mẹ. Ông Tạ Ngọc - cha của Tạ Quang mất năm 2007 trong sự buồn bã. Căn bệnh đã khiến người võ sĩ nổi danh ngày nào nay phải sống trong cô độc. Anh chỉ có thể sống với chính mình, hằng ngày ôn chuyện thượng đài với những cú đấm thép kinh hoàng và bóng hào quang của một thời đi đến đâu cũng được mến mộ như người hùng.
