Sau chiến thắng 5-1 trước Bournemouth tại Stamford Bridge, khi được cánh phóng viên hỏi về bí quyết giúp Chelsea liên tục xé lưới đối phương ở thời gian đầu trận, HLV Xabi Alonso cho hay: "Tôi chẳng liên quan gì đến điều đó cả, nên tôi không có câu trả lời. Chúng tôi luôn nhắc nhở các cầu thủ phải nhập cuộc với nguồn năng lượng tích cực, nhưng tôi không có lời giải thích cụ thể nào."
Liệu đó có phải sự khiêm tốn của chiến lược gia người Tây Ban Nha? Những con số thống kê thực tế đang kể một câu chuyện phi thường. Tại giải Ngoại hạng Anh mùa này, Chelsea đã ghi tới 6 bàn thắng chỉ trong 7 phút đầu trận, cùng 2 bàn thắng khác trong 5 phút đầu tiên của hiệp hai.
Đằng sau sự thăng hoa về mặt hiệu suất thi đấu, lối chơi của Chelsea sở hữu ba nguyên tắc chiến thuật được Alonso mài giũa tỉ mỉ.
1. Nguyên tắc thứ nhất: Pressing chớp thời cơ thay vì tiêu hao thể lực
Chelsea của Alonso không chủ trương bóp nghẹt đối thủ bằng lối đá pressing rát từ đầu đến cuối trận. Trái lại, họ sẵn sàng lùi về thiết lập khối phòng ngự lùi sâu, đặc biệt khi đã nắm lợi thế dẫn bàn. Bộ ba tấn công gồm Morgan Rogers, Joao Pedro và Cole Palmer thường bó hẹp nhằm che chắn các tuyến chuyền bóng qua trung lộ hơn là lao đi săn đuổi trái bóng.
Tuy nhiên, ở một số thời điểm cụ thể, đặc biệt là những phút đầu trận họ sẵn sàng kích hoạt bẫy áp sát. Trận gặp Fulham là minh chứng hoàn hảo khi ngay phút đầu tiên, Joao Pedro dồn ép buộc thủ môn Bernd Leno chuyền bóng sang cánh trái cho Jorge Cuenca, nơi Palmer lập tức áp sát buộc hậu vệ này phải phất bóng dài vu vơ.
Trung vệ Maxence Lacroix bật cao đánh đầu đưa bóng ngược trở lại phần sân đối phương, mở ra khoảng trống mênh mông nơi hàng thủ Fulham. Palmer lập tức vẩy bóng một chạm để Joao Pedro thoát xuống, dùng hai nhịp xử lý rồi tinh tế tâng bóng qua đầu Leno.
Toàn bộ pha bóng, tính từ cú đánh đầu của Lacroix đến khi bóng lăn qua vạch vôi, chỉ diễn ra trong đúng 6 giây với 2 đường chuyền và 4 lần chạm bóng giữa 3 cầu thủ, một thành quả trực tiếp từ đòn pressing chớp nhoáng ban đầu.
2. Nguyên tắc thứ hai: Tấn công trực diện và chuyển đổi trạng thái chớp nhoáng
Tại Ngoại hạng Anh mùa này, Chelse dẫn đầu toàn giải đấu với 8 pha dứt điểm xuất phát từ các tình huống phản công nhanh. Alonso đã tôi luyện cho các học trò khả năng luân chuyển bóng với tốc độ chóng mặt và độ chính xác ngay khi đối phương dâng cao đội hình.
Ở trận gặp Hull City, đối thủ chủ động đẩy cao người trong một quả phạt góc, nhưng cú phá bóng giải vây của Levi Colwill đã được Palmer tiếp ứng sát đường biên phải. Palmer bó vào trong, phối hợp nhịp nhàng với Joao Pedro trước khi bóng được luân chuyển tới Rogers. Cầu thủ người Anh đảo bóng sang chân trái rồi tung cú sút cháy lưới đối thủ ở góc gần ngay phút thứ 7.
Kịch bản xé toang hàng phòng ngự Bournemouth thậm chí còn mang tính dàn xếp bài bản hơn. Khi đường chuyền lên của Lacroix bị chặn lại khiến Bournemouth vội vã dâng lên pressing, Josh Acheampong lập tức đoạt lại bóng hai rồi chuyền một chạm cho Moises Caicedo.
Caicedo tỉa bóng sắc lẹm cho Palmer đang băng lên ở tư thế trống trải. Ngôi sao người Anh thoải mái dẫn bóng xâm nhập vòng cấm, ngoặt bóng kỹ thuật rồi trả ngược cho Henderson băng lên dứt điểm tuyệt mỹ.
3. Nguyên tắc thứ ba: Tối ưu hóa các pha bóng cố định
Dù không sở hữu dàn cầu thủ có thể hình không chiến vượt trội và từng để thủng lưới 6 bàn từ bóng chết, Chelsea đang sở hữu vũ khí lợi hại nhờ chuyên gia bóng cố định Austin MacPhee. Họ biến các pha bóng chết thành chìa khóa để định đoạt trận đấu từ sớm, với 5 bàn thắng ghi được từ kịch bản này.
Brighton từng nhận bàn thua sau quả phạt góc hướng về cột gần để Joao Pedro cắt mặt đánh đầu, khiến thủ thành Bart Verbruggen lúng túng đẩy bóng vào tầm chân của Romeo Lavia. Đỉnh cao phải kể đến bàn thắng vào lưới Arsenal.
Nhận quả đá phạt ở giữa sân, thay vì chuyền an toàn, Reece James treo bóng sâu về cột xa để Lacroix đè mặt Gabriel đánh đầu chuyền ngang. Sau pha cản phá lúng túng của Declan Rice, Jorrel Hato tranh chấp giữ bóng thành công trước khi Rogers tung cú vô lê hiểm hóc hạ gục David Raya.
Cách mà các học trò của Xabi Alonso bẫy đối phương bằng những đợt pressing chớp nhoáng, các pha chuyển đổi trạng thái thần tốc và những miếng đánh bóng cố định chứng minh đây là một công thức chiến thuật có tính toán kỹ lưỡng.
Màn chạm trán Everton ở vòng 7 Ngoại hạng Anh là cơ hội để The Blues tiếp tục duy trì và tận dụng thứ vũ khí đáng sợ của mình mùa này.
