Người ta gọi ông là "El Ingeniero" (Kỹ sư), không chỉ bởi ông sở hữu tấm bằng kỹ sư xây dựng dân dụng chính quy, mà còn bởi cách ông xây dựng các đội bóng, điềm tĩnh, khoa học, kiên định với lối chơi tấn công cống hiến.
Hôm nay, ngày 16 tháng 9, Manuel Pellegrini tròn 73 tuổi. Nhìn lại hành trình cầm quân trải dài qua hơn bốn thập kỷ từ Nam Mỹ sang Châu Âu, vị chiến lược gia người Chile đã để lại những di sản chiến thuật độc đáo, chứng minh rằng sự tôn nghiêm, điềm tĩnh và vẻ đẹp bóng đá cống hiến vẫn luôn có chỗ đứng trang trọng trên đỉnh cao bóng đá thế giới.
Từ tấm bằng kỹ sư đến vị kiến trúc sư trên thảm cỏ
Sinh ngày 16 tháng 9 năm 1953 tại Santiago, Chile, Manuel Luis Pellegrini Ripamonti lớn lên trong một gia đình gốc Ý. Trước khi trở thành một nhà cầm quân lừng danh, ông dành toàn bộ sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp cho Universidad de Chile, ra sân 451 trận ở vị trí trung vệ.
Điều tạo nên sự đặc biệt ở Pellegrini chính là con đường học vấn song hành cùng sự nghiệp quần đùi áo số. Trong những năm tháng thi đấu đỉnh cao, ông đồng thời hoàn thành chương trình đại học và nhận bằng Kỹ sư Xây dựng Dân dụng tại Đại học Pontificia Universidad Catolica de Chile.
Tư duy của một kỹ sư xây dựng đã ảnh hưởng sâu sắc đến triết lý bóng đá của Pellegrini. Ông nhìn sân bóng như một công trình kiến trúc, nơi cấu trúc đội hình phải có nền móng vững chắc, các mắt xích kết nối logic và không gian phải được khai thác tối đa.
Sau những thành công tại Nam Mỹ cùng LDU Quito, San Lorenzo và River Plate, Pellegrini bắt đầu cuộc phiêu lưu sang Châu Âu vào năm 2004, quyết định mở ra giai đoạn hoàng kim trong sự nghiệp huấn luyện của ông.
Dấu ấn Villarreal và những cột mốc rực rỡ tại Tây Ban Nha
Mùa hè năm 2004, Pellegrini tiếp quản Villarreal, một đội bóng khi ấy chưa thuộc nhóm thế lực của bóng đá Tây Ban Nha. Nhưng chính tại đây, ông đã cùng CLB viết nên những trang sử đáng nhớ tại đấu trường quốc nội lẫn Châu Âu.
Dưới sự dẫn dắt của Pellegrini, Villarreal định hình lối chơi kiểm soát bóng nhịp nhàng và uyển chuyển. Ông xây dựng xung quanh tiền vệ Juan Roman Riquelme một hệ thống linh hoạt, giải phóng tối đa sự sáng tạo của số 10 cổ điển này, kết hợp cùng bản năng săn bàn của Diego Forlan.
Ngay mùa giải đầu tiên (2004/05), Pellegrini đưa Villarreal cập bến ở vị trí thứ 3 tại La Liga. Một năm sau, tại Champions League 2005/06, đội bóng lần đầu tiên lọt vào tới tận trận bán kết và chỉ chịu dừng bước trước Arsenal. Đến mùa giải 2007/08, ông tiếp tục giúp Villarreal vượt qua cả Barcelona để giành vị trí Á quân La Liga, thành tích cao nhất trong lịch sử CLB.
Những thành công tại Villarreal đưa Pellegrini đến với Real Madrid vào mùa hè năm 2009, thời điểm Đội bóng Hoàng gia thực hiện chiến dịch nâng cấp đội hình quy mô lớn với những bản hợp đồng như Cristiano Ronaldo, Kaka, Karim Benzema và Xabi Alonso.
Dù chỉ gắn bó một mùa giải tại Bernabeu và không thể vượt qua Barcelona trong cuộc đua vô địch La Liga, Pellegrini vẫn giúp Real Madrid giành 96 điểm, khi đó là kỷ lục về số điểm của CLB tại giải VĐQG Tây Ban Nha. Đội bóng của ông thể hiện sức mạnh tấn công ấn tượng khi ghi tới 102 bàn thắng tại La Liga mùa giải đó.
Chuyển sang dẫn dắt Malaga từ cuối năm 2010, Pellegrini một lần nữa khẳng định năng lực cầm quân. Ông giúp Malaga lần đầu tiên trong lịch sử giành vé dự Champions League và tiến thẳng vào tới trận tứ kết mùa giải 2012/13, nơi họ chỉ bị loại bởi Borussia Dortmund sau hai bàn thua ở những phút bù giờ kội kịch tính trên sân khách.
Đỉnh cao Ngoại Hạng Anh cùng cỗ máy tấn công Man City
Mùa hè năm 2013, Manchester City bổ nhiệm Manuel Pellegrini với mục tiêu định hình bản sắc tấn công quyến rũ và chinh phục các danh hiệu.
Ngay trong mùa giải đầu tiên đặt chân đến xứ sở sương mù (2013/14), chiến lược gia người Chile đã đi vào lịch sử khi trở thành HLV ngoài Châu Âu đầu tiên vô địch Ngoại Hạng Anh. Man City của Pellegrini thể hiện sức mạnh tấn công đáng nể nhờ sự kết hợp giữa kỹ thuật, tốc độ và khả năng áp đảo thế trận.
Sử dụng sơ đồ linh hoạt giữa 4-4-2 và 4-2-3-1, Pellegrini giải phóng tiềm năng của Yaya Touré, người ghi tới 20 bàn thắng từ vị trí tiền vệ trung tâm, đồng thời tạo ra sự kết nối nhịp nhàng giữa Sergio Aguero, Edin Dzeko, David Silva và Samir Nasri. Khép lại mùa giải 2013/14, Man City giành cú đúp danh hiệu (Ngoại Hạng và League Cup), cán mốc 156 bàn thắng trên mọi đấu trường (trong đó có 102 bàn tại Ngoại Hạng Anh).
Phong thái điềm tĩnh và cách ứng xử chừng mực giúp Pellegrini xây dựng hình ảnh một nhà cầm quân được nhiều cầu thủ và đồng nghiệp tôn trọng. Trong 3 mùa giải tại Etihad, ông mang về 1 chức vô địch Ngoại Hạng, 2 League Cup và đưa Manchester City lần đầu tiên lọt vào tới bán kết UEFA Champions League ở mùa giải 2015/16.
Trái tim kiên định và chặng đường sự nghiệp
Sau giai đoạn dẫn dắt Hebei China Fortune và West Ham United, Pellegrini trở lại Tây Ban Nha tiếp quản Real Betis vào năm 2020.
Tại xứ Andalusia, ông giúp Betis duy trì sự ổn định, thi đấu gắn kết và giành chức vô địch Cúp Nhà vua Tây Ban Nha (Copa del Rey) vào tháng 4 năm 2022, danh hiệu lớn đầu tiên của CLB sau 17 năm chờ đợi. Sau khi khép lại hợp đồng gia hạn với Real Betis vào tháng 6 năm 2026, Pellegrini để lại một tập thể được tổ chức khoa học cùng nền tảng lối chơi rõ ràng.
Ở bất kỳ đâu, các đội bóng của Pellegrini đều thể hiện nhận diện chiến thuật nhất quán, ưu tiên kiểm soát bóng, phối hợp nhóm nhỏ nhịp nhàng và sẵn sàng dâng cao tấn công.
Di sản của một quý ông trên băng ghế huấn luyện
Trong thời đại bóng đá chịu ảnh hưởng lớn bởi áp lực truyền thông và kết quả ngắn hạn, Manuel Pellegrini vẫn duy trì hình ảnh của sự chính trực và điềm tĩnh.
Ông định hình dấu ấn cá nhân bằng năng lực tổ chức trên sân cỏ thay vì những tranh cãi ngoài đời sống bóng đá. Bài học từ Pellegrini chính là bằng chứng cho thấy, sự kiên định với triết lý cống hiến và phong thái chừng mực vẫn luôn có giá trị bền vững trong môn thể thao vua.
Chúc mừng sinh nhật Manuel Pellegrini, vị "Kỹ sư" tài ba của những cấu trúc bóng đá tấn công!
