Lăng Kính: Thêm một & bớt một

1. Thời cổ đại, từ Âu sang Á, người ta lưu truyền một phương pháp chữa bệnh phổ biến: chích máu ra khỏi cơ thể. Phương pháp ấy được sử dụng suốt hơn một thiên niên kỷ, từ người Hy Lạp cổ đại cho đến tận cuối thế kỷ 19.

Người xưa nuôi niềm tin rằng nếu chích bớt máu đi, cơ thể sẽ tự phải sản sinh ra máu mới, tự nâng cao sức đề kháng để bù đắp đi phần máu đã mất, và đánh lui được bệnh tật.

Dù quan điểm ấy đến nay bị y học hiện đại hoài nghi, đó cũng là một cơ chế thường thấy của cuộc sống. Từ lâu khoa học đã chứng minh rằng thính giác và xúc giác của người khiếm thị nhạy bén hơn người bình thường do cơ chế “bù đắp” kiểu này

Rất nhiều người, trong đó có cả giới truyền thông Czech, tin rằng đội tuyển của họ sẽ không thể chiến thắng nếu không có đội trưởng Tomas Rosicky. Anh là ngòi nổ gần như duy nhất của họ. Không Rosicky, không đột phá, không cơ hội, không bàn thắng.

Nhưng cuối cùng thì cái “cơ thể” ấy đã tự bù đắp bằng việc chuyển năng lượng cho một phương thức thi đấu khác, cẩn trọng hơn. Họ nhường sân cho người Ba Lan, gồng lên tập trung phòng ngự và tận dụng tối đa những cơ hội hiếm hoi mình tạo ra. Cơ hội hiếm hoi hơn khi có Rosicky trên sân rất nhiều, nhưng cuối cùng, Czech vẫn chiến thắng và có được phần thưởng là chiếc vé đi tiếp vào tứ kết của bảng A.


2.“Bớt” không có nghĩa là có hại. Và tương tự, “thêm” chưa chắc đã đồng nghĩa với có lợi. Đối phương của Czech đêm nay, Bồ Đào Nha, vừa được bổ sung một thứ hào nhoáng: phong độ xuất sắc của Cristiano Ronaldo.

Ronaldo đã tìm được cảm giác ghi bàn và chơi một trận chói sáng trước Hà Lan. Điều đó được nhắc đến như chìa khóa mở toang cánh cửa thành công với Bồ Đào Nha. Nhưng xin nhắc nhớ: Ronaldo không phải lúc nào cũng mờ nhạt ở tầm đội tuyển. Anh là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho Bồ Đào Nha ở vòng loại. Kết quả: họ vẫn phải tranh vé vớt.

Có thể Ronaldo, dù đá hay, đá dở chưa bao giờ là chìa khóa thành công của Bồ Đào Nha. Không có một chút cơ sở nào để khẳng định điều đó.

Nhưng cũng với một “cơ chế bảo toàn” giống của Czech, khi Ronaldo tỏa sáng trở lại, năng lượng của toàn bộ đội tuyển sẽ dồn tụ vào anh. Các cầu thủ sẽ lại nhận lệnh phải hướng đến anh như mục tiêu cuối cùng.

Ronaldo đã được đối xử đặc biệt ngay từ chỗ ăn-ở. Đội tuyển 23 con người ấy, cùng khoác đồng phục khi ra sân, nhưng chỉ có mình Ronaldo được ở phòng nguyên thủ ở đại bản doanh của họ tại Ba Lan. Một cung cách đối xử phản ánh gần như toàn bộ bản chất của đội tuyển Bồ Đào Nha: họ thờ phụng chàng trai ấy một cách quá đáng.


3.Cái vừa được “thêm” vào cơ thể Bồ Đào Nha, phong độ của Ronaldo, có thể là một đôi cánh, cũng có thể là một… khối u. Nếu nó không thực sự là chìa khóa, thì toàn bộ năng lượng của đội hình ấy sẽ phải dồn tụ để nuôi một thứ vô nghĩa.

Cái vừa được “bớt” ra khỏi cơ thể Czech, sự góp mặt của Rosicky, có thể là chân tay không thể thiếu, cũng có thể là một chút máu chích ra để cơ thể để nó tự giác nâng cao sức đề kháng.

Những đội cửa dưới có thể làm nên bất ngờ theo cơ chế ấy. Họ cảnh giác và cẩn trọng hơn. Những đội cửa trên tự vấp ngã cũng tương tự. Họ chủ quan và cẩu thả.

Thêm một và bớt một, Czech và Bồ Đào Nha bỗng nhiên được phân đôi về hai thứ bậc “dưới” và “trên” rạch ròi. Lợi hay hại, trận đấu đêm nay sẽ trả lời.