| Bài viết cung cấp độc quyền bởi  |
Sự nổi lên của người Trung Đông
Cuối tháng 8 vừa rồi, Barcelona vừa đặt bút ký vào một thỏa thuận tài trợ lịch sử với Qatar Airways. Sở dĩ dùng từ “lịch sử” một phần là vì đoạn quảng cáo cho chiến dịch tài trợ ấy chỉ mất 10 ngày để trở thành video được xem nhiều lần nhất trên trang YouTube chính thức của Barca, nhưng – quan trọng hơn – còn vì giá trị kinh tế của nó: Barca sẽ đút túi từ 30,5 – 33,5 triệu euro mỗi năm từ nay đến 2016, và đó sẽ là bản HĐ tài trợ lớn nhất trong thế giới bóng đá cho đến khi thỏa thuận giữa M.U và Chevrolet (57 triệu euro/năm, bắt đầu từ mùa giải 2014/15) có hiệu lực. So với Barca thì Real Madrid, mặc dù là đội bóng có doanh thu cao nhất thế giới, kiếm được ít tiền hơn đôi chút từ các hãng hàng không: căn cứ vào các điều khoản trong bản HĐ mới ký với Fly Emirates (có trụ sở ở Dubai, UAE) vào tháng 6 năm nay, Los Blancos “chỉ” nhận được khoảng 30 triệu euro/năm trong vòng 5 năm mà thôi. Bên cạnh mối quan hệ với Real thì Emirates còn tài trợ cho rất nhiều đội bóng lớn khác ở lục địa già: từ năm 2004, họ đã đạt được thỏa thuận hợp tác với Arsenal, đến năm 2010 thì ký HĐ tài trợ cho AC Milan và vào tháng 5/2013 thì đồng ý chi trả cho PSG 125 triệu euro trong 5 năm để logo của mình được xuất hiện trên trang phục thi đấu của đội bóng Pháp. Một hãng máy bay UAE khác, Etihad Airways, thậm chí còn sẵn sàng bỏ ra 40 triệu euro/năm để đổi lấy quyền đặt tên SVĐ cũng như đặt logo trên áo đấu của Man City. Danh sách những hãng vận chuyển đường không Trung Đông có quan hệ tài trợ với bóng đá đỉnh cao châu Âu còn có thể được nối dài với Turkish Airlines (TNK), nhà tài trợ cho Borussia Dortmund và Aston Villa. So với những “tay chơi” đến từ ngã ba Á – Âu – Phi này thì những Aeroflot (Nga, tài trợ cho M.U) hay Garuda Airlines (Indonesia, Liverpool) chỉ là trường hợp thiểu số mà thôi.
Quảng cáo miễn phí
Bên cạnh tiềm lực tài chính hùng hậu (chủ yếu là nhờ dầu mỏ) thì chính vị trí địa lý và vị thế marketing đặc thù của các hãng hàng không Trung Đông đã thúc đẩy họ đầu tư mạnh mẽ vào tài trợ bóng đá. Vì nằm ở ngã ba đường giữa ba châu lục Á, Âu, Phi nên số tuyến bay mà các hãng máy bay này có thể cung cấp là rất lớn, cũng đồng nghĩa với tiềm năng kinh doanh khổng lồ, nhưng vấn đề là họ xâm nhập thị trường vận tải khá muộn so với nhiều đối thủ cạnh tranh khác. Để rút ngắn khoảng cách về tầm phủ sóng thương hiệu, những Qatar Airways, Emirates, Etihad hay Turkish Airlines đã lựa chọn bóng đá – môn thể thao phổ biến nhất hành tinh – làm mục tiêu tài trợ và so với lợi ích mà nó có thể mang lại thì khoản chi phí vài chục triệu euro cho hoạt động marketing không phải là vấn đề gì quá lớn. Temel Kotil, Chủ tịch kiêm CEO của Turkish Airlines, cho biết: “Thể thao là tài sản chung của tất cả mọi người. Thông qua thể thao, mọi người có thể giao tiếp và tương tác với nhau mà không cần có một ngôn ngữ chung. Vì thế tài trợ cho thể thao là cách thức marketing hiệu quả nhất”. Không chỉ tạo được hiệu ứng trên TV, hình ảnh của các hãng hàng không này còn có thể được quảng bá thông qua báo giấy: ở một số quốc gia, những trang báo liên quan đến thể thao thường được in màu trong khi phần còn lại được in đen – trắng. Cũng có nghĩa, logo của các nhà tài trợ sẽ đập vào mắt người xem một cách ấn tượng hơn, cho nên “khi Garuda Airlines tuyên bố muốn trở thành hãng hàng không 5 sao, một trong những việc đầu tiên mà họ làm là hợp tác với một thương hiệu toàn cầu (Liverpool)” – lời Dave Chattaway, Trưởng bộ phận Định giá thể thao của hãng tư vấn Brand Finance.
Vụ đầu tư hiệu quả
Tất nhiên, xét đến cùng thì những lợi ích về mặt hình ảnh chỉ mang tính định tính, và tiêu chí có sức nặng nhất để đánh giá hiệu quả tài trợ vẫn là mức độ tăng trưởng lợi nhuận. Từ góc độ này thì các hãng hàng không Trung Đông đã làm rất tốt: sau khi trở thành nhà tài trợ chính thức của Man City, phạm vi ảnh hưởng của Etihad đã được mở rộng đáng kể và lợi nhuận ròng của họ cũng tăng tới 300%: từ 14 triệu USD trong năm 2011 lên 42 triệu euro trong năm 2012. Doanh thu năm 2012 của Etihad cũng tăng lên 4,8 tỷ USD so với mức 4,1 tỷ của năm 2011, đồng thời họ đã vượt qua mốc 10 triệu hành khách. Nhìn rộng ra, khu vực Trung Đông cũng là nơi có tốc độ tăng trưởng trong ngành hàng không nhanh nhất thế giới: tính đến tháng 6/2013, Tổ chức vận tải hàng không quốc tế (IATA) cho biết doanh số của các hãng máy bay Trung Đông đã được cải thiện tới 17,9% so với cùng kỳ năm 2012, cao hơn rất nhiều so với mức bình quân 6,2% của toàn thế giới (khu vực Bắc Mỹ chỉ đạt 1,6%, châu Á – Thái Bình Dương đạt 6% còn châu Âu tăng trưởng 7,3%). Kết quả kinh doanh ấn tượng nêu trên chắc chắn có đóng góp đáng kể từ việc logo của Emirates, Qatar Airways hay Etihad đều đặn xuất hiện trước mắt hàng trăm triệu khán giả truyền hình mỗi tuần, và nếu bạn vẫn chưa tin thì hãy nghe câu chuyện của Temel Kotil: “Năm 2011, khi Barcelona (lúc đó vẫn là đối tác của Turkish Airlines) lọt vào trận chung kết Champions League, tôi đến Hong Kong và những đứa trẻ ở đó nói với tôi rằng chúng cháu yêu Turkish Airlines, vì chúng tôi tài trợ cho đội bóng mà Lionel Messi đang khoác áo”….
Danh sách các hãng hàng không tài trợ cho ít nhất một đội bóng lớn
Cuối tháng 8 vừa rồi, Barcelona vừa đặt bút ký vào một thỏa thuận tài trợ lịch sử với Qatar Airways. Sở dĩ dùng từ “lịch sử” một phần là vì đoạn quảng cáo cho chiến dịch tài trợ ấy chỉ mất 10 ngày để trở thành video được xem nhiều lần nhất trên trang YouTube chính thức của Barca, nhưng – quan trọng hơn – còn vì giá trị kinh tế của nó: Barca sẽ đút túi từ 30,5 – 33,5 triệu euro mỗi năm từ nay đến 2016, và đó sẽ là bản HĐ tài trợ lớn nhất trong thế giới bóng đá cho đến khi thỏa thuận giữa M.U và Chevrolet (57 triệu euro/năm, bắt đầu từ mùa giải 2014/15) có hiệu lực. So với Barca thì Real Madrid, mặc dù là đội bóng có doanh thu cao nhất thế giới, kiếm được ít tiền hơn đôi chút từ các hãng hàng không: căn cứ vào các điều khoản trong bản HĐ mới ký với Fly Emirates (có trụ sở ở Dubai, UAE) vào tháng 6 năm nay, Los Blancos “chỉ” nhận được khoảng 30 triệu euro/năm trong vòng 5 năm mà thôi. Bên cạnh mối quan hệ với Real thì Emirates còn tài trợ cho rất nhiều đội bóng lớn khác ở lục địa già: từ năm 2004, họ đã đạt được thỏa thuận hợp tác với Arsenal, đến năm 2010 thì ký HĐ tài trợ cho AC Milan và vào tháng 5/2013 thì đồng ý chi trả cho PSG 125 triệu euro trong 5 năm để logo của mình được xuất hiện trên trang phục thi đấu của đội bóng Pháp. Một hãng máy bay UAE khác, Etihad Airways, thậm chí còn sẵn sàng bỏ ra 40 triệu euro/năm để đổi lấy quyền đặt tên SVĐ cũng như đặt logo trên áo đấu của Man City. Danh sách những hãng vận chuyển đường không Trung Đông có quan hệ tài trợ với bóng đá đỉnh cao châu Âu còn có thể được nối dài với Turkish Airlines (TNK), nhà tài trợ cho Borussia Dortmund và Aston Villa. So với những “tay chơi” đến từ ngã ba Á – Âu – Phi này thì những Aeroflot (Nga, tài trợ cho M.U) hay Garuda Airlines (Indonesia, Liverpool) chỉ là trường hợp thiểu số mà thôi.
 |
| Áo đấu CLB Real Madrid in hình thương hiệu hãng hàng không Fly Emirates |
Quảng cáo miễn phí
Bên cạnh tiềm lực tài chính hùng hậu (chủ yếu là nhờ dầu mỏ) thì chính vị trí địa lý và vị thế marketing đặc thù của các hãng hàng không Trung Đông đã thúc đẩy họ đầu tư mạnh mẽ vào tài trợ bóng đá. Vì nằm ở ngã ba đường giữa ba châu lục Á, Âu, Phi nên số tuyến bay mà các hãng máy bay này có thể cung cấp là rất lớn, cũng đồng nghĩa với tiềm năng kinh doanh khổng lồ, nhưng vấn đề là họ xâm nhập thị trường vận tải khá muộn so với nhiều đối thủ cạnh tranh khác. Để rút ngắn khoảng cách về tầm phủ sóng thương hiệu, những Qatar Airways, Emirates, Etihad hay Turkish Airlines đã lựa chọn bóng đá – môn thể thao phổ biến nhất hành tinh – làm mục tiêu tài trợ và so với lợi ích mà nó có thể mang lại thì khoản chi phí vài chục triệu euro cho hoạt động marketing không phải là vấn đề gì quá lớn. Temel Kotil, Chủ tịch kiêm CEO của Turkish Airlines, cho biết: “Thể thao là tài sản chung của tất cả mọi người. Thông qua thể thao, mọi người có thể giao tiếp và tương tác với nhau mà không cần có một ngôn ngữ chung. Vì thế tài trợ cho thể thao là cách thức marketing hiệu quả nhất”. Không chỉ tạo được hiệu ứng trên TV, hình ảnh của các hãng hàng không này còn có thể được quảng bá thông qua báo giấy: ở một số quốc gia, những trang báo liên quan đến thể thao thường được in màu trong khi phần còn lại được in đen – trắng. Cũng có nghĩa, logo của các nhà tài trợ sẽ đập vào mắt người xem một cách ấn tượng hơn, cho nên “khi Garuda Airlines tuyên bố muốn trở thành hãng hàng không 5 sao, một trong những việc đầu tiên mà họ làm là hợp tác với một thương hiệu toàn cầu (Liverpool)” – lời Dave Chattaway, Trưởng bộ phận Định giá thể thao của hãng tư vấn Brand Finance.
 |
| Việc xuất hiện hình ảnh nhà tài trợ là các hãng hàng không đã không còn xa lạ với bóng đá châu Âu |
Vụ đầu tư hiệu quả
Tất nhiên, xét đến cùng thì những lợi ích về mặt hình ảnh chỉ mang tính định tính, và tiêu chí có sức nặng nhất để đánh giá hiệu quả tài trợ vẫn là mức độ tăng trưởng lợi nhuận. Từ góc độ này thì các hãng hàng không Trung Đông đã làm rất tốt: sau khi trở thành nhà tài trợ chính thức của Man City, phạm vi ảnh hưởng của Etihad đã được mở rộng đáng kể và lợi nhuận ròng của họ cũng tăng tới 300%: từ 14 triệu USD trong năm 2011 lên 42 triệu euro trong năm 2012. Doanh thu năm 2012 của Etihad cũng tăng lên 4,8 tỷ USD so với mức 4,1 tỷ của năm 2011, đồng thời họ đã vượt qua mốc 10 triệu hành khách. Nhìn rộng ra, khu vực Trung Đông cũng là nơi có tốc độ tăng trưởng trong ngành hàng không nhanh nhất thế giới: tính đến tháng 6/2013, Tổ chức vận tải hàng không quốc tế (IATA) cho biết doanh số của các hãng máy bay Trung Đông đã được cải thiện tới 17,9% so với cùng kỳ năm 2012, cao hơn rất nhiều so với mức bình quân 6,2% của toàn thế giới (khu vực Bắc Mỹ chỉ đạt 1,6%, châu Á – Thái Bình Dương đạt 6% còn châu Âu tăng trưởng 7,3%). Kết quả kinh doanh ấn tượng nêu trên chắc chắn có đóng góp đáng kể từ việc logo của Emirates, Qatar Airways hay Etihad đều đặn xuất hiện trước mắt hàng trăm triệu khán giả truyền hình mỗi tuần, và nếu bạn vẫn chưa tin thì hãy nghe câu chuyện của Temel Kotil: “Năm 2011, khi Barcelona (lúc đó vẫn là đối tác của Turkish Airlines) lọt vào trận chung kết Champions League, tôi đến Hong Kong và những đứa trẻ ở đó nói với tôi rằng chúng cháu yêu Turkish Airlines, vì chúng tôi tài trợ cho đội bóng mà Lionel Messi đang khoác áo”….
|
Danh sách các hãng hàng không tài trợ cho ít nhất một đội bóng lớn
| Hãng hàng không | CLB |
| Emirates | Arsenal, Real, Milan, PSG |
| Etihad | Man City |
| Aeroflot | M.U |
| Delta Airlines | Chelsea |
| Qatar Airways | Barcelona |
| Garuda | Liverpool |
| Turkish Airlines | Borussia Dortmund, Aston Villa |
Quang Hải |
00:00 30/11/-0001
