 |
| Sơ đồ với 2 tiền đạo mũi nhọn như Man City đã lạc hậu |
CHỈ CẦN TIỀN ĐẠO CẮM
Đâu là điểm chung giữa Bayern Munich, Borussia Dortmund, AC Milan, Barcelona, hoặc... Apoel Nicosia? Họ có thể chơi theo những cách khác nhau, với các sơ đồ khác nhau, tiếp cận trận đấu khác nhau, triết lý cũng khác nhau. Nhưng tất cả đều chỉ dùng 1 tiền đạo, hoặc 1 tiền đạo cắm trong hàng công 3 người. Đấy đều là những đội thành công (tất nhiên là ở mức độ khác nhau) trong mùa bóng 2011/12. Và xu hướng chỉ dùng 1 tiền đạo mũi nhọn của họ đang trở nên rõ rệt trước thềm EURO 2012.
Ngược lại, đội bóng nhà giàu Manchester City là một điển hình của “phe” dùng 2 tiền đạo. Khi Man Xanh bị loại ngay sau vòng bảng Champions League, cây bút chuyên phân tích chiến thuật trong bóng đá đỉnh cao Jonathan Wilson bình luận: “HLV Jupp Heynckes (Bayern Munich) đã làm cho Manchester City lộ rõ sự ngây thơ về mặt chiến thuật”. Inter Milan cũng là một trường hợp tiêu biểu cho thất bại của trường phái dùng 2 tiền đạo.
Cách chơi với cặp tiền đạo, dù là một cao một thấp, đang thất thế dần trong bóng đá đỉnh cao, bởi đấy là cách chơi dễ bị bắt bài. Cho dù có đạt đến đẳng cấp và kinh nghiệm già dặn cỡ “Chúa nhẫn Raul” đi nữa, đối phương cũng dễ dàng chiến thắng, như kiểu Athletic Bilbao thắng ngay trên sân Schalke ở Europa League. Nếu cặp tiền đạo cùng nhô cao thì khu giữa sân thiếu người, còn nếu dùng tiền đạo lùi thì việc phát huy hiệu quả của tiền đạo lùi lại không dễ dàng.
SƠ ĐỒ 4-4-2 ĐÃ LẠC HẬU
HLV Jose Mourinho phân tích: “Trên lý thuyết, hễ tôi có 3 tiền vệ trung tâm, trong đó có một “Makelele”, thì không thể nào thua các đội ngang về thực lực và đẳng cấp, nếu họ chơi 4-4-2. Khi ấy, họ coi như lãng phí 1 tiền đạo trong khi 2 tiền vệ giữa sân không thể nào thắng được 3 tiền vệ của tôi”.
Dĩ nhiên, hễ muốn ưu tiên cho cuộc tranh chấp ở khu giữa sân, trong khi vẫn muốn có hàng phòng ngự an toàn thì phải bớt người ở hàng tiền đạo. Trước đây, bóng đá đỉnh cao thường có tình trạng các CLB rập khuôn cách chơi của các ĐTQG thành công ở EURO hoặc World Cup. Giờ thì ngược lại: các ĐTQG thường dự EURO hoặc World Cup với sơ đồ và lối chơi sẵn có từ các CLB thành công của họ. TBN với khuôn mẫu Barcelona là một điển hình rõ ràng.
Vì cách chơi 4-4-2 (hoặc các biến thể như 4-2-2-2) đang trở nên lạc hậu ở các giải đấu đỉnh cao tầm CLB, nên cũng có thể nhận định: các đội chơi theo sơ đồ cổ điển như thế rất khó thành công tại EURO 2012. Hoặc nói cách khác: cũng không có nhiều đội bóng chơi 4-4-2 tại VCK EURO kỳ này. EURO không có Brazil, đội chuyên đá 4-2-2-2. Vả lại, Brazil cũng đã đại bại trong 2 kỳ World Cup gần đây, với cách chơi cổ lỗ sĩ ấy.
Vậy thì, sơ đồ “kiểu mẫu” sẽ là 3-4-3, 4-3-3, hay 4-2-3-1? Thật ra, điều quan trọng không nằm ở những con số, mà là ở sự cân bằng của đội hình. Khi Barcelona lừng danh tấn công mãi mà không cách gì ghi bàn vào lưới AC Milan trong trận tứ kết lượt đi Champions League 2011/12, giới quan sát chỉ rõ: chỉ với mỗi Daniel Alves thực sự đá cánh, đấy là dịp hiếm hoi mà đội bóng của Pep Guardiola bộc lộ sự thiếu cân bằng trong đội hình (gần như không có người ở 2 biên).
Điều mấu chốt khiến cách chơi với 2 tiền đạo thường thất bại trong thời buổi mà khu giữa sân ngày càng trở nên quá quan trọng cũng nằm ở chỗ thiếu cân bằng (thừa tiền đạo, thiếu tiền vệ). Dùng 1 hay 3 tiền đạo không khác nhau lắm cũng là vì thế. Bởi về thực chất thì các sơ đồ có 3 tiền đạo vẫn chỉ cắm 1 trung phong để ghi bàn và tăng cường nhân sự cho các vị trí tấn công khác.
