Mesut Oezil: Nạn nhân của “mốt” chiến thuật trong bóng đá hiện đại

Ở mùa giải trước khi HLV Arsene Wenger áp dụng sơ đồ 4-2-3-1 cho các Pháo thủ, với một tiền vệ sáng tạo tự nhiên chơi phía sau trung phong cắm duy nhất, nhưng dường như Giáo sư đã cảm thấy không hài lòng bởi có vẻ như hệ thống này vẫn chưa thể giúp các ngôi sao của ông phát huy tất cả phẩm chất tốt nhất. Và kể từ mùa hè đến nay, các fan hâm mộ có thể thấy rằng Wenger đã luân chuyển Arsenal sang đá sơ đồ 4-3-3 trong hầu hết các trận đấu.

Quyết định thay đổi của Wenger ngay lập tức trở thành đề tài được giới chuyên môn bàn tán. Mọi câu hỏi đương nhiên sẽ dồn toàn bộ vào Mesut Oezil – tiền vệ được đánh giá là một trong những số 10 xuất sắc nhất trên thế giới. Với 4-3-3, vai trò của một tiền vệ tấn công trung tâm thuần túy sẽ không còn được góp mặt thay vào đó sức mạnh tấn công của một đội bóng sẽ dựa trên mũi đinh ba sắc nhọn được đặt cao nhất trên hàng công – nơi mà cả 3 cầu thủ này đều có nhiệm vụ tìm kiếm bàn thắng một cách ngang bằng nhau, tùy theo năng lực của từng người như ở Real Madrid bộ ba Ronaldo – Benzema – Bale là một ví dụ điển hình.


Với những “số 10” cổ điển hiếm hoi còn lại trên thế giới như Oezil, thật khó để bắt mẫu cầu thủ như tiền vệ người Đức chơi ở một vị trí nào khác ở trên sân ngoại trừ phía sau các tiền đạo. Bởi anh ta không phải là một tiền vệ trung tâm và phong cách chơi bóng của anh ta cũng không phù hợp ở bên cánh do những thuộc tính tự nhiên của mình. Có thể thấy rằng, Wenger đã cắn răng bỏ ra 42,5 triệu bảng với mục đích không có gì khác là đưa Oezil về làm vua dọn cỗ tại Emirates. Nhưng qua một mùa giải, những chân sút của Pháo thủ như Olivier Giroud trớ trêu lại không ăn khớp với “kiểu cách” của bản hợp đồng đắt giá nhất lịch sử. Tuy nhiên, cả một mùa hè, Giáo sư đã không chiêu mộ thêm bất kỳ trung phong đẳng cấp nào khác. Sanchez và Welbeck chỉ được biết đến như những ngôi sao chạy cánh dù cặp đôi này vẫn có thể thi đấu ở vị trí tiền đạo cắm.

Nhưng hiện tại, chúng ta đã biết nguyên do của nó, bởi Giáo sư đã hướng cho Arsenal một hệ thống mới, và đó là tại sao Mesut Oezil thường xuyên phải dạt sang cánh trái kể từ đầu mùa. Dù vậy quyết định này có thể được coi là một khúc mắc quá lớn: chẳng lẽ Wenger muốn xóa sổ hình ảnh của Oezil trong vai trò một số 10 cổ điển với sơ đồ 4-3-3 đang được áp dụng.


Bóng đá hiện đại biến đổi khôn lường, các chiến lược gia sân cỏ cũng vì thế mà không còn kiên định với triết lý bóng đá của riêng mình. Họ cũng phải hòa nhập, học hỏi và phát triển hệ thống mới nhằm phù hợp với xu thế. Đối với Arsene Wenger cũng thế. Sau nhiều năm tay trắng tại Premier League, một người nổi tiếng bảo thủ như Wenger có lẽ cũng đã đến lúc nhận ra mình cần phải làm một điều gì đó khác biệt để đội bóng của ông thực sự trở thành một ứng cử viên cho chức vô địch ở mặt trận quan trọng nhất này.

Wenger từng phát biểu rằng: “Chúng tôi đã thất bại trong một số trận đấu lớn ở mùa giải năm ngoái, do đó thay đổi sơ đồ chiến thuật có thể giúp đội bóng trở nên vững chắc hơn. Chúng tôi đã phải nhận quá nhiều bàn thua trong các trận đấu quan trọng mùa trước."

Qua đó cho thấy, Wenger cũng đang ứng biến và thích nghi với bóng đá hiện đại. Với những cầu thủ như Oezil, người được di chuyển tự do và làm những điều mình thích ở một phần ba mặt sân bên phía đối phương. Và đơn giản rằng, họ không có xu hướng hỗ trợ phòng ngự, điều đó đồng nghĩa  đội bóng đó thường chấp nhận chơi với 10 người khi không cầm được bóng. Nhưng đối với các huấn luyện viên, họ nhìn thấy quá nhiều rủi ro với cách chơi như vậy. Nhất là Wenger, bởi trong tay của ông không có được sự phục vụ của những chuyên gia phòng ngự đẳng cấp.

Trước đây, sơ đồ chiến thuật 4-2-3-1 đã từng giúp Tây Ban Nha chinh phục mọi đỉnh cao vinh quang, tiêu biểu là chức vô địch World Cup 2010. Vào năm đó, đây cũng là hệ thống Jose Mourinho sử dụng với Inter Milan, và nhân tố được đánh giá đặc biệt quan trọng nhất trong đội hình của “Special One” đó chính là “số 10” cổ điển Wesley Sneijder. Với sự thăng hoa của tiền vệ người Hà Lan cùng đốc tác không thể nào tuyệt vời hơn Diego Milito. Cả hai đã cùng nhau giúp Inter Milan đánh bại Bayern Munich trong trận chung kết Champions League tại Santiago Bernabeu để hoàn tất cú ăn 3 lịch sử. Và ngay sau đó, khi tiếp nhận công việc dẫn dắt Real Madrid, dựa trên nguồn cảm hứng từ Sneijder, Mesut Oezil đã được Mourinho đưa về dải thiên hà và trở thành một trong những số 10 xuất sắc nhất trên hành tinh.


Và nhanh chóng đến năm 2014, chúng ta lại thấy một xu hướng khác đem đến thành công vang dội khi Real Madrid thống trị Champions League bằng 4-3-3. Tương tự ở đội tuyển Đức, họ từ bỏ sơ đồ 4-2-3-1 truyền thống, đẩy Oezil sang cánh trái. Và chẳng có vấn đề gì, đoàn quân của Joachim Loew bước lên ngôi vô địch World Cup một cách hoàn toàn thuyết phục. Xu hướng mới này khiến những cầu thủ như Oezil rơi vào một tình trạng lấp lửng, buộc thay đổi phong cách chơi của mình nhằm phù hợp với thời cuộc.

Arsenal của Wenger đang tiếp thu những tinh túy hiện thời của bóng đá hiện đại. Đó chưa biết có phải là con đường đúng đắn để dẫn họ tới thành công như Real hay đội tuyển Đức hay không. Nhưng có thể coi Mesut Oezil lúc này là nạn nhân của “mốt” chiến thuật. Và sẽ không có gì ngạc nhiên khi vài năm sau đó chúng ta lại thấy sự trở lại rực rỡ của 4-2-3-1, sơ đồ của những số 10 cổ điển hay một sơ đồ nào khác hợp thời hơn.