Số phận của những đội thuộc "Bảng tử thần"

Trên lý thuyết, nếu một đội bóng đã vượt qua, thậm chí đánh bại mọi đối thủ trong "bảng tử thần" thì còn phải ngán ai nữa, trên đường đăng quang? Ngày xưa, người ta suy nghĩ như vậy, và trong phần lớn trường hợp thì quả cũng đúng như vậy. Nhưng bóng đá hiện đại khác xưa rất nhiều.

HẾT RỒI THỜI ĐẦU XUÔI ĐUÔI LỌT

Ngày xưa, Brazil luôn thẳng tiến đến ngôi vô địch (và họ vô địch một cách rất thuyết phục) sau khi vượt qua "bảng tử thần" với chút khó khăn ở các kỳ World Cup 1958 (cùng bảng với Anh, Áo, Liên Xô), 1970 (cùng bảng với Anh, Romania, Tiệp Khắc).

Giới quan sát đã thống nhất một cách cao độ: "bảng tử thần" ghê gớm nhất xưa nay chắc chắn là bảng đấu gồm Italia, Brazil, Argentina (chọn 1 đội vào bán kết) ở giai đoạn 2 của World Cup 1982. Italia phải vất vả lắm mới vượt qua bảng ấy, nhưng khi đã xếp trên Brazil và Argentina thì Italia thắng Ba Lan (2-0 ở bán kết) và Đức (3-1 ở chung kết) một cách dễ dàng để vô địch World Cup. Tại World Cup 1986 Đức (gặp Đan Mạch, Uruguay, Scotland) đã đi đến chung kết, dù phải nằm ở bảng với các đối thủ mạnh.

Nhưng rồi, hiện tượng các đội mạnh vượt qua "bảng tử thần" và thẳng tiến đến ngôi vương có vẻ như đã kết thúc sau khi Đức vô địch EURO 1996 và Pháp vô địch EURO 2000. Từ đó đến nay, chỉ thấy các đội vượt qua "bảng tử thần" mang hình ảnh bầm dập và lập tức gục ngã ở những vòng sau, chứ không thể thẳng tiến đến ngôi vô địch hoặc á quân như trước nữa. Có thể ghi nhận: đây là một thay đổi lớn mang tính thời đại.

Tại EURO 2008, "bảng tử thần" gồm có Pháp, Italia, Hà Lan, Romania. Vượt qua vòng bảng, Hà Lan và Italia đều lập tức bị loại ngay vòng đấu tiếp theo. Điều tương tự cũng đã xảy ra tại các giải lớn khác gần đây nhất, như World Cup 2010, World Cup 2006, EURO 2004 hoặc World Cup 2002.

Dù không đến mức có thể gọi là "bảng tử thần" thì bảng đấu gồm Brazil, BĐN, Bờ Biển Ngà, CHDCND Triều Tiên cũng là nặng ký nhất ở vòng bảng World Cup 2010. Với 2 kỳ World Cup trước đó, "bảng tử thần" đều rất đáng sợ: Anh, Argentina, Thụy Điển, Nigeria (2002) và Argentina, Hà Lan, Serbia & Montenegro, Bờ Biển Ngà (2006).

Điểm chung là không có bất cứ đội nào trong các bảng đấu nêu trên vào bán kết. Phân nửa số đội vượt qua các bảng đấu ấy lập tức dừng chân ngay vòng tiếp theo. Tại EURO 2004, người ta ngán bảng của Đức, Hà Lan, CH Czech, Latvia (có 3 đội mạnh) hay Anh, Pháp, Croatia, Thụy Sĩ hoặc Thụy Điển, Đan Mạch, Italia, Bulgaria (cân sức). Dù sao đi nữa, quy luật chung vẫn vậy: vào tranh chung kết là 2 đội thuộc bảng đấu "nhẹ" nhất: Bồ Đào Nha, Nga, Tây Ban Nha, Hy Lạp!


CHẾT SỚM VÌ BỊ LỘ BÀI SỚM

Hiện tượng các "đại gia" sớm bị loại sau khi vượt qua "bảng tử thần" ở các giải quan trọng gần đây có vẻ là một quy luật chứ không còn là chuyện trùng hợp ngẫu nhiên nữa.

Nhìn lại những giải đấu vừa qua, giới hâm mộ Đức hoặc Hà Lan hẳn phải có chỗ để lo. Bảng B gồm Đức, Hà Lan, BĐN, Đan Mạch quả rất xứng danh là "bảng tử thần" của EURO 2012. Cả 4 đội ở bảng này đều thuộc Top 10 trong BXH của FIFA (tháng 5/2012).

Và nếu trừ đi các đội Nam Mỹ trong Top 10 này là Brazil, Uruguay, Argentina thì đây là bảng đấu gồm 4 trong 7 đội có thứ hạng cao nhất châu Âu. Riêng Đức, Hà Lan, BĐN đều đang đứng trong Top 5 của FIFA, hay 3 trong 4 đội mạnh nhất châu Âu (2 chỗ còn lại trong Top 5 của FIFA thuộc về TBN và Uruguay). Coi như ngang hàng về mặt đẳng cấp.

Bây giờ, có khi người ta phải chuẩn bị kỹ hàng tháng trời trước những trận đấu cân sức. Vận dụng hết những thế mạnh vốn có còn chưa chắc thắng, nên làm gì có chuyện "giấu bài" khi các ông lớn vùng vẫy ở "bảng tử thần"! EURO 2008, Hà Lan bị Nga đánh bại ngay vòng tứ kết, vì HLV Hiddink đã quá hiểu lối chơi của Hà Lan dù đội bóng đồng hương toàn thắng 3 trận vòng bảng. Hiddink chủ trương "dùng tốc độ trị tốc độ" và thành công mỹ mãn.

Tương tự, Argentina sau khi vượt qua vòng bảng World Cup 2006 thì đã lộ ra quá rõ sự phụ thuộc vào ngôi sao Juan Riquelme, hoặc Brazil nhanh chóng bộc lộ điểm yếu ở vị trí hậu vệ trái khi gặp những đối thủ mạnh ở vòng bảng World Cup 2010. Đấy cũng là chỗ khác biệt đáng kể của bóng đá hiện đại so với thời kỳ xa xưa.

UEFA từng đúc kết: ngày xưa, các đội mạnh có thể bách chiến bách thắng, đối phương dù đã thấy rõ thực lực cũng không thể thắng họ. Bây giờ, bóng đá phụ thuộc nhiều vào khoa học và tư duy chiến thuật, lại được máy tính hỗ trợ tối đa. Khả năng nghiên cứu và tìm ra cách hóa giải lẫn nhau là điều quan trọng nhất có thể giải thích vì sao vẫn chưa có đội nào - kể cả Barcelona lừng danh - bảo vệ thành công chức vô địch Champions League.

Vậy thì, các đội mạnh đương nhiên là bất lợi khi phải phơi bày toàn bộ những điểm mạnh, yếu, lộ rõ thực lực khi phải thi đấu ở "bảng tử thần". Đấy là chưa kể những bất lợi khác có thể nảy sinh từ những trận đấu quan trọng, những thẻ phạt, chấn thương hoặc mệt mỏi cả về thể xác lẫn tinh thần. Bất kể là Đức, BĐN, Hà Lan hay Đan Mạch vượt qua vòng bảng tại EURO này, họ đều bất lợi một cách hiển nhiên khi bước vào vòng tứ kết.