Người đàn ông quàng một chiếc khăn màu vàng có chữ "Ukraina" ấy là một trong số hàng trăm cổ động viên của nước chủ nhà đổ bộ xuống thủ phủ của vùng than Donbass cho trận đấu của Ukraina với Pháp.
Họ chọn con tàu "chợ" đi xuyên đêm này đến Donetsk vào sáng hôm sau bởi giá vé phù hợp với thu nhập của họ, và họ đã quá quen với những chuyến đi theo kiểu đó, trên một phương tiện đi lại hết sức thông dụng với người Ukraina bình dân. Nhưng đối với những người không quen "phượt" và phải lựa chọn giải pháp ấy khi không còn bất cứ cách nào khác, thì đấy không khác gì một cuộc tra tấn.
 |
| Dima, bạn đồng hành của tôi trong chuyến đi |
Cả một toa tàu nằm không hề có khoang với những chiếc giường tầng kê sát nhau theo những ô nhỏ xíu với lối đi bé tẹo. Điều hòa là một khái niệm xa lạ trên tàu chợ, khi cửa kính chỉ mở hé một chút cho gió vào, nên toa nóng hầm hập, buộc không ít cổ động viên trên tàu (trừ mấy cô sinh viên về nhà) phải cởi trần. Tàu chuẩn bị chạy, những nữ nhân viên đường sắt già béo nhưng phúc hậu bắt đầu phát ga trải giường và gối cho mọi người. Cô nhân viên chính của toa, có vẻ gần 30 tuổi và có khuôn mặt buồn tẻ chẳng bao giờ thấy cười, cứ đi đi lại lại để kiểm tra các hành khách của mình chỗ đã đâu và đấy chưa, để rồi cuối cùng ra đứng cuối toa và lặng nhìn qua khuôn cửa sổ đã được phủ một màu đen sẫm của màn đêm.
Anh bạn sinh viên có tên Dima mà tôi mới quen, người duy nhất trong toa nói được tiếng Anh, bảo rằng, người Ukraina đã quá quen đi trên những con tàu kiểu đó, mà cách đây nhiều năm còn cũ kĩ, bẩn thỉu và nhếch nhác hơn. Thói quen vẫn vậy và những người soát vé hoặc làm nhiệm vụ "chăn chiếu" như cô nhân viên buồn tẻ và những bà béo già kia đều là nữ, vì đàn ông ở Ukraina không làm việc này. Thế rồi Dima, vừa dịch xong yêu cầu có vẻ rất khẩn khoản liên quan đến rượu bia của anh chàng thấp đậm cổ động viên kia, cười và bảo: "Có một thói quen khác mà đàn ông Ukraina thường làm. Đấy là uống vodka. Và nếu cậu ngồi trên một con tàu xuyên đêm mà lại có một người đàn ông nào đến ngồi cạnh rủ uống rượu thì cũng đừng ngạc nhiên. Chúng tôi sống như vậy đó".
 |
| Toa tàu nằm của chúng tôi |
Nhưng tại sao phải uống, trong khi chúng ta đâu có quen biết nhau? Anh chàng thấp đậm giải thích, uống là để mừng gặp nhau, uống vì đội tuyển Ukraina, uống vì cần một chút men để ngủ qua đêm trên một con tàu sẽ đi mất 7 tiếng cho một hành trình rùa bò trên chặng đường 300 cây số. Những lí do nghe thật êm tai và đầy thuyết phục. Nhưng tôi không uống, vì toa quá nóng, ai lại đi uống rượu. Và vì tôi còn mải theo dõi một vụ lằng nhằng trên tàu, khi bà già béo soát vé, cô nhân viên lo chăn chiếu không làm thế nào để đẩy một ông già ăn mặc bẩn thỉu và say khướt không có vé xuống tàu. Mọi việc chỉ xong xuôi khi một cảnh sát to đùng bước đến đưa ông ta xuống ga gần nhất.
 |
| Cô nhân viên "chăn chiếu" |
Những cuộc trò chuyện với Dima tiếp tục về bóng đá, về Shevchenko, và về tình yêu bóng đá của người Ukraina. Anh bảo, còn rất lâu nữa bóng đá Ukraina mới sản sinh ra một Sheva nữa và những niềm vui của người Ukraina ở giải này có lẽ cũng sẽ không được lâu, bởi khả năng đi xa của đội là rất ít. Người ta biết vậy, nên những cuộc vui ở đây luôn kéo dài hết ga và gần như không kiểm soát được. Người dân Ukraina cũng ý thức được là thế giới đang chăm chú nhìn họ trong một tháng EURO. Thế nên việc giải đấu chưa hề có một sự cố nào, chưa có ẩu đả hay phân biệt chủng tộc và cách cư xử quá hiếu khách của người dân bản địa với những ai đến đây là những hình ảnh đẹp của Ukraina.
Con tàu vẫn bập bềnh trôi trong đêm. Một người nhiều tuổi hơn ngồi cạnh Dima kết luận: "Ukraina cần một giải đấu thế này. Đông Âu cũng rất cần EURO để thế giới thay đổi góc nhìn về họ. Và rồi, nó đã tới. Chúng tôi sẽ không làm hỏng nó và không để chính trị làm cho bóng đá mất ý nghĩa".
